Alles over poep

Over ontlasting praten we niet graag. Tijdens een verjaardag, in een restaurant of op de werkvloer gaat het zelden over winderigheid, verstopping of diarree. Jammer, want jouw stoelgang vertelt je veel over je gezondheid.

De Maag Lever Darm Stichting wil het poeptaboe doorbreken. Door schaamte wordt doktersbezoek vaak uitgesteld, maar voor klachten op dit gebied hoeft niemand zich te schamen. Als we er samen meer over praten, worden mensen zich sneller bewust van klachten. Door de openheid ontstaat ook meer begrip voor mensen met een spijsverteringsziekte.

Kijk achterom! En doe de checkjepoep-test

Heb je gepoept? Kijk dan eens wat vaker achterom. Het kan letterlijk van levensbelang zijn om je ontlasting te checken. Door de kleur, geur, vorm en frequentie te bekijken, krijg je veel informatie over je gezondheid. Verandering in de ontlasting kunnen ook wijzen op een aandoening.

Doe de checkjepoep-test

Kijk achterom! En ontdek wat je poep jou vertelt.

Doe de test

Gezonde poep

Regelmatige stoelgang

Hoe vaak je moet poepen zegt iets over je spijsvertering en stoelgang. Moet je vaker dan drie keer per dag poepen? Dan heb je misschien last van diarree. Ga je minder dan drie keer per week, dan spreken we van verstopping.

Perfecte drollen

De vorm en kleur vertelt veel over je gezondheid. Gezonde ontlasting is bruin en smeuïg. Dan kan veranderen door wat je eet. Zo zorgt spinazie voor een groenige kleur en maken bietjes of rode kool je ontlasting een beetje rood. Dat is normaal. Bloed in je ontlasting kan met iets onschuldigs te maken hebben, zoals aambeien. Maar het kan ook wijzen op ernstige aandoeningen, zoals een chronische darmontsteking of darmkanker. Het is altijd verstandig om even contact op te nemen met je huisarts als je bloed bij je ontlasting ziet.

Bruin
Bruin is de normale kleur van poep (ontlasting), variërend van lichtbruin tot donkerbruin. Het is belangrijk om de kleur in de gaten te houden. Wanneer de kleur van je ontlasting verandert, zonder dat je hier een verklaarbare reden voor hebt, is het altijd goed om dit met de huisarts te bespreken.

Rood
Een rode kleur in je poep (ontlasting) kan ontstaan door wat je eet (rode kool of bieten). Maar het kan ook komen door bloed bij je poep. Dat is niet altijd gevaarlijk, zoals bij aambeien of wondjes rond de anus. Toch kan het ook wijzen op ernstigere aandoeningen, zoals een chronische darmontsteking of darmkanker. Als je bloed in je ontlasting ziet, is het advies om naar de huisarts te gaan.

Kleurloos/ witgele
Ontkleurde of witgele poep (ontlasting) kan wijzen op een verstopping van de galwegen. Als je ontlasting deze kleur heeft is het advies om naar de huisarts te gaan.

Gele of groene ontlasting
Gele of groenige kleur in je poep (ontlasting) kan komen door het eten van groene bladgroente, zoals spinazie of boerenkool. Deze kleur kan ook een andere oorzaak hebben zoals een maag-darm infectie (Salmonella of Clostridium). Ook aandoeningen aan de lever- en galwegen, coeliakie, alcoholgebruik en laxeermiddel kunnen de oorzaak zijn. Wanneer de kleur geel of groenig is, zonder dat je hier een verklaarbare reden voor hebt, is het altijd goed om dit met de huisarts te bespreken. Een uitzondering hierop zijn baby’s die borstvoeding krijgen, dan is de ontlasting groen/gelig.

Zwart
Soms is poep (ontlasting) heel donkerbruin van kleur. Voor sommige mensen is dit normaal, maar als de kleur ineens zwart is, dan kan dit wijzen op bloedverlies. Ben dan alert en maak een afspraak bij de huisarts.

Verschilt per dag
Het kan zijn dat de ontlasting soms een iets andere kleur heeft. Dit is niet direct erg. Een groenige ontlasting kan komen door de spinazie die je hebt gegeten en rode kleur in de ontlasting door rode bietjes. Wel blijft het belangrijk om de kleur in de gaten te houden. Een afwijkende kleur kan ook wijzen op een aandoening. Wanneer de kleur van je ontlasting steeds verandert, zonder dat je hier een verklaarbare reden voor hebt, is het altijd goed om dit met de huisarts te bespreken.

Geur van je ontlasting

Niet alleen de kleur en de vorm zeggen iets over je stoelgang, de geur kan je ook wat vertellen. De geur van ontlasting is erg persoonlijk. Dat ontlasting een beetje stinkt is normaal. Meestal merk je het zelf snel genoeg wanneer de geur anders is dan normaal. Dan kan het zijn dat er iets mis is gegaan in de spijsvertering. Als je diarree hebt dan heeft je poep een meer zurige geur. Een keer is natuurlijk niet erg. Van bepaalde aandoeningen is het bekend dat de ontlasting sterker gaat ruiken (stinken). De geur van je ontlasting verandert vaak bij maag-darminfecties, problemen bij de spijsvertering of wanneer er bloed in de ontlasting zit. Maar ook voeding is van invloed op de geur. Wanneer iemand veel (dierlijke) eiwitten eet zoals vlees, geeft dit een sterkere geur dan wanneer iemand veel plantaardige voeding eet. Dit heeft te maken met de verteringsproducten (o.a. zwavelverbindingen) van eiwitten. Houd de geur van je ontlasting daarom ook in de gaten.

Geen pijn bij poepen

Belangrijk om te onthouden is dat poepen geen pijn zou moeten doen. Wanneer het wel pijn doet én die klachten langer aanhouden, is een bezoek aan de huisarts zinvol. De pijn kan komen door verstopping, maar ook door een anale kloof of aambeien.

Last van darmklachten?

Luister ook naar wat er in je darmen gebeurt rond je wc-bezoek. Af en toe een opgeblazen gevoel hebben is niet zo erg. Iedereen heeft weleens darmklachten, zonder dat je hiervoor een duidelijke reden hebt, is het altijd verstandig om het met de huisarts te bespreken.

Meer informatie over veel voorkomende klachten?

Kijk regelmatig achterom in de wc. Merk je iets vreemds op? Bespreek het met de huisarts.

Tips voor een gezonde ontlasting

Check je poep!

Heb je gepoept? Kijk dan eens wat vaker achterom. Het kan letterlijk van levensbelang zijn om je ontlasting te checken. Door de kleur en vorm te bekijken en daarnaast te letten op de geur en hoe vaak je gaat, krijg je veel informatie over je gezondheid. Heeft jouw (moderne) wc geen plateau dat de ontlasting opvangt? Leg dan een aantal lagen wc-papier in de wc om je ontlasting goed te kunnen bekijken.

Ga als je moet

Een van de belangrijkste oorzaken voor verstopping is het negeren van aandrang. Aandrang is het gevoel dat je moet poepen. Als je je ontlasting langdurig ophoudt, kan dit leiden tot harde en pijnlijke ontlasting. En kan het vervelende buikklachten geven. Daardoor ga je dus nog minder graag naar de wc. Een keer ontlasting ophouden is natuurlijk niet zo erg. Soms is er geen wc in de buurt. Of er is een wc maar deze is niet schoon of het geeft te weinig privacy. Er heerst een taboe op poepen op werk of andere omgeving. Ons advies, ga naar de wc als je moet! Ons lichaam werkt nou eenmaal zo, dus er iets niks raars aan.

Gezonde zithouding

Een juiste zithouding op de wc is belangrijk voor een goede stoelgang. Met behulp van een voetenbankje creëer je gemakkelijk een goede zithouding. Doordat je de knieën optrekt en iets voorovergebogen zit, zit je gehurkt en ontspant de kringspier zich volledig. Hierdoor zal het poepen makkelijker gaan.

Eet vezelrijk

Gezonde en vezelrijke voeding is erg belangrijk voor je spijsvertering. Vezels zitten in groente, fruit, volkorengraanproducten, maar ook in peulvruchten, aardappels, noten en zaden. In je dunne darm kunnen vezels niet verteerd worden. Ze komen dus onverteerd in de dikke darm terecht. Dat is goed. In de dikke darm dienen ze als voeding voor de bacteriën die daar leven. Daarnaast helpen ze om je ontlasting soepel te houden. Dat helpt om goed te kunnen poepen. Zo kunnen spijsverteringsklachten als verstopping, maar ook diarree verholpen worden door vezels.

Beweeg en ontspan!

Voor je spijsvertering is het goed om voldoende te bewegen én om te ontspannen. Anders gaat je ontlasting niet met de juiste snelheid door je darmen. Als je niet genoeg beweegt, kan je darm trager gaan werken. Dan krijg je misschien verstopping. Bij veel stress kan je last krijgen van dunne ontlasting of diarree. Bij stress is je hartslag hoger en wordt er meer bloed rondgepompt. Als dit gebeurt krijgt je spijsvertering minder aandacht en kan er dunne ontlasting ontstaan. Een keer dunne ontlasting is niet erg, dan vind je hier handige tips bij diarree. Beweeg daarom minimaal 30 minuten per dag. En zorg voor momenten met rust waarin je lichaam goed ontspant.

Vraag en antwoorden

Nu je meer weet over poep heb je misschien wel vragen over je eigen situatie. Zie hier onze meest gestelde vragen. We kunnen geen persoonlijke medische adviezen geven en hebben geen artsen in dienst. Voor persoonlijke vragen is ons advies om contact met je huisarts op te nemen.

Waarom is het zo belangrijk om achterom te kijken?

Je ontlasting vertelt je veel over je gezondheid. Het kan letterlijk van levensbelang zijn om je ontlasting te checken. Door de kleur, geur, vorm en frequentie te bekijken, krijg je veel informatie over jouw gezondheid. Het is belangrijk om je eigen stoelgang te kennen. En om daarnaast te weten wat goed en niet goed is. Zo kan je makkelijker veranderingen opmerken en actie ondernemen als dat nodig is. Als een aandoening eerder wordt opgespoord kan je verslechtering misschien voorkomen. Bijvoorbeeld bij darmkanker. Als darmkanker in een eerder stadium wordt opgespoord is de kans op genezing groter. Dus kijk regelmatig achterom!

Achterom kijken is lastig met een wc zonder plateau. Hoe kan ik goed mijn ontlasting checken?

Tegenwoordig zie je in huizen alleen maar diepspoel wc’s. De ontlasting valt direct in het water. Dit kan het lastiger maken om je ontlasting goed te zien. Eerder waren er meer vlakspoel wc’s, een wc met een plateau. Dat was makkelijker om je ontlasting te bekijken. Toch zijn er manieren om je ontlasting te controleren met dit type wc. Zo kan je een aantal lagen wc-papier in de wc leggen, pas wel op dat de wc niet verstopt raakt. Of span een vuilniszak om de wc-pot en de zak vangt de ontlasting op.

Waarom zijn er nu meer wc’s zonder een plateau?

De precieze reden waarom er nu minder wc’s een plateau hebben weten wij niet. Wel wordt gezegd dat een diepspoel wc minder geur geeft en het hygiënischer is, omdat de ontlasting direct ’verdwijnt’ in de pot. Een nadeel is het geplons.

Ik heb een vraag over mijn ontlastingspatroon. Kan ik deze aan jullie stellen?

Helaas kunnen wij geen persoonlijke vragen beantwoorden. De Maag Lever Darm Stichting heeft geen artsen in dienst. Voor persoonlijke vragen kan je het beste contact opnemen met je huisarts. Het is belangrijk om de kleur, geur, vorm en hoe vaak je naar de wc gaat in de gaten te houden. Zo krijg je veel informatie over je gezondheid. Op onze pagina ‘alles over poep’ ontdek je wat gezond is én wat niet. Veranderingen in de ontlasting kunnen ook wijzen op een aandoening. Heb je klachten of merk je veranderingen in je ontlastpatroon die je niet goed kan verklaren? Neem dan contact op met de huisarts.

Wanneer is het verstandig om naar de huisarts te gaan?

Als je verandering in je ontlastingspatroon opmerkt en klachten hebt die langer aanhouden, zonder dat je hiervoor een verklaarbare reden hebt. Neem dan contact op met de huisarts. Of als een van deze klachten na twee weken niet over is. Of als de klachten steeds terugkomen. Zit er bloed bij je ontlasting? Dan is altijd het advies om contact op te nemen met de huisarts. Bloed of een andere kleur hoeft niet iets ergs te betekenen. Maar het is goed om daar duidelijkheid over te krijgen.

Ik heb een persoonlijke vraag over mijn klachten of aandoening? Kan ik deze aan jullie stellen?

Helaas kunnen wij geen persoonlijke vragen beantwoorden. De Maag Lever Darm Stichting heeft geen artsen in dienst en we kunnen op basis van je vraag geen diagnose stellen of een persoonlijk behandeladvies geven. Bespreek daarom je klachten met de (huis)arts. Vragen over een behandeling of medicijnen kan je ook met de (huis)arts bespreken.

Voor persoonlijke vragen over je ontlasting kan je het beste contact opnemen met je (huis)arts.

De kleur in mijn ontlasting is rood, wat moet ik doen?

Een rode kleur in je poep (ontlasting) kan ontstaan door wat je eet (rode kool of bieten). Maar het kan ook komen door bloed bij je poep. Dat is niet altijd gevaarlijk, zoals bij aambeien of wondjes rond de anus. Toch kan het ook wijzen op ernstigere aandoeningen, zoals een chronische darmontsteking of darmkanker. Als je bloed in de ontlasting ziet, is het advies om naar de huisarts te gaan.

Ik heb last van een van de genoemde klachten uit de test, wat moet ik doen?

Veel mensen hebben weleens last van spijsverteringsklachten zoals een opgeblazen gevoel of wel eens verstopping of diarree. Dat is niet direct erg. Wanneer klachten aanhouden of in combinatie met veranderd ontlastingspatroon is het altijd goed om naar de huisarts te gaan om het te bespreken. De huisarts kan bepalen of vervolgonderzoek of een behandeling nodig is.

Ik heb last van verstopping, diarree, winderigheid of buikpijn. Wat kan ik hier tegen doen?

Verstopping
Verstopping komt vaak door een ongezonde voeding met weinig vezels en water. Maar ook door weinig beweging. Het advies is om dan vezelrijk en gezond te eten. Dus eet veel groente en fruit, volkorengraanproducten en peulvruchten. Drink daarnaast genoeg water en beweeg voldoende. Zo help je de ontlasting soepel te maken. Meer weten hoe je verstopping kan verhelpen of voorkomen? Klik dan hier. Verstopping kan daarnaast ook komen door het Prikkelbare Darm Syndroom, een chronische darmontstekingsziekte, coeliakie en depressie zijn ook mogelijke oorzaken.

Winderigheid
Iedereen laat winden, dat is heel normaal. Gemiddeld zo’n 20 winden per dag. Bij winderigheid laat je veel meer winden, soms 30 à 40 per dag. Winderigheid kan komen door eten van bepaalde gasvormde voedingsmiddelen, zoals koolsoorten of lightproducten. Een dagboekje bijhouden van je voedingsinname en klachten kan je meer inzicht geven in welke producten klachten geven. Dit kan je ook samen met een diëtist doen. Ook kan winderigheid ontstaan door verstopping of aandoeningen zoals het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS), lactose intolerantie of een chronische darmontstekingsziekte. Blijf je last houden van winderigheid, neem dan contact op met je huisarts.

Buikpijn/buikkrampen
Veel mensen hebben regelmatig last van buikpijn. De pijn kan op verschillende plaatsen voorkomen in de buik en samengaan met andere klachten zoals misselijk of verstopping. Soms is het verklaarbaar en soms ook niet. Een keer buikpijn hebben is niet erg. Buikpijn kent vele oorzaken. Zoals verstopping, het Prikkelbare Darm Syndroom, coeliakie, of divertikels. Lees hier meer over de oorzaken van buikpijn en wat je hiertegen kan doen.

Wat is het doel van de checkjepoep-test?

Met onze ontlasting spoelen we dagelijks een schat aan informatie weg. Daarom zeggen wij tegen alle Nederlanders: kijk wat vaker achterom en ‘check je poep’! Aan je ontlasting kan je zien of er iets met je gezondheid is. Helaas besteden mensen weinig aandacht aan hun ontlasting en praten ze er nauwelijks over. Schaamte zorgt er bijvoorbeeld voor dat veel mensen te laat naar de huisarts gaan bij klachten. Ze praten liever niet over problemen rondom de ontlasting of pijn bij het poepen. Terwijl die informatie juist veel zegt over je gezondheid en veel vervelende klachten kan voorkomen. Deze test helpt mensen om bewust te worden van het belang om achterom te kijken en waar je op moet letten. Om zo te weten wat je ontlastingspatroon is en ook om veranderingen eerder op te sporen.

Doneer