Diarree

Wat is diarree?

Diarree is een waterdunne ontlasting. Mensen die last hebben van diarree hebben ook vaak meerdere keren per dag last van waterdunne ontlasting. Als de ontlasting alleen wat minder vast is dan normaal is dat niet direct diarree. Diarree wordt soms ook wel buikloop genoemd. In onze brochure over Diarree behandelen we de oorzaak, klachten, diagnose en behandeling. Ook geven we tips en adviezen. Download de brochure.

Oorzaak van diarree

Diarree kan veel verschillende oorzaken hebben. Diarree kan plotseling (acuut) ontstaan maar het kan ook een chronische (langdurige) klacht of aandoening zijn.

Klachten en symptomen bij diarree

De klacht bij diarree is waterdunne ontlasting, vaak meerdere keren per dag. Daarnaast komt de aandrang om naar het toilet te gaan meestal plotseling. Ook het ophouden van de ontlasting lukt meestal niet of moeizaam. De ontlasting heeft bij diarree vaak een ander kleur en geur.

Afhankelijk van de oorzaak van de diarree kunnen ook andere klachten voorkomen zoals misselijkheid, braken, koorts, buikkrampen en een algeheel gevoel van ziek zijn.

Acute diarree als gevolg van een buikgriep of het eten of drinken van besmet voedsel of water geneest meestal vanzelf. Het is belangrijk om naar de huisarts te gaan als:

  • u hoge koorts heeft
  • er bloed bij de ontlasting zit
  • u hevige buikpijn of buikkrampen hebt
  • u erg suf bent
  • u heel weinig plast

Diagnose van diarree

De diagnose bij acute diarree wordt gesteld op basis van het klachtenpatroon. Als de diarree aanhoudt, kan de huisarts voorstellen om de ontlasting te laten onderzoeken. Zeker als u voorafgaand of tijdens de diarree in het buitenland bent geweest, is ontlastingsonderzoek aan te raden. Parasieten of bacteriën die mogelijk de diarree veroorzaken kunnen op deze manier opgespoord worden.

Bij chronische diarree is de behandeling afhankelijk van de oorzaak. Vaak wordt de onderliggende ziekte behandeld zodat ook de diarree vermindert.

Soms is aanvullend onderzoek nodig om een diagnose te kunnen stellen. De huisarts kan verschillende onderzoeken (laten) uitvoeren afhankelijk van de ernst van de (overige) klachten. De huisarts kan u doorverwijzen naar een maag-, darm- en leverarts (MDL-arts) of internist voor verder onderzoek in het ziekenhuis.

Behandeling van diarree

Bij acute diarree is meestal geen behandeling nodig. De klachten verminderen vaak binnen enkele dagen. Als u last blijft houden van waterige ontlasting, buikkrampen en/of koorts kan de huisarts verder onderzoek doen. Als een bacterie of parastiet in de ontlasting wordt gevonden, kan de arts u soms een medicijn voorschrijven.

Bij acute diarree is het niet verstandig om diarreeremmers te gebruiken zoals geactiveerde loperamide. De veroorzaker van acute diarree (soms een bacterie of parasiet) moet juist via de ontlasting de darm verlaten. Als u een diarreeremmer gebruikt kan de bacterie of parasiet zich in het darmslijmvlies gaan nestelen.

Bij chronische diarree is de behandeling afhankelijk van de oorzaak. Vaak kan de onderliggende ziekte behandeld worden zodat ook de diarree vermindert. In sommige gevallen zal de arts (langdurig) een diarreeremmer voorschrijven om de klachten te verminderen.

Bij uitdroging als gevolg van diarree kan de huisarts middelen voorschrijven om de uitdroging te voorkomen of op te heffen zoals ORS. Bij tekenen van ernstige uitdroging zal de huisarts u verwijzen naar het ziekenhuis. Hier kunt u snel vocht toegediend krijgen. Dit kan door een slangetje via de neus naar de maag. Dit wordt een sonde genoemd. Eventueel kan ook vocht worden toegediend via een infuus. Het vocht komt dan via een slangetje direct in een bloedvat.

Tips en adviezen bij diarree

Onderstaande tips en adviezen zijn belangrijk bij diarree:

  • Drink voldoende (minstens 2-3 liter per dag) om uitdroging te voorkomen. Vooral bij kinderen en oudere mensen is er bij aanhoudende diarree kans op uitdroging. Ook wanneer u last heeft van braken en koorts verliest u extra veel vocht. Het vocht dat u verliest moet weer aangevuld worden. Drink daarom veel, ook als u denkt dat iedere slok water er onmiddellijk weer uit komt. Bij drogist en apotheek is ORS verkrijgbaar. Dat is een poeder dat u oplost in water. Hiermee vult u niet alleen vocht aan, maar ook zouten en suikers.
  • Bij acute diarree is het niet verstandig om diarreeremmers te gebruiken zoals loperamide. De veroorzaker van acute diarree (soms een bacterie of parasiet) moet juist via de ontlasting de darm verlaten. Als u een diarreeremmer gebruikt kan de bacterie of parasiet zich in het darmslijmvlies gaan nestelen. Gebruik van diarreeremmers kunt u het beste eerst met uw arts overleggen. 
  • Probeer normaal te blijven eten. Het advies om bij diarree alleen beschuit met slappe thee te gebruiken is achterhaald. Eet gewoon waar u trek in heeft. Bruin brood of volkorenbrood is beter dan witbrood omdat het veel meer vezels bevat. Deze vezels werken als een soort spons en ze dikken de ontlasting in. Meer informatie over vezelrijke voeding vindt u bij het thema Gezonde buik.
  • Zorg voor een goede hygiëne met name na toiletbezoek en in de keuken.

Reizigersdiarree
Een bijzondere vorm van diarree is reizigersdiarree. Met reizigersdiarree wordt diarree bedoeld die in het buitenland ontstaat door verminderde hygiënische omstandigheden. De volgende adviezen (afhankelijk van het land) zijn erg belangrijk als u reizigersdiarree wilt voorkomen:

  • Informeer of het water uit de kraan drinkbaar is. In veel niet-westerse landen is het niet verstandig water uit te kraan te drinken of te gebruiken bij het bereiden van voedsel en het tandenpoetsen. Gebruik dan alleen water uit (verzegelde) flessen of doorgekookt water.
  • Drink geen dranken met ijsblokjes en eet alleen voorverpakte ijsjes.
  • Eet geen ongeschild fruit of rauwkost en salades.
  • Wees voorzichtig met eten dat op straat (marktkraampjes) verkrijgbaar is.
  • Bewaar etenswaren koel en zorg dat er geen ongedierte bij kan.
  • Let er op dat met name vlees en vis goed verhit en gaar is voordat u het eet.
  • Wees met name in tropische landen voorzichtig met zwemmen in zoet en stilstaand water.
  • Informeer bij de plaatselijke GGD of er speciale voorzorgsmaatregelen nodig zijn voor uw vakantie. In sommige vakantielanden (bijvoorbeeld Egypte, Turkije, Thailand, etc.) worden vaccinaties aanbevolen of zijn ze zelfs verplicht. Ook geeft de GGD voorlichting over het voorkomen van reizigersdiarree.

Voorkomen van diarree
U kunt een aantal maatregelen nemen waardoor u de kans op acute diarree vermindert:

  • Zorg voor een goede persoonlijke hygiëne. Diarree is meestal zeer besmettelijk. Was altijd uw handen nadat u naar het toilet bent geweest en voordat u gaat eten.
  • Zorg voor hygiëne bij het bereiden van maaltijden. Was uw handen en het kookgerei regelmatig, vooral na het aanraken van rauw vlees. Gebruik verschillende snijplanken voor vlees en groenten. Een snijplank kunt u na gebruik het beste schoonborstelen met een beetje schuurmiddel.
  • Bewaar uw eten koel, het liefst in de koelkast.
  • Let op de uiterste houdbaarheidsdatum. Gooi voedingsmiddelen weg waarvan de houdbaarheidsdatum is verstreken.
  • Verhit het eten altijd goed. Bak of gril varkensvlees en kip door en door zodat het goed gaar wordt. Let erop dat vlees van de barbecue (vooral kip) ook van binnen goed gaar is.

Schrijf u in voor de nieuwsbrief

Naar boven