Geelzucht

Wat is geelzucht?

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is geelzucht geen ziekte of aandoening. Geelzucht is een verschijnsel (symptoom) bij verschillende aandoeningen van de lever en galblaas/galwegen. Met geelzucht wordt het geel zien van de huid en/of het oogwit bedoeld.  Vroeger werd hepatitis A (een leverontsteking door infectie met het hepatitis A virus) in de volksmond ook wel geelzucht genoemd. Volwassenen met deze vorm van hepatitis hadden namelijk vaak last van geelzucht.

Geelzucht bij baby’s
Geelzucht komt veel voor bij pasgeboren baby’s. Dit is in verreweg de meeste gevallen onschuldig. De lever van een pasgeboren baby is nog niet altijd in staat om bilirubine uit het bloed te filteren en te verwerken. De geelzucht wordt bij deze baby’s bijna altijd binnen enkele dagen minder. Het kan helpen om de baby (de wieg of de box) bij het raam te plaatsen. Zonlicht kan deze vorm van geelzucht namelijk verminderen. Zet een baby nooit in direct zonlicht; de lichte huid van een pasgeboren baby verbrand heel snel.

Soms blijft de geelzucht aanhouden. Dit gebeurt vaker bij kinderen die borstvoeding krijgen dan bij kinderen die flesvoeding krijgen. Ook dit is meestal onschuldig, zeker wanneer uw baby geen andere klachten heeft. Toch is het verstandig om bij aanhoudende geelzucht contact op te nemen met de huisarts. Er kan bloedonderzoek gedaan worden naar de leverfuncties van uw baby. Wanneer uw baby geel blijft zien en daarnaast nog andere klachten heeft (bijvoorbeeld ontkleurde ontlasting of donkere urine), dan is het zeker aan te raden om contact op te nemen met de huisarts. Door de leverfuncties in het bloed te bepalen, kunnen leveraandoeningen en een verminderde galafvoer opgespoord worden.

De lever
De lever is een groot orgaan, dat rechts in onze bovenbuik zit. In de lever wordt galvloeistof geproduceerd. Via de galwegen komt de galvloeistof in de galblaas terecht. Wanneer vet eten de maag verlaat, trekt de galblaas samen. Galvloeistof wordt dan, via de galwegen, aan de dunne darm afgegeven. In de dunne darm is de galvloeistof nodig om vetten te verteren. De galblaas is een klein, peervormig zakje waarin galvloeistof tijdelijk opgeslagen kan worden. De galblaas ligt rechtsboven in de buikholte tegen de voorkant van de lever aan.

Oorzaak van Geelzucht

Geelzucht wordt veroorzaakt door een te hoog gehalte bilirubine in het bloed. Bilirubine is de afvalstof die ontstaat bij de afbraak van hemoglobine (rode bloedkleurstof) uit rode bloedcellen. Bilirubine wordt door de lever opgenomen uit het bloed. In de lever moet het bilirubine omgevormd worden. Vervolgens verlaat het omgevormde bilirubine (galkleurstof) de lever met de galvloeistof. De galvloeistof wordt via de galblaas afgevoerd naar de dunne darm. Het verlaat ons lichaam vervolgens met de ontlasting. Bilirubine heeft een intens gele kleur. Bij een verhoogde concentratie bilirubine in het bloed krijgt de patiënt dan ook last van geelzucht.

Andere aandoeningen
Er zijn veel verschillende aandoeningen die een verhoogd bilirubine gehalte in het bloed, en dus geelzucht, veroorzaken. In veel gevallen is er sprake van een verminderde afvoer van galvloeistof, door bijvoorbeeld een vernauwing in de galwegen, een tumor of een galsteen. Bij andere aandoeningen, zoals bij het syndroom van Gilbert, vindt de omzetting van bilirubine in de lever niet goed plaats. Daardoor ontstaat een verhoogde concentratie in het bloed.

Klachten en symptomen bij geelzucht

Kenmerkend voor geelzucht is een gelige kleur van de huid en van het oogwit. Afhankelijk van de oorzaak van de geelzucht kunnen andere klachten voorkomen zoals ontkleurde ontlasting, donkere urine en jeuk.

Diagnose van geelzucht

Door middel van bloedonderzoek kan een bilirubine-bepaling gedaan worden. Als deze waarde te hoog is, kan dat een aanwijzing zijn in de richting van een lever- of galblaas-/galwegaandoening. 

De arts zal een diagnose proberen te stellen aan de hand van overige lichamelijke klachten en andere leverwaarden die ook in het bloed bepaald kunnen worden. Zo nodig kan verder onderzoek gedaan worden.

Behandeling van geelzucht

De behandeling van geelzucht is afhankelijk van de aandoening die de geelzucht veroorzaakt. Bij een aantal onschuldige aandoeningen die geelzucht veroorzaken, is behandeling niet nodig en vaak ook niet mogelijk.

Schrijf u in voor de nieuwsbrief

Naar boven