Leververvetting

Wat is leververvetting?

Leververvetting is een stapeling van vet in de lever. De lever speelt een belangrijke rol bij de vetstofwisseling. Als er iets mis gaat in die vetstofwisseling, kan de lever steeds meer vet gaan opslaan in de levercellen. Met het vet worden van de lever als gevolg. Leververvetting wordt ook wel steatose genoemd.

Leververvetting is de meest voorkomende aandoening aan de lever in de westerse wereld. Door een ongezonde voeding en leefstijl raakt de vetstofwisseling in het lichaam verstoord en hoopt vet zich op in de buikorganen, waaronder de lever. Ook verandert de stofwisseling van de lever, waardoor er meer vet in de levercellen terecht komt.

Leververvetting kan (gedeeltelijk) herstellen als de oorzaak van de leververvetting wordt weggenomen. Als er niets wordt gedaan, zal de lever steeds verder vervetten. Eén op de vijf mensen die langere tijd leververvetting hebben, krijgt uiteindelijk een ontsteking van de lever (hepatitis). Deze ontsteking kan littekenvorming in de lever (leverfibrose) veroorzaken en uiteindelijk leiden tot levercirrose. Bij levercirrose is er ernstige schade aan de lever die op den duur tot leverfalen kan leiden. Dat kan levensbedreigend zijn. Een levertransplantatie is dan nog de enige behandelmogelijkheid.

Leververvetting

Eén op de vijf mensen die langere tijd leververvetting hebben, krijgt uiteindelijk een ontsteking van de lever

Leververvetting-2

De lever
De lever is een orgaan met veel verschillende functies. Behalve de aanmaak van galvloeistof vindt ook opslag van vitaminen en mineralen in de lever plaats. In de lever worden veel belangrijke stoffen geproduceerd zoals eiwitten en vetten. Daarnaast maakt de lever giftige stoffen en medicijnen onschadelijk en speelt dit orgaan een belangrijke rol bij de energiehuishouding. De lever heeft een grote reservecapaciteit en een groot herstelvermogen. Als een deel van de lever verwijderd wordt, groeit het resterende deel weer aan. Een voorwaarde hiervoor is dat het achtergebleven deel van de lever gezond en groot genoeg is.

Vanwege de grote reservecapaciteit van de lever geven leverziektes vaak pas in een laat stadium problemen. In een vroeg stadium hebben veel mensen met leverziekten geen klachten. Dit komt doordat het gezonde deel van de lever de verschillende functies goed genoeg kan uitvoeren. De lever ligt rechtsboven in de buikholte, tegen het middenrif en onder de ribben.

Bij volwassen mensen weegt de lever ongeveer anderhalve kilo en is bijna zo groot als een voetbal.

Chris heeft leververvetting

Er is veel veranderd in het leven van Chris sinds hij leververvetting heeft.

Lees zijn verhaal

Dr. Metselaar onderzoekt leververvetting

De lever is 'the center of
the universe'.

Lees meer

Steun ons
onderzoek  

Met een klein bedrag steunt u ons onderzoek naar leverziekten.

Doneer

Oorzaken van leververvetting

De meest voorkomende oorzaken van leververvetting zijn:

Minder vaak voorkomende oorzaken van leververvetting zijn:

  • Ondervoeding (tekort aan koolhydraten, vetten en eiwitten)
  • Gebruik van sommige medicijnen die de leverfunctie kunnen verstoren.
  • Leververvetting kan ook voorkomen als complicatie bij een chronische darmontsteking, zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Dit komt vooral voor als deze ziekten behandeld worden met het medicijn Prednison.

Niet-alcoholische leververvetting (NAFLD en NASH)

Leververvetting die niet wordt veroorzaakt door overmatig alcoholgebruik wordt ook wel niet-alcoholische leververvetting genoemd. De Engelse naam hiervoor is non alcoholic fatty liver disease (NAFLD). Niet-alcoholische leververvetting komt veel voor in de westerse landen. Vaak als gevolg van een ongezonde leefstijl met weinig lichaamsbeweging en calorierijke en te vette voeding.

NAFLD is een verzamelnaam van niet-alcoholische leveraandoeningen met leververvetting als beginstadium en leverontsteking (niet-alcoholische steatohepatitis of NASH) als eindstadium. Deze leverontsteking kan vervolgens weer leiden tot levercirrose en leverkanker.

Zwangerschapssteatose
Een zeer zeldzame en acute vorm van leververvetting kan ontstaan tijdens de zwangerschap en wordt zwangerschapssteatose genoemd. Zwangerschapssteatose kan ontstaan vanaf de 28e week in de zwangerschap. Het is een zeer ernstige vorm van leververvetting die zowel voor moeder als kind erg gevaarlijk kan zijn. De klachten verdwijnen meestal direct na de bevalling.

Leververvetting die niet wordt veroorzaakt door overmatig alcoholgebruik wordt ook wel niet-alcoholische leververvetting genoemd.’

Klachten en symptomen bij leververvetting

Leververvetting veroorzaakt meestal geen klachten. Sommige mensen hebben last van (vage) pijn rechtsboven in de buik en vermoeidheid. Heel soms is er sprake van geelzucht. Geelzucht is het geel zien van het oogwit en de huid.

Bij 1 op de 5 mensen met leververvetting ontstaat een ontsteking van de lever (hepatitis). Hierbij kunnen verschillende klachten voorkomen, waaronder chronische vermoeidheid, een algeheel ziektegevoel en soms jeuk.

Diagnose van leververvetting

Leververvetting wordt vaak bij toeval ontdekt tijdens een echo van de bovenbuik of door afwijkende bloedwaarden bij een onderzoek voor andere klachten. Dit komt omdat leververvetting meestal niet of nauwelijks specifieke klachten geeft.

Leververvetting wordt vaak bij toeval ontdekt tijdens een echo van de bovenbuik of door afwijkende bloedwaarden bij een onderzoek voor andere klachten

Als er wel klachten zijn die kunnen wijzen op leververvetting zal de huisarts lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek doen. Bij lichamelijk onderzoek kan de lever iets vergroot of gevoelig zijn, maar dit hoeft niet. Bij bloedonderzoek worden meestal licht verhoogde leverwaarden gevonden, maar ook dit hoeft niet. Bij twijfel stuurt de huisarts u door naar het ziekenhuis voor verder onderzoek.

Echografie
Tijdens een echografie wordt de lever in beeld gebracht met behulp van geluidsgolven. Als meer dan 30 procent van de lever vervet is, is dat op een echografie goed te zien.

FibroScan
Met een fibroScan wordt de mate van leververvetting en de hoeveelheid littekenweefsel (fibrose) in de lever gemeten. De arts plaatst een echokop op de buik en stuurt met een niet pijnlijk duwtje in de huid geluidsgolven naar de lever. Vervolgens wordt gemeten hoe snel de geluidsgolven terugkomen.

Op basis daarvan kan de arts bepalen hoe soepel de lever nog is. Een normale lever is heel soepel en week, een lever met veel littekenweefsel is stug. Als met een FibroScan beschadiging van de lever wordt vastgesteld, kan er aanvullend nog een leverpunctie worden uitgevoerd.

(Echogeleide) leverpunctie of leverbiopsie
Een leverpunctie is een onderzoek waarbij de arts, onder plaatselijke verdoving, een holle naald via de buikwand in de lever brengt. Hiermee neemt hij een klein stukje weefsel (biopt) van de lever weg.

Het biopt wordt onder de microscoop onderzocht. Zo kan de arts de mate van de leverbeschadiging vaststellen. Vaak wordt met een echo de juiste plek van de punctie bepaald.

Behandeling van leververvetting

Leververvetting is in de meeste gevallen om te keren door veranderingen in leefstijl: meer bewegen, gezonde voeding en een gezond gewicht.  Als langdurig alcoholgebruik heeft geleid tot de leververvetting, dan moet er bij voorkeur helemaal gestopt worden met alcohol of in elk geval drastisch geminderd.

Helemaal stoppen is het advies als er ook ontstekingen in de lever te zien zijn. Zodra de oorzaak van de leververvetting weg is, neemt de vetstapeling in de lever vaak af of verdwijnt helemaal. Eventuele ontstekingen zullen ook afnemen. De lever kan hierdoor herstellen.

Zijn medicijnen de oorzaak, dan kunt u samen met uw arts zoeken naar een vervangend medicijn dat minder vetstapeling veroorzaakt. Heeft u diabetes, dan is het belangrijk de medicijnen goed te gebruiken en gezond te leven om uw bloedsuikerwaarden goed geregeld te houden.

Er is geen specifiek medicijn dat de lever doet ontvetten. Er wordt veel onderzoek gedaan naar nieuwe medicijnen die wellicht in de toekomst ingezet kunnen worden in de behandeling van leververvetting en bij het voorkomen van complicaties. Uw arts kan u daarover meer vertellen.

Tips en adviezen bij leververvetting

  • Eet gezond en gevarieerd
  • Zorg voor een gezond gewicht
  • Drink geen alcohol of beperk uw alcoholgebruik drastisch
  • Zorg voor voldoende lichaamsbeweging

Deze adviezen zijn ook belangrijk als dit niet de oorzaak is van uw leververvetting. Zo kunt u verdere vervetting van de lever tegengaan en voorkomt u leverontsteking (hepatitis) en uiteindelijk ernstige leverschade (levercirrose).

Onderzoeken bij leververvetting

Synoniemen

  • Steatose
  • Leversteatose

Schrijf u in voor de nieuwsbrief

Naar boven