Bestralingsproctitis

Wat is bestralingsproctitis?

Bestralingsproctitis is een beschadiging van de endeldarm die is ontstaan door bestraling. Bestraling is een behandeling bij verschillende vormen van kanker. Het wordt ook wel radiotherapie genoemd.

Als uw buik (of bekken) bestraald is, dan kunt u last krijgen van buikklachten. Uw darm kan beschadigd raken als deze in het te bestralen gebied ligt. Als de beschadigingen alleen in de endeldarm ontstaan, heet dit bestralingsproctitis. Als de beschadigingen ook verderop in de dikke darm voorkomen, wordt ook wel de term ‘bestralingsenteritis’ gebruikt.

Oorzaak van bestralingsproctitis

Bestralingsproctitis ontstaat als gevolg van bestraling (radiotherapie) van een tumor in de buik of het bekken. Als gevolg van de bestraling worden niet alleen de tumorcellen gedood maar kan ook een deel van het gezonde darmslijmvlies dat in de nabijheid van deze tumor ligt, beschadigd raken.

Dit komt onder andere voor bij bestraling bij:

  • endeldarmkanker
  • baarmoeder(hals)kanker
  • prostaatkanker
  • blaaskanker
  • uitzaaiingen in het bot, zoals laaggelegen wervels en het bekken

Klachten en symptomen bij bestralingsproctitis

Wanneer het slijmvlies van de darm door bestraling beschadigd is, kunnen de volgende klachten ontstaan:

  • diarree
  • misselijkheid
  • darmkrampen
  • vaker aandrang hebben
  • bloed en slijm bij de ontlasting

Als u naast de bestraling ook chemotherapie krijgt, is de kans op buikklachten groter.

Als u meer dan 20 bestralingen krijgt dan ontstaan deze klachten meestal vanaf de derde of vierde behandelingsweek. De klachten verdwijnen meestal één tot twee weken na de laatste bestraling.

Soms blijven de klachten langdurig aanhouden. Er kan dan ook sprake zijn van bloed in de ontlasting. In dat geval spreken we van een chronische bestralingsproctitis.

Diagnose van bestralingsproctitis

Wanneer bovengenoemde klachten ontstaan bij iemand die kort geleden bestraald is, kan de diagnose bestralingsproctitis meestal snel gesteld worden.

Behandeling van bestralingsproctitis

De klachten verdwijnen vrijwel altijd zodra er gestopt wordt met de bestralingen. Het darmslijmvlies herstelt zich namelijk goed. Het beschadigde slijmvlies wordt vervangen door gezond slijmvlies waardoor de klachten verdwijnen.

Aanhoudende diarree
Eventueel kan de arts medicijnen voorschrijven tegen diarree. Ook bij aanhoudende misselijkheid kunnen medicijnen voorgeschreven worden. Bespreek daarom altijd uw klachten met uw radiotherapeut. Behandeling met medicijnen is meestal voldoende om de klachten te verminderen. In het geval van uitdroging door de aanhoudende diarree of infectie kan ziekenhuisopname noodzakelijk zijn. Om uitdroging te voorkomen is het belangrijk dat u voldoende drinkt zodat het vocht dat u verliest weer aangevuld wordt.

Wanneer u na de bestralingen last blijft houden van diarree of dunne ontlasting dan heeft u mogelijk chronische bestralingsproctitis. 

Uw arts kan diarreeremmers voorschrijven zodat u minder last heeft van de klachten. Vaak zal de arts daarnaast een darmonderzoek (coloscopie) voorstellen om de diagnose te bevestigen.

Bloed en slijm bij de ontlasting
Meestal is bloedverlies via de anus, na of tijdens de bestraling, een teken van beschadiging van het slijmvlies van het laatste stukje van de dikke darm. Soms treden deze klachten pas na enkele maanden tot een jaar na de bestraling op. Om andere oorzaken uit te sluiten, is een darmonderzoek dan vaak noodzakelijk. Daarnaast kan de arts tijdens een coloscopie soms de bloeding behandelen. Dit gebeurt met een laser waarmee de arts de beschadigde bloedvaten als het ware dicht schroeit.

Tips en adviezen bij bestralingsproctitis

Als u last heeft van veel diarree is het belangrijk dat u veel drinkt en zorgt dat u voldoende zout binnenkrijgt. Dit is om het verlies van vocht en zouten via de ontlasting te compenseren en uitdroging te voorkomen. Bij de drogist en apotheek is ORS (Oral Rehydration Solution) verkrijgbaar. Dit poeder kunt u oplossen in water om alle benodigde zouten aan te vullen.

Gerelateerde ziekten Bestralingsproctitis

Synoniemen

  • Radiatie-enteritis

Schrijf u in voor de nieuwsbrief

Naar boven