Diagnose van coeliakie

Coeliakie wordt vastgesteld met een bloedonderzoek. Een bloedtest kan vaststellen of er antistoffen in het bloed aanwezig zijn. Bij volwassenen wordt er ook het dunne darmslijmvlies onderzocht. De arts kan de volgende onderzoeken laten uitvoeren;

Bloedonderzoek

De huisarts kan met een standaardbloedtest vaststellen of er antistoffen tegen gluten aanwezig zijn. Als dat het geval is, dan blijkt dat een groot deel van de mensen met een positieve uitslag ook coeliakie heeft. Dan is er dus een reden voor verder onderzoek naar coeliakie. Soms zijn er bij een bloedonderzoek geen antistoffen zichtbaar. Dan is het zo goed als zeker dat je geen coeliakie heeft. In enkele gevallen kan de huisarts besluiten om toch verder onderzoek te doen.

Gastroscopie

Wanneer er antistoffen in het bloed aanwezig zijn, of er zijn andere redenen om aan coeliakie te denken, zoals aanhoudende darmklachten, dan verwijst de huisarts je door naar een arts in het ziekenhuis voor verder onderzoek (dunne darmbiopsie). De arts kan stukjes weefsel (biopten) van de dunne darm wegnemen tijdens een gastroscopie. Een gastroscopie is een kijkonderzoek of endoscopie. De arts gaat dan met een flexibele slang via de mond, slokdarm en maag naar het eerste deel van je dunne darm.  Door een kanaal van de endoscoop kan de arts kleine instrumenten inbrengen. Hiermee kan de arts biopten van de dunne darm nemen. Vervolgens wordt onder de microscoop bekeken of de darmvlokken beschadigd zijn. Voor volwassenen en voor de meeste kinderen is een dunnedarmbiopsie de enige methode om met zekerheid de diagnose coeliakie te stellen.

Voor kinderen is het niet altijd nodig om een gastroscopie te doen. Wanneer de klachten en antistoffen in het bloed overduidelijk wijzen op coeliakie is een biopsie in sommige gevallen niet nodig. Voor kinderen bij wie de diagnose zonder biopsie niet duidelijk is, zal de arts een gastroscopie adviseren.

Door de holle buis van de endoscoop kan de arts kleine instrumentjes inbrengen. Zo kan hij een biopt van de dunne darm nemen. Vervolgens wordt onder de microscoop bekeken of de darmvlokken beschadigd zijn.

Dubbelballon endoscopie

Een biopt kan eventueel ook genomen worden door middel van een dubbelballon endoscopie. Dit is een kijkonderzoek (endoscopie) van de dunne darm. De flexibele slang waarop de camera en het lampje zitten, wordt bij dit onderzoek niet door de arts opgeschoven door de darm. Dit onderzoek maakt namelijk gebruik van de eigen (peristaltische) bewegingen van de darm. Op die manier kan de hele dunne darm onderzocht worden. Dit is met bovengenoemde gastroscopie niet mogelijk.

Teun

”Als ik per ongeluk iets eet waar toch iets van gluten in zit, word ik heel erg ziek.”

Daisy

”We zouden meer over darmziekten moeten praten. Er is nog weinig over bekend bij het algemene publiek. Veel mensen denken dat een glutenvrij dieet een vrije keuze is.”

Behandeling van coeliakie

De behandeling van coeliakie bestaat uit het levenslang volgen van een glutenvrij dieet. Er zijn geen medicijnen voor coeliakie.

Als je een glutenvrij dieet volgt, zullen de klachten uiteindelijk langzaam verdwijnen. Na enkele weken tot maanden voel je je al een stuk beter. Binnen zes maanden tot een jaar is de dunne darm weer helemaal hersteld.

Wanneer de klachten niet minder worden of zelfs erger worden dan kan er sprake zijn van refractaire coeliakie. Refractaire coeliakie is een erg zeldzame vorm van coeliakie. Deze komt vooral voor als de diagnose pas op latere leeftijd, na het vijftigste jaar, is gesteld.

Als gevolg van de coeliakie kun je misschien verzwakt zijn of bloedarmoede hebben. Dan krijg je het advies om enige tijd extra vitaminen en mineralen te gebruiken, bijvoorbeeld foliumzuur, vitamine B12 en ijzer. 

Glutenvrij dieet

Het volgen van een levenslang dieet is belastend voor veel mensen en zeker voor kinderen. Voor een gezond en volwaardig voedingsadvies stuurt de arts je door naar een diëtist.

De diëtist kan je helpen met het samenstellen van een goed en gezond voedingspatroon. En geeft daarnaast ook tips voor recepten en een boodschappenlijstje voor het kopen van glutenvrije producten.

meer over het glutenvrije dieet

Dit doen wij voor coeliakie

Samen strijden

Samen met de Nederlandse Coeliakie Vereniging (NCV) stimuleren wij meer onderzoek naar coeliakie. Door onze krachten te bundelen kunnen we meer grip krijgen op de ziekte, het bewustzijn te vergroten en meer kennis vergaren. Onze gedeelde droom is dat op den duur niemand meer bang voor eten hoeft te zijn.

Help mensen met coeliakie, doneer voor meer onderzoek!

Colofon

Deze informatie is geschreven door de Maag Lever Darm Stichting in samenwerking met:

Drs. Jeroen Jansen, MDL-arts
Dr. Alfons Geraedts, MDL-arts
Dr. Rob Ouwendijk, MDL-arts
Dr. Mark  van Berge Henegouwen, GI-chirurg
Dr. Christianne Buskens, GI-chirurg
Joan Rentzing, diëtiste en voedingsdeskundige

Laatst herzien:
2018

Doneer