Verstopping of obstipatie (bij volwassenen)

Wat is verstopping? (bij volwassenen)

Ieder mens heeft zijn eigen ontlastingspatroon. Sommige mensen gaan drie keer per dag naar het toilet om te poepen en anderen maar drie keer per week. Dat is allemaal normaal. We spreken van verstopping wanneer het poepen moeilijk gaat en iemand minder dan drie keer per week moet poepen.

Verstopping ontstaat doordat poep te lang in de dikke darm blijft zitten. In de dikke darm wordt vocht uit de poep gehaald. Hoe langer de poep in de dikke darm zit, hoe harder en droger het wordt. Verstopping wordt ook wel obstipatie genoemd.

verstopping en opstipatie

Oorzaak van verstopping

Verstopping wordt vaak veroorzaakt door een ongezonde voeding met te weinig vezels. Ook weinig beweging, overgewicht, een onregelmatig leven en psychische factoren zoals stress kunnen een rol spelen. Verstopping kan ook het gevolg zijn van het gebruik van sommige medicijnen.

Meestal is er geen lichamelijke oorzaak voor verstopping. Heel soms komt verstopping door een ziekte, bijvoorbeeld een traag werkende schildklier of een darmtumor.

De meest voorkomende oorzaken van verstopping zijn:

Klachten en symptomen bij verstopping

Poept u minder dan drie keer peer week? Dan spreken we van verstopping. Kenmerkend bij verstopping is harde, droge poep. Vaak kost het veel moeite om te poepen en lukt het alleen door hard te persen. Ook buikpijn en een harde, opgezette buik komen vaak voor.

Als gevolg van verstopping kunt u verder last krijgen van de volgende klachten:

Wanneer naar de huisarts?

Als de klachten van verstopping langer dan twee weken aanhouden is het verstandig om naar uw huisarts te gaan. Ga direct naar de huisarts als u behalve verstopping ook bloed bij de ontlasting heeft of als u hoge koorts heeft.

Ga ook naar de huisarts als u de volgende klachten heeft:

  • Een blijvend veranderd ontlastingspatroon
  • Het gevoel dat de darm niet volledig wordt geleegd
  • Buikpijn, onverklaarbaar gewichtsverlies en weinig eetlust.

Diagnose van verstopping

De diagnose verstopping wordt door de huisarts gesteld op basis van uw klachten. De huisarts kan u lichamelijk onderzoeken. Als het nodig is, doet de arts een inwendig onderzoek via de anus. Hij voelt met zijn vinger of er veel harde poep in de endeldarm zit. Dit wordt een rectaal toucher genoemd.

Als de huisarts dat nodig vindt, kan hij u doorverwijzen naar een maag-darm-leverarts (MDL-arts). Die kan door verder onderzoek eventuele andere aandoeningen uitsluiten.

Hier vindt u informatie over verschillende darmonderzoeken.

Behandeling van verstopping

Als eerste geeft de huisarts bij verstopping adviezen om uw leef- en voedingspatroon aan te passen. Bijvoorbeeld meer vezels eten, meer water drinken en meer bewegen. Deze vindt u ook onder 'tips en adviezen'. Wanneer dit niet genoeg effect heeft, kan de huisarts verschillende medicijnen voorschrijven. Is een ziekte de oorzaak van uw verstopping? Dan moet deze onderliggende ziekte behandeld worden.

Medicijnen

  • Bulkvormers
    Bulkvormers doen eigenlijk hetzelfde als voedingsvezels: ze nemen vocht op. Ze zorgen ervoor dat de poep soepel wordt en ze helpen bij een goede darmwerking. Het is belangrijk dat u bij bulkvormers extra veel drinkt. Deze medicijnen kunnen namelijk averechts werken als ze niet voldoende vocht kunnen opnemen. Bulkvormers bevatten psylliumzaad of psylliumvezels en zemelen. U kunt bulkvormers zonder problemen langere tijd gebruiken omdat ze de darm niet prikkelen. Bulkvormers kunt u oplossen in bijvoorbeeld water, yoghurt of vruchtensap.
  • Vochtbindende laxantia
    Deze middelen houden vocht vast in de darm, waardoor de poep zachter wordt.
  • Contact laxantia
    Deze middelen activeren de darmbewegingen door een chemische prikkeling van de darmwand. Hierdoor hebben ze een sterk laxerend effect, oftewel u moet erdoor poepen. Contact laxantia zijn prikkelend voor uw darmwand en worden meestal pas gebruikt wanneer vochtbindende laxantia onvoldoende werken. Overleg altijd met uw huisarts als u tijdelijk contact laxantia gebruikt.
  • Klysma
    In uitzonderingsgevallen wordt een klysma voorgeschreven om de verstopping op te lossen. Bij een klysma wordt vloeistof via de anus in de endeldarm gespoten. Deze vloeistof maakt de harde poep zachter.

Bekkenbodemfysiotherapie
Verstopping kan het gevolg zijn van verkeerd gebruik van de bekkenbodemspieren. Een goede houding op het toilet en goed gebruik van de bekkenbodemspieren kan verstoppingsklachten verminderen en voorkomen. Ook bij ongewild ontlastingsverlies kan bekkenbodemfysiotherapie helpen. Uw huisarts kan u doorverwijzen naar een bekkenbodemfysiotherapeut, een bekkenbodemcentrum of een gespecialiseerde afdeling in het ziekenhuis.

Tips en adviezen bij verstopping

  • Gezonde voeding
    Het advies is om te eten volgens de richtlijnen gezonde voeding. Gezonde voeding bevat alle voedingsstoffen die lichaam dagelijks nodig heeft. De Schijf van Vijf van het Voedingscentrum schetst kaders voor een goede, gezonde voeding. De Schijf van Vijf bestaat uit vijf vakken met producten waarmee u elke dag opnieuw gezond en gevarieerd kunt eten. Neem iedere dag voldoende producten uit elk vak en varieer genoeg! Als u eet volgens de Schijf van Vijf krijgt uw lichaam voldoende vezels, wat erg belangrijk is voor een gezonde buik. Ook krijgt u op deze manier voldoende mineralen, vitaminen, eiwitten, koolhydraten en vetten binnen. Kies daarnaast niet te vaak voor producten die buiten de Schijf van Vijf vallen.
  • Eet voldoende vezels
    Bij verstopping is het erg belangrijk dat u voldoende vezels eet. Voedingsvezels zijn onmisbaar voor een gezonde spijsvertering en een goede ontlasting. Vezels werken als een spons en houden vocht vast waardoor de poep zacht blijft. Ook stimuleren vezels de darmbeweging. Voorbeelden van vezelrijke voeding zijn groente, fruit en volkoren producten.

Lees hier meer over een goede spijsvertering of doe de test en check of u dagelijks voldoende vezels eet.

  • Drink voldoende
    Om verstopping te voorkomen is het belangrijk dat u genoeg drinkt, tenminste anderhalf tot 2 liter per dag. Als u verstopt bent of als u extra vezels gebruikt, is het verstandig om nog wat meer te drinken. Als u te weinig drinkt, kunnen de vezels hun werk niet goed doen en kunnen ze juist verstopping veroorzaken.
  • Zorg voor voldoende beweging
    Door regelmatig te bewegen wordt de darmbeweging gestimuleerd en kunt u verstopping voorkomen. Beweging zorgt ervoor dat de darm op gang blijft.
  • Gezond toiletgedrag
    Ga meteen naar het toilet als u aandrang voelt. Door de poep op te houden, wordt deze verder ingedikt. Hierdoor kan verstopping ontstaan. Neem rustig de tijd voor uw toiletgang en kijk achterom. De kleur van de ontlasting zegt veel over uw gezondheid.
  • Sla uw ontbijt niet over!
    Het ontbijt is heel belangrijk. Een vezelrijk ontbijt zorgt ervoor dat de werking van de darm op gang komt en de darmen in beweging blijven. Dit helpt verstopping te voorkomen.
  • Rook niet
    Roken heeft een schadelijke invloed op het maagdarmkanaal. Het is daarom beter om niet te roken.

Vezels en vezelproducten
Kijk op www.hoegezondisjouwbuik.nl om te testen of u dagelijks voldoende vezels eet. Eet u te weinig vezels? Probeer om meer vezelrijke voedingsmiddelen te eten, zoals groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Door het gebruik van extra vezels kunt u in het begin last krijgen van een opgeblazen gevoel en winderigheid. Deze klachten zullen minder worden als uw darm gewend is aan de verandering.

Wees voorzichtig!

Er zijn veel zogenaamde ‘natuurlijke’ producten verkrijgbaar om de stoelgang te verbeteren. Vaak bevatten deze natuurlijke middelen kruiden die de darm prikkelen, bijvoorbeeld senna(peulen). Voorbeelden hiervan zijn laxeerthee en soms ontbijtthee. Wees hier voorzichtig mee omdat er nog veel onduidelijkheid is over het effect van senna op de darmwand. Voor vragen over laxeermiddelen kunt u het beste uw (huis)arts of apotheker raadplegen.

Gratis minigids

Download onze minigids met vezelrijke tips en recepten.

Minigids downloaden

Tevreden over onze informatie?

De Maag Lever Darm Stichting geeft voorlichting en steunt onderzoek. Wij zijn daarvoor volledig afhankelijk van donaties. Helpt u mee?

Ontvang 1x per maand onze gratis e-mail nieuwsbrief

Naar boven