Aambeien

Wat zijn aambeien?

Aan de binnenkant van de anus (het poepgat) zit een sponsachtig netwerk van aders. Als deze aders opzwellen en gaan uitstulpen noemen we dat aambeien. Aambeien kunnen in de anus zitten of naar buiten komen. We spreken dan van inwendige of uitwendige aambeien. Aambeien zijn onschuldig maar veel mensen hebben er in hun dagelijks leven last van. Vooral mensen boven de 50 jaar hebben aambeien. Zowel mannen als vrouwen kunnen aambeien krijgen.

Chirurg-Proctoloog Charlotte Molenaar (Proctoskliniek Bilthoven) beantwoordde tijdens een live-video vragen van kijkers over anale klachten, zoals aambeien. Terugkijken kan hierboven.

Oorzaak van aambeien

Aambeien ontstaan door een verhoogde druk op de aders net boven de anus. Deze raken geïrriteerd, zwellen op en rekken uit. De verhoogde druk op de aders kan een gevolg zijn van:

  • Persen
    Als je gaat persen omdat jouw poep hard is of je probeert te poepen terwijl je geen aandrang heeft, komt er te veel druk op de aders boven de anus. Poep kan hard worden als je te weinig vezels eet, te weinig drinkt of te weinig beweegt. Bepaalde medicijnen kunnen poep ook hard maken.
  • Ophouden van de ontlasting
    Als je poep ophoudt, hoopt de poep zich op in de endeldarm. De druk in de aders boven de anus neemt daardoor toe. Het is dus goed om te poepen als je aandrang heeft en het niet uit te stellen.
  • Chronisch hoesten
    Tijdens het hoesten komt er veel druk op de bloedvaten te staan en neemt ook de druk in de aders boven de anus toe.
  • Lang staan
    Als je lang staat zonder te lopen, neemt de druk in de bloedvaten toe en kan ook de druk in de aders boven de anus toenemen.
  • Zwangerschap en bevalling
    Tijdens de zwangerschap en de bevalling, neemt de druk in de bloedvaten toe. Vrouwen hebben hierdoor een verhoogd risico op aambeien.

Klachten en symptomen bij aambeien

Aambeien kunnen bloedverlies, jeuk, pijn of een branderig gevoel aan de anus veroorzaken. Als aambeien naar buiten zakken, kan dit een drukkend en pijnlijk gevoel geven. Het kan dan aanvoelen alsof er iets uit jouw anus komt en je kunt moeite hebben met het afvegen na het poepen. Aambeien zijn erg kwetsbaar en kunnen makkelijk gaan bloeden als je naar het toilet gaat. Je ziet dan helderrood bloed op/in jouw poep of bij het afvegen. Ook kan een aambei spontaan gaan bloeden.

 

Bloed bij de ontlasting wordt meestal veroorzaakt door inwendige of uitwendige aambeien. Bloedverlies uit de anus kan echter ook komen door een ontsteking, een poliep of een tumor in jouw darm. Ga daarom altijd naar de huisarts als je last heeft van bloed bij de ontlasting. De huisarts kan vaststellen of aambeien de oorzaak zijn of dat verder onderzoek nodig is om andere aandoeningen uit te sluiten. Ga ook naar de huisarts als de pijn te erg wordt.

Diagnose van aambeien

In de meeste gevallen kan de diagnose aambeien gesteld worden door de huisarts. De huisarts vraagt naar je klachten en bekijkt en onderzoekt jouw anus. Hij zal dan met een gehandschoende vinger de anus ook aan de binnenkant onderzoeken. Dit heet een rectaal toucher.

Soms gebruikt de huisarts een kijkbuisje om de binnenkant van de anus te onderzoeken. Dit wordt een proctoscopie genoemd. De huisarts kan je voor een proctoscopie ook doorverwijzen naar een medisch specialist.

Behandeling van aambeien

Adviezen
Het belangrijkste bij aambeien is zorgen dat jouw poep zachter wordt. Als jouw poep te hard is moet je meer persen. Hierdoor krijg je meer last van al bestaande aambeien en kunnen er nieuwe aambeien bijkomen. Als de diagnose aambeien is gesteld, krijg je daarom eerst voedingsadviezen en leefregels. Zoals meer vezels eten (20-35 gram per dag), veel drinken en voldoende bewegen. Een diëtist kan je hierbij eventueel helpen. Door het opvolgen van deze adviezen zullen in veel gevallen de klachten verdwijnen. Om de pijn van aambeien te verminderen kan het nemen van een warm bad helpen.

Laxeermiddelen
Als de voedingsadviezen en leefregels niet helpen om de poep zachter te maken, kan jouw huisarts je vezelpreparaten (zakjes psylliumvezels) voorschrijven. Als dit ook niet voldoende helpt of je als je er niet tegen kunt, kunnen laxeermiddelen voorgeschreven worden zoals macrogol of magnesiumoxide. Deze helpen de poep dunner te maken zodat je minder hoeft te persen.

Andere medicijnen
Bij aanhoudende pijn en jeukklachten kan de arts zalf of zetpillen voorschrijven, zoals:

  • Zalf of zetpillen met lidocaïne
    Deze werken plaatselijk verdovend en dus pijnstillend.
  • Zalf of zetpillen met zink
    Deze verminderen de pijn en jeuk en kunnen er mogelijk voor zorgen dat de aambeien iets verschrompelen.

Er zijn veel middelen tegen aambeien zonder recept van jouw arts te koop bij de drogist. Wees voorzichtig met het gebruik van deze middelen. Overleg bij langdurig gebruik van medicijnen altijd met jouw arts of apotheker.

Andere behandelingen
Wanneer de voedingsadviezen, leefregels en medicijnen niet voldoende helpen, kan de huisarts je doorverwijzen naar een medisch specialist (maag-darm-leverarts (MDL-arts) of chirurg). Er zijn verschillende behandelingen mogelijk om aambeien te verwijderen. De meeste ingrepen worden poliklinisch gedaan. Dit wil zeggen dat je niet in het ziekenhuis wordt opgenomen. Je kunt op de dag van de ingreep weer naar huis als er geen complicaties optreden. Het is mogelijk dat je voor de ingreep een klysma (darmspoeling) krijgt om de endeldarm en anus schoon te maken.

De verschillende methoden om aambeien te verwijderen zijn:

  • Afbinden
    Dit is de meest gebruikte methode. De aambeien worden met een rubberen elastiekje afgebonden. Dit heet een rubberbandligatie. De elastiekjes kunnen alleen binnen in de anus op het slijmvlies worden geplaatst. Zeven tot tien dagen na de behandeling vallen de afgestorven aambeien af.

Het wondje geneest met een klein litteken. De eerste dagen na de ingreep kan je een wee of krampend gevoel onder in de buik hebben. Soms is nog een tweede of derde behandeling nodig.

  • Inspuiten
    Een andere methode om aambeien te verwijderen is het inspuiten van een irriterende vloeistof in de aambei waardoor deze verschrompelt. Dit heet scleroseren.

Soms is een operatie nodig om de aambeien te verwijderen.

Aambeien

Tips en adviezen bij aambeien

De tips en adviezen om aambeien te behandelen en te voorkomen, zijn met name gericht op het voorkomen van verstopping en een verhoogde druk op de anus:

  • Eet gezond, gevarieerd en vezelrijk
    Eet voldoende vezels. Vezels nemen vocht op en zorgen daardoor voor een goede darmwerking. Hierdoor blijft jouw poep zacht en soepel. Vezels zitten met name in groente, fruit en volkorenproducten. Een gezonde gevarieerde voeding bevat alle voedingsstoffen die je dagelijks nodig hebt. Raadpleeg bij twijfel jouw huisarts of diëtist. Test hier of je dagelijks voldoende vezels eet
  • Drink voldoende
    Drink dagelijks minstens 1,5 tot 2 liter vocht. Als je veel vezels eet, is het verstandig om extra te drinken. Vezels hebben namelijk vocht nodig om goed te kunnen werken.
  • Zorg voor voldoende beweging
    Door regelmatig te bewegen wordt de darmbeweging gestimuleerd en kan je verstopping voorkomen. Als je veel zit, is de kans op verstopping groter. Probeer ook niet te lang achter elkaar te staan. Zo voorkom je een te hoge druk op de anus. Voldoende beweging kan ook helpen een gezond gewicht te houden of te krijgen.
  • Zorg voor gezond toiletgedrag
    Ga naar het toilet als je aandrang hebt. Het ophouden zorgt ervoor dat de poep verder indikt waardoor de kans op verstopping toeneemt. Als je aandrang hebt, pers je voorzichtig mee. Pers niet als er geen aandrang is. Een juiste zithouding op het toilet is belangrijk voor een goede stoelgang. Met behulp van een voetenbankje creëer je gemakkelijk een goede zithouding. Doordat je de knieën optrekt en iets voorovergebogen zit, zit je gehurkt en ontspant de kringspier zich volledig. Hierdoor zal het poepen makkelijker gaan.
zithouding
  • Zorg voor een goede hygiëne
    Als je last heeft van aambeien maak jouw anus dan schoon met lauwwarm water nadat je gepoept hebt. Dep vervolgens de anus goed droog. Je kunt ook een wattenschijfje met olie gebruiken. Gebruik van zeep of geparfumeerd toiletpapier kan irritaties en jeuk erger maken. Een warm bad kan helpen tegen jeuk en pijn.

Download onze gratis minigids met vezelrijke tips en recepten

Links

Onderzoeken bij aambeien

Synoniemen

  • Hemorroïden

Tevreden over onze informatie?

De Maag Lever Darm Stichting geeft voorlichting en steunt onderzoek. Wij zijn daarvoor volledig afhankelijk van donaties. Help je mee?

Ontvang 1x per maand onze gratis e-mail nieuwsbrief

Naar boven