Campylobacter jejuni, infectie met

Wat is een infectie met Campylobacter jejuni?

Campylobacter jejuni is een bacterie die kan voorkomen in vlees en vleesproducten en vooral in kip. Maar ook in schaal- en schelpdieren en in rauwe melk komt deze bacterie regelmatig voor.
Campylobacter is in Nederland de belangrijkste veroorzaker van darminfecties. Vooral zomers veroorzaakt deze bacterie veel diarree en buikkrampen.

In kleine aantallen veroorzaakt deze bacterie nog geen infectie. Wanneer het voedsel echter niet koud genoeg wordt bewaard of niet voldoende wordt verhit (bijv. tijdens een barbecue) krijgen de bacteriën de kans om zich te vermenigvuldigen. Na het eten dringen de bacteriën de wand van de darm binnen waardoor een ontsteking van het darmslijmvlies optreedt. We spreken dan van een campylobacter-enteritis of gastro-enteritis.

Iedereen kan een infectie met de Campylobacter bacterie oplopen maar vooral jonge kinderen onder de vijf jaar en jongvolwassenen zijn er gevoelig voor.

Oorzaak van een infectie met Campylobacter jejuni

Een infectie vindt vooral plaats via besmet eten en drinken zoals vlees, kip, schaal- en schelpdieren en rauwe melk. Ook drinkwater dat onvoldoende gezuiverd is, kan een bron van infectie zijn. In uitzonderingsgevallen kan besmetting optreden door contact met ontlasting van jonge huisdieren, op crèches en via anaal seksueel contact.

Door slechte hygiënische maatregelen in de keuken kan de bacterie worden overgedragen via voedingsmiddelen die rauw gegeten worden. Bijvoorbeeld: als een snijplank eerst voor vlees en direct daarna voor rauwkost wordt gebruikt (kruisbesmetting).

De tijd tussen de besmetting en de eerste ziekteverschijnselen is één tot zeven dagen. Dit heet de incubatietijd. 

Klachten en symptomen bij een infectie met Campylobacter jejuni

Lang niet altijd leidt een infectie met Campylobacter tot klachten. Zijn er wel klachten dan hebben deze te maken met een ontsteking van het darmslijmvlies van de dunne- en dikke darm. Gedurende de eerste dagen zijn er vooral klachten zoals koorts, hoofdpijn, moeheid en soms spierpijn en gewrichtspijnen. Na enkele dagen worden deze gevolgd door buikkrampen, misselijkheid met braken en diarree. De diarreeklachten kunnen meer of minder ernstig zijn. Sommige patiënten hebben alleen last van dunne ontlasting. Anderen hebben veel last van waterige en bloederige diarree soms tot wel 10 keer per dag.  Over het algemeen gaan de darmklachten binnen één tot zeven dagen vanzelf over. De koorts is al eerder verdwenen. 

Ongeveer tien tot twintig procent van de patiënten heeft langdurige (tot circa zes weken) en ernstige klachten. In dat geval zal de arts antibiotica voorschrijven.

Na het verdwijnen van de klachten kan de bacterie soms nog gedurende enkele weken in het maagdarmkanaal aanwezig blijven. De bacterie kan dan later opnieuw klachten veroorzaken (recidief). Het kan gebeuren dat de bacterie altijd aanwezig blijft in het lichaam. Dit heet chronisch dragerschap. Dit komt alleen voor bij mensen die HIV positief zijn en bij patiënten met ernstige afweerstoornissen.

Zeldzaam optredende complicaties van een infectie met Campylobacter jejuni zijn gewrichtsontstekingen (o.a. reactieve arthritis) en het Guillain-Barré-syndroom (een zenuwaandoening met onder andere spierzwakte, gevoelsstoornissen en verlammingsverschijnselen).

Diagnose van infectie met Campylobacter jejuni

Bij kortdurende klachten hoeft er geen onderzoek te worden gedaan. Bij klachten die langer aanhouden laat de arts de ontlasting onderzoeken op de aanwezigheid van de bacterie. Een bloedkweek wordt gedaan om een eventuele infectie van het bloed met de bacterie aan te tonen. Ook kan speciaal bloedonderzoek worden uitgevoerd om antistoffen tegen Campylobacter vast te stellen.

Behandeling van een infectie met Campylobacter jejuni

De eerste paar dagen van de infectie bestaat de behandeling vooral uit het voorkomen van uitdroging als gevolg van diarree. Bij uitdroging is er een te groot verlies aan vocht en zouten als gevolg van de diarree. Het is dan ook belangrijk om extra te drinken, omdat u door de diarree, misselijkheid en 

koorts veel vocht verliest. Om uitdroging te voorkomen moet dit vocht aangevuld worden. In principe mag u normaal eten. Als de diarree langer dan zeven dagen aanhoudt en gepaard gaat met bloed en slijm, dan wordt een antibioticum voorgeschreven.

Tips en adviezen bij een infectie met Campylobacter jejuni

Voldoende vocht en ORS
Door diarree, overgeven en koorts verliest u veel vocht en zouten. Het is dan belangrijk dat u het vocht en de zouten weer aanvult. U moet in dat geval proberen om extra veel te drinken, anders kunt u uitdrogen. Bij drogist en apotheek is ORS poeder verkrijgbaar. Dit poeder kunt u oplossen in water en vervolgens opdrinken. Hierdoor wordt niet alleen het vochttekort aangevuld, maar krijgt u ook extra zouten binnen.

Gezonde, gevarieerde en vezelrijke voeding     
Bij een darminfectie mag u in principe alles eten. Het advies om alleen thee en beschuit te nemen is achterhaald. Het is juist goed om zoveel mogelijk normaal te eten. Op die manier sterkt u snel weer aan en verbetert u de conditie. Een gezonde, gevarieerde en vezelrijke voeding is belangrijk. Een gezonde voeding bevat alle voedingsstoffen die uw lichaam dagelijks nodig heeft. De Schijf van Vijf van het Voedingscentrum schetst kaders voor een goede, gezonde voeding. De Schijf van Vijf bestaat uit vijf vakken met producten waarmee u elke dag opnieuw gezond en gevarieerd kunt eten. Neem iedere dag voldoende producten uit elk vak en varieer genoeg! Als u eet volgens de Schijf van Vijf krijgt uw lichaam voldoende vezels, wat erg belangrijk is voor een gezonde buik. Ook krijgt u op deze manier voldoende mineralen, vitaminen, eiwitten, koolhydraten en vetten binnen. Kies daarnaast niet te vaak voor producten die buiten de Schijf van Vijf vallen. Op deze manier zorgt u goed voor uw lichaam.

Bruin brood of volkorenbrood is beter dan wit brood, omdat het meer vezels bevat. Groenten en fruit bevatten ook veel vezels. Deze vezels werken als een soort spons en ze dikken de ontlasting in. Op deze manier kunnen ze helpen bij diarree. Meer informatie over vezelrijke voeding vindt u op http://www.vezeltest.info.

Als u nog niet veel eetlust hebt, gebruik dan meerdere kleine maaltijden per dag in plaats van drie hoofdmaaltijden. Voedingsmiddelen met lactose (melksuiker) of cafeïne kunt u eventueel tijdelijk weglaten omdat die de diarreeklachten kunnen verergeren. Hier kunt u meer lezen over lactose-intolerantie en over diarree.

Tijdens en vaak ook nog na afloop van een antibioticumkuur kunnen patiënten last krijgen van diarree of andere darmklachten. Dit komt doordat het antibioticum niet alleen de ziekmakende bacterie (campylobacter jejuni) doodt maar ook veel nuttige darmbacteriën. Deze nuttige darmbacteriën leven in de darm en zorgen voor een evenwichtige darmflora. Door het gebruik van een antibioticum kan dit evenwicht verstoord raken en kunnen maagdarmklachten ontstaan. Deze klachten kunnen mogelijk verminderen door probiotica te gebruiken. Probiotica zijn producten waaraan nuttige darmbacteriën zijn toegevoegd. Probiotica zijn te koop in de vorm van zuivelproducten in de supermarkt en in capsules of poeders bij de drogist of apotheek. Uitgebreide informatie vindt u bij Gezonde buik.

Met de volgende maatregelen kunt u een infectie met de Campylobacter jejuni voorkomen:

  • Bewaar voedsel goed gekoeld, vooral vlees en kip.
  • Bak vlees goed door. Dit geldt zeker ook voor kip.
  • Let vooral zomers goed op bij de bereiding van vlees (en kip) op de barbecue.
  • Bewaar en bereid vlees/kip, rauwkost en melk/melkproducten apart.
  • Gebruik een aparte snijplank voor het vlees en was keukenmateriaal zoals een vleesplank en vleesmes zorgvuldig af om zo kruisbesmetting te voorkomen.
  • Was uw handen regelmatig, vooral na contact met rauw vlees en wanneer u eten bereidt.
  • Was uw handen nadat u naar het toilet bent geweest.

Gerelateerde ziekten infectie met Campylobacter jejuni

Schrijf u in voor de nieuwsbrief

Naar boven