Leververvetting

Wat is leververvetting?

De lever is een groot en belangrijk orgaan in ons lichaam. Zonder lever kunnen we niet leven. Het is onze chemische fabriek. De lever zorgt ervoor dat we belangrijke voedingsstoffen uit het bloed kunnen opnemen en gebruiken voor allerlei processen. Daarnaast maakt de lever giftige stoffen onschadelijk en ruimt hij afvalstoffen op. Al met al vinden er zo’n 600 verschillende processen in de lever plaats. De lever ligt in onze rechterbovenbuik vlak achter de ribben.

De lever speelt onder andere een belangrijke rol bij de vetstofwisseling in het lichaam. Als de vetstofwisseling verstoord raakt, kan vet zich gaan ophopen in de levercellen. Dit wordt leververvetting genoemd. Leververvetting is dus een stapeling van vet in de levercellen.

Leververvetting is een omkeerbaar proces. Dat wil zeggen dat de vetstapeling verdwijnt zodra de oorzaak ervan wordt weggenomen. Wanneer de oorzaak van de leververvetting niet wordt weggenomen, breidt de vetstapeling zich uit. Bij 20% van alle patiënten bij wie de leververvetting langdurig aanwezig is, leidt leververvetting tot een ontsteking van de lever (hepatitis). Deze ontsteking kan op den duur overgaan in levercirrose.

Levercirrose is een proces waarbij levercellen vervangen worden door littekenweefsel. Levercirrose is een ernstige ziekte die zich steeds verder kan uitbreiden. In tegenstelling tot leververvetting is levercirrose een onomkeerbaar proces. Op den duur kunnen zeer ernstige complicaties ontstaan.

Leververvetting is de meest voorkomende aandoening aan de lever. Het komt steeds vaker voor als gevolg van veranderingen in onze voeding en leefstijl.

Chris heeft leververvetting

Er is veel veranderd in het leven van Chris sinds hij leververvetting heeft.

Lees zijn verhaal

Dr. Metselaar onderzoekt leververvetting

De lever is 'the center of
the universe'.

Lees meer

Steun ons
onderzoek  

Met een klein bedrag steunt u ons onderzoek naar leverziekten.

Doneer

Oorzaken van leververvetting

De meest voorkomende oorzaken van leververvetting zijn:

  • Chronisch alcoholgebruik
    Langdurig gebruik van alcohol kan een ontsteking van de levercellen veroorzaken. De ontstoken levercellen functioneren minder goed waardoor vetstapeling in de lever ontstaat.
  • Overgewicht
    Met name bij mensen die veel vet rond hun middel hebben, kan vetstapeling in de lever ontstaan.
  • Diabetes (suikerziekte) type 2
    Mensen met diabetes type 2 hebben een resistentie voor insuline opgebouwd. Dat wil zeggen dat het lichaam ongevoelig is geworden voor insuline. Insuline wordt door de alvleesklier geproduceerd en speelt een belangrijke rol bij de suikerstofwisseling. Als het lichaam ongevoelig is voor insuline is de suikerstofwisseling verstoord en blijft de bloedsuikerspiegel hoog. Het te veel aan suikers wordt in de lever omgezet in vetten. Deze vetten worden in de lever opgeslagen waardoor leververvetting ontstaat.
    Diabetes type 2 kan ontstaan door verschillende factoren zoals overgewicht, te weinig lichaamsbeweging en erfelijke aanleg.
  • Metabool syndroom
    Het metabool syndroom is een combinatie van vijf factoren waardoor de stofwisseling verstoord kan raken. Deze factoren zijn:
    1.  tailleomvang van meer dan 102 cm bij mannen en meer dan 88 cm bij vrouwen
    2. verhoogde bloeddruk
    3. verhoogd triglyceridengehalte in het bloed
    Triglyceriden zijn vetten in het bloed die voor energie zorgen. We hebben triglyceriden nodig maar teveel is niet gezond. In de vetsamenstelling van het bloed speelt de lever een belangrijke rol. De lever kan namelijk zelf nieuwe vetten aanmaken uit onder andere suikers, vetzuren transporteren naar ons lichaam van energie te voorzien en kan vetzuren als brandstof gebruiken.
    4. laag HDL-cholesterol
    5. verhoogd bloedsuikergehalte

Minder vaak voorkomende oorzaken van leververvetting zijn:

  • Ondervoeding waarbij een tekort aan eiwitten ontstaat.
  • Medicijngebruik
    Gebruik van sommige medicijnen die afgebroken moeten worden in de lever kan leiden tot storingen in de leverfuncties. Hierdoor kan leververvetting ontstaan.
  • Als complicatie bij chronische darmontstekingen, namelijk  de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.

Zwangerschapssteatose
Een zeer zeldzame en acute vorm van leververvetting kan ontstaan tijdens de zwangerschap. Deze vorm van leververvetting wordt zwangerschapssteatose genoemd. Zwangerschapssteatose kan ontstaan vanaf de 28e week in de zwangerschap. Het is een acute en zeer ernstige vorm van leververvetting die zowel voor moeder als kind erg gevaarlijk kan zijn. De klachten verdwijnen meestal direct na de bevalling.

Niet-alcoholische vetleverziekte (NAFLD en NASH)
Als overmatig alcoholgebruik niet de oorzaak is van leververvetting spreken we van niet-alcoholische vetleverziekte. De Engelse naam hiervoor is non alcoholic fatty liver disease (NAFLD).
NAFLD is een verzamelnaam van leveraandoeningen die als beginstadium leververvetting heeft en als eindstadium leverontsteking (NASH), wat kan leiden tot levercirrose en leverkanker.
Ongeveer 20 tot 30% van de mensen met niet-alcoholische leververvetting ontwikkelt NASH. Hierbij is sprake van een ontsteking van de lever als gevolg van leververvetting.

Klachten en symptomen bij leververvetting

Leververvetting veroorzaakt meestal geen klachten. Sommige mensen hebben last van (vage) pijn rechtsboven in de buik en vermoeidheid. In zeldzame gevallen is er sprake van geelzucht. Geelzucht is het geel zien van de huid en het oogwit. Als de leververvetting langdurig aanwezig is, kan een ontsteking van de lever (hepatitis) ontstaan. Hierbij kunnen klachten als misselijkheid, een vergrote en opgezette lever, een algeheel ziektegevoel en jeuk voorkomen.

De lever van Chris (45) bleek jaren geleden plotseling vol ontstekingen te zitten. Hij werkte in die tijd keihard  en tijdens een vakantie stortte hij helemaal in. Hij had totaal geen energie meer. Dokters dachten eerst aan oververmoeidheid, Pfeiffer of een tropische ziekte. Uiteindelijk kwam hij terecht in het ziekenhuis van Rotterdam voor een leverpunctie. Dat leverde de diagnose op: leververvetting.

Sinds die ene vakantie, de vermoeidheid, de daar op volgende onderzoeken en de uiteindelijke diagnose is er veel veranderd in het leven van Chris. Lees het hele verhaal van Chris.

LR Final Chris Kot Yvette Bruinsma _79A4007

Diagnose van leververvetting

Leververvetting wordt vaak bij toeval vastgesteld door middel van afwijkende bloedwaardes of een echografie. Dit komt omdat leververvetting meestal niet of nauwelijks klachten geeft.

Heeft u wel klachten die kunnen wijzen op leververvetting dan zal de huisarts lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek doen. Bij lichamelijk onderzoek kan de lever iets vergroot of gevoelig zijn maar dit hoeft niet. Bij bloedonderzoek worden meestal licht verhoogde leverwaardes vastgesteld maar komen ook soms normale waardes voor. Bij twijfel kan de huisarts u doorverwijzen voor verder onderzoek.

Echografie
Leververvetting kan meestal goed worden opgespoord door middel van een echografie (echo).

Tijdens een echografie kan de lever in beeld gebracht worden met behulp van geluidsgolven. Vetstapeling in de lever is dan meestal goed te zien.

Leverbiopsie
De meest overtuigende diagnose wordt gesteld via leverbiopsie. De arts brengt dan een holle naald in via uw buikwand tussen uw ribben. Deze naald wordt opgeschoven tot in de lever. In de lever zuigt de arts wat weefsel weg. Dit wordt een biopt genoemd. Het biopt wordt vervolgens in een laboratorium onderzocht op de hoeveelheid vet in de levercellen. Een leverbiopsie wordt vaak gedaan onder echogeleiding. Dit wil zeggen dat de arts de naald met de echo volgt, tijdens de biopsie.

Behandeling van leververvetting

Leververvetting is een omkeerbaar proces. Dat wil zeggen dat de vetstapeling verdwijnt als de oorzaak wordt weggenomen. Het is dus belangrijk dat u samen met uw arts de mogelijke oorzaak van de leververvetting bespreekt.

Meestal betekent dit een verandering in leefstijl en voedingspatroon. Hierdoor kan de leververvetting verminderen of verdwijnen.

In sommige gevallen moet u samen met de arts op zoek naar een ander medicijn dat mogelijk minder vetstapeling veroorzaakt.

Er bestaat geen behandeling die leververvetting kan genezen.

Tips en adviezen bij leververvetting

  • Gewichtsafname
    Een gewichtsafname van 5 tot 10% leidt al tot vermindering van leververvetting. Om af te vallen is een combinatie van gezonde voeding en lichaamsbeweging effectief.
  • Gezonde en gevarieerde voeding
    Zorg voor een gezonde en gevarieerde voeding met zo veel mogelijk onbewerkte producten, volkorenproducten, groente en fruit. Beperk het eten van snacks, chips, koek, snoep en fast food.
  • Lichaamsbeweging
    Voldoende lichaamsbeweging zorgt voor een afname van buikvet en daarmee de tailleomvang. Dit is een risicofactor van het ontstaan van leververvetting en leverontsteking. Lichaamsbeweging verbetert de insulinegevoeligheid en verkleint daarmee de kans op leververvetting.
  • Geen alcohol
    Beperk het drinken van alcohol, omdat alcohol belastend is voor de lever.

Het is belangrijk dat u uitbreiding van leververvetting en ontsteking van de levercellen voorkomt. De vetstapeling is omkeerbaar maar hoe verder deze zich uitbreidt hoe groter de kans is op ontstekingen. Deze ontstekingen kunnen op den duur overgaan in levercirrose. Dit is een ernstige, onomkeerbare leverziekte waarbij levercellen vervangen worden door littekenweefsel.

Onderzoeken bij leververvetting

Synoniemen

  • Steatose
  • Leversteatose

Schrijf u in voor de nieuwsbrief

Naar boven