Gluten is een eiwit dat voorkomt in tarwe, rogge, gerst, spelt en kamut. Ook is haver vaak besmet met gluten en wordt daardoor meestal niet verdragen door mensen met coeliakie. Het eten van gluten veroorzaakt een beschadiging van het slijmvlies van de dunne darm.

De darmvlokken raken beschadigd als deze regelmatig in aanraking komen met gluten. Op den duur kan de darmwand door contact met gluten ernstig beschadigd raken en zijn er geen darmvlokken meer over. Het oppervlak van de dunne darm is dan glad en te klein geworden. Hierdoor kunnen voedingsstoffen minder goed opgenomen worden. Het gevolg is dat men een tekort krijgt aan vitaminen en mineralen en in gewicht afneemt. Hierdoor ontstaan allerlei klachten in het lichaam

Coeliakie is een auto-immuunziekte. Je afweersysteem ziet gluten als gevaar en maakt antistoffen aan die je eigen darmcellen aanvallen. Dit leidt tot een ontstekingsreactie. Zodra je gluten eet raakt het slijmvlies van de dunne darm beschadigd.

Coeliakie is de meest voorkomende voedselintolerantie in de westerse wereld. Op dit moment zijn er ongeveer 25.000 mensen in Nederland bij wie coeliakie is vastgesteld. Het werkelijke aantal mensen met coeliakie is waarschijnlijk veel hoger omdat de klachten niet altijd direct herkend worden. Coeliakie komt twee keer zo vaak voor bij vrouwen als bij mannen.

De diagnose coeliakie kan op verschillende leeftijden worden gesteld. Meestal gebeurt dit bij kinderen maar ook steeds vaker bij volwassenen tussen de twintig en veertig jaar. Het is onduidelijk of deze volwassenen mogelijk al langere tijd coeliakie hebben, misschien zonder hevige klachten, of dat de aandoening op latere leeftijd is ontstaan.

Naast coeliakie kan er ook sprake zijn van dermatitis herpetiformis of refractaire coeliakie:

Dermatitis herpetiformis

Sommige mensen met coeliakie hebben ook last van een chronische huidaandoening waarbij vooral jeuk voorkomt. Deze huidaandoening (Dermatitis herpetiformis, ook wel bekend als de ziekte van Dühring) wordt veroorzaakt door een overgevoeligheid voor gluten. Niet alle coeliakiepatiënten hebben hier last van.

Refractaire coeliakie

Ondanks het volgen van een glutenvrij dieet komt het voor dat de klachten bij sommige coeliakiepatiënten niet verminderen. In een aantal gevallen worden de klachten zelfs erger. Na onderzoek blijkt de darmwand ook niet hersteld. Dit kan het geval zijn bij refractaire coeliakie. Refractaire coeliakie is een erg zeldzame vorm van coeliakie. Het komt vooral voor als de diagnose pas op latere leeftijd, na het vijftigste jaar, is gesteld. Bij sommige van deze patiënten kan er een tumor in de dunne darm ontstaan. Patiënten met refractaire coeliakie moeten daarom regelmatig door een MDL-arts worden onderzocht.

Teun

”Als ik per ongeluk iets eet waar toch iets van gluten in zit, word ik heel erg ziek.”

Daisy

”We zouden meer over darmziekten moeten praten. Er is nog weinig over bekend bij het algemene publiek. Veel mensen denken dat een glutenvrij dieet een vrije keuze is.”

Oorzaak van coeliakie

De precieze oorzaak van coeliakie is nog onbekend. Wel is duidelijk dat erfelijkheid een rol speelt. Waarschijnlijk wordt coeliakie veroorzaakt door een combinatie van genetische (erfelijke) en omgevingsfactoren. 

Als één van de ouders coeliakie heeft, heeft elk kind een verhoogde kans van vijf tot tien procent op coeliakie. Maar er zijn ook veel coeliakiepatiënten die geen familieleden hebben met de ziekte.

Dit doen wij voor coeliakie

Samen strijden

Samen met de Nederlandse Coeliakie Vereniging (NCV) stimuleren wij meer onderzoek naar coeliakie. Door onze krachten te bundelen kunnen we meer grip krijgen op de ziekte, het bewustzijn te vergroten en meer kennis vergaren. Onze gedeelde droom is dat op den duur niemand meer bang voor eten hoeft te zijn.

Help mensen met coeliakie, doneer voor meer onderzoek!

Colofon

Deze informatie is geschreven door de Maag Lever Darm Stichting in samenwerking met:

Drs. Jeroen Jansen, MDL-arts
Dr. Alfons Geraedts, MDL-arts
Dr. Rob Ouwendijk, MDL-arts
Dr. Mark  van Berge Henegouwen, GI-chirurg
Dr. Christianne Buskens, GI-chirurg
Joan Rentzing, diëtiste en voedingsdeskundige

Laatst herzien:
2018

Doneer