PDS is een veel voorkomende chronische darmaandoening. Deze kenmerkt zich door buikpijn, buikkrampen, problemen met de ontlasting, een opgezette buik of winderigheid door gasvorming. Mensen met PDS ervaren vaak diarree of juist verstopping. Een poeppatroon waarbij diarree en verstopping elkaar afwisselen komt ook voor. Pijn in de buik staat op de voorgrond bij PDS.

De oorzaak PDS is niet precies bekend. Wel is de kennis over oorzaken en het ontstaan van PDS de laatste jaren toegenomen. De medische wereld doet nog veel onderzoek naar de oorzaken van PDS. Waarschijnlijk spelen verschillende factoren een rol.

PDS werd lange tijd gezien als een psychische aandoening. Het zou tussen de oren zitten. Dat kwam mede doordat er geen duidelijke lichamelijke oorzaak kon worden gevonden.

Tegenwoordig is het duidelijk dat PDS geen psychische oorzaak heeft. Wel kunnen psychische factoren, zoals stress en angst, PDS-klachten verergeren of uitlokken. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat PDS te maken heeft met de samenwerking tussen de hersenen en de darmen.

Onze hersenen en darmen staan voortdurend met elkaar in verbinding. De communicatie tussen hersenen en darmen verloopt via ons zenuwstelsel. We kunnen dit niet bewust zelf sturen of beïnvloeden. Het zenuwstelsel geeft voortdurend signalen van onze darm door naar onze hersenen en andersom. Hierdoor ervaren we bijvoorbeeld honger, misselijkheid, braken, aandrang voor ontlasting, maar ook buikpijn, diarree en verstopping.

Oorzaak van PDS

Vaak is het moeilijk te achterhalen waardoor de verstoring precies optreedt. Er is een vermoeden dat de lichaamseigen stof serotonine hierin een rol speelt. Serotonine speelt een belangrijke rol bij het doorsturen van boodschappen tussen de darmen en hersenen. Het wordt voor 90% in de darmen aangemaakt. Serotonine zorgt ervoor dat de darmen het voedsel kunnen voortbewegen, door afwisselend aan te spannen en te ontspannen. Door storingen in de aanmaak van serotonine kunnen de darmen onregelmatige en wisselende bewegingen maken, waardoor verstopping of juist diarree kan ontstaan. Onze hersenen maken ook serotonine aan. Het regelt daar onder andere onze stemming en eetlust. Een veranderde aanmaak van serotonine kan invloed hebben op de darm-en hersenfunctie. Dit verklaart het mogelijke verband tussen emoties en darmklachten. Zo heb je bij stress vaak ook last van je darmen

Oorzaken die de balans van je microbioom kunnen verstoren zijn:

Sibo Small Intestinal Bacterial Overgrowth

Bij patiënten met het prikkelbare darm syndroom (PDS) kan er ook sprake zijn van SIBO. SIBO staat voor ‘Small Intestinal Bacterial Overgrowth’ en is een nog vrij onbekende dunne darmaandoening die vergelijkbare klachten kan geven als PDS.

De naam zegt het al, er zijn te veel bacteriën in de dunne darm aanwezig. Normaal bevat de dunne darm relatief weinig bacteriën in vergelijking met de dikke darm. Deze verandering kunnen klachten veroorzaken zoals buikpijn, opgeblazen gevoel, diarree, winderigheid en verstopping. Deze klachten zijn vergelijkbaar met de veel voorkomende klachten bij PDS. Het is daarom lastig te achterhalen of er nu sprake is van PDS of SIBO of allebei, als je deze klachten ervaart. Het is mogelijk dat er sprake is van beide aandoeningen.

Daarnaast hebben PDS-patiënten een grotere kans op het ontwikkelen van SIBO dan mensen zonder PDS, echter laten onderzoeken wisselende resultaten zien hoe groot deze kans is.

Momenteel bestaat er nog geen juiste en betrouwbare methode om SIBO te diagnosticeren. Methodes die worden toegepast zijn onder andere de suiker-adem test en een test om de darminhoud te analyseren. Helaas zijn deze testen niet altijd betrouwbaar en kunnen dus een verkeerde diagnose geven. Onderzoekers zijn druk bezig met het ontwikkelen van een betrouwbare test.

Er is dus nog veel onbekend wat SIBO precies is, hoe het ontstaat en wat voor gevolgen dit heeft voor de gezondheid. We hopen dat nieuwe onderzoeksresultaten meer duidelijkheid kunnen geven.

Irene

”Mensen onderschatten vaak wat voeding voor ze kan doen. Bij toeval las ik over een speciaal dieet voor PDS-patiënten: Het FODMAP-dieet.”

Gonneke

”Door de verstopping zit mijn buik me soms letterlijk dwars.”

Jessica

”Ik heb chronisch diarree, waardoor ik telkens naar het toilet moet, en buikpijnaanvallen, waardoor ik soms niet eens kan lopen. Heel erg lastig.”

Keuzehulp PDS

Heb je PDS en wil je graag weten welke behandelingen er mogelijk zijn? De Keuzehulp helpt je om inzicht te krijgen in wat voor jou belangrijk is bij het kiezen van een behandeling. Deze kun je samen met je (huis)arts invullen. Naar de Keuzehulp PDS.

Dit doen wij voor PDS

PDS is één van de meest voorkomende aandoeningen in Nederland. Het ziekteverzuim van PDS is hoger dan griep. Patiënten kampen met onzekerheid, stress en moeten vaak lang zoeken naar de behandeling die het beste bij hen past. Wij werken nauw samen met patiëntenvereniging PDSB en beroepsvereniging NVMDL aan betere zorg voor PDS-patiënten.

Meer toiletten in Nederland

PDS-patiënten kampen, net als veel andere Nederlanders, met het chronische tekort aan openbare toiletten. Wij maken ons samen met andere organisaties hard voor meer openbare toiletten.

meer over dit project

PDS-test

Iedereen met klachten wil snel weten wat er met hem of haar aan de hand is. Samen met de PDSB ontwikkelden we de PDS-test, een vragenlijst waarmee je er achter kunt komen of jou klachten mogelijk wijzen op PDS. Sinds de lancering is de test al meer dan 350.000 keer ingevuld.

doe de test

Kenniscentrum PDS

Om de zorg voor PDS-patiënten verder te verbeteren is in drie ziekenhuizen, als onderdeel van de afdeling Maag-, Darm-, Leverziekten, het kenniscentrum PDS opgezet. Hierin werken artsen, diëtisten, psychologen en/of hypnotherapeuten nauw samen met huisartsen uit de regio.

meer informatie over de kenniscentra

Keuzehulp PDS

Voor PDS zijn vele behandelopties. Om je te helpen welke behandeling bij jou past ontwikkelden we met artsen en patiënten de keuzehulp PDS. De keuzehulp helpt je om inzicht te krijgen in wat voor jou belangrijk is bij het kiezen van een behandeling.

naar de keuzehulp

Doneer voor betere zorg en kwaliteit van leven voor PDS patiënten

Colofon

Deze informatie is geschreven door de Maag Lever Darm Stichting in samenwerking met:

Prof. dr. Ad Masclee, MDL-arts

Dr. Laurens van der Waaij, MDL arts
De Prikkelbare Darm Syndroom Belangenvereniging (PDSB)

Laatst herzien:
September 2020

Doneer