Klachten bij maagkanker

klachten na maagoperatie

Een maagoperatie is een ingrijpende operatie. Na de operatie hebben veel mensen last van klachten of problemen met eten. Welke klachten precies ontstaan, is onder andere afhankelijk van de soort operatie die u heeft ondergaan. Overigens krijgt niet iedereen last van klachten. En meestal verminderen de klachten na verloop van tijd door aanpassing van het lichaam. De meest voorkomende klachten worden hieronder besproken.

dumping syndroom

Met het dumpingsyndroom worden de klachten bedoeld die ontstaan door een te snelle maagontlediging. Het dumpingsyndroom is vrijwel altijd het gevolg van een operatie waarbij (een deel van) de maag is verwijderd. Na een maagoperatie komt voedsel vaak sneller dan normaal in de dunne darm terecht. Voedsel kan ook in grotere hoeveelheden tegelijk in de dunne darm komen. Hierdoor kunnen klachten ontstaan. Er zijn twee soorten dumpingklachten: vroege en late dumpingklachten. Sommige mensen hebben last van beide klachtenpatronen, maar ze kunnen ook afzonderlijk van elkaar voorkomen.

  • Vroege dumpingklachten
    Dit zijn de klachten die vrij snel na de maaltijd optreden. Deze klachten ontstaan doordat voedsel in te grote brokken in de dunne darm terechtkomt. Deze sterk geconcentreerde voeding trekt in de dunne darm veel vocht aan. Dit vocht wordt onttrokken aan de omliggende bloedvaten. Soms wordt wel drie tot vier liter aan het bloedvatenstelsel onttrokken. Hierdoor kun je last krijgen van buikpijn en darmkrampen, diarree en dalende bloeddruk. Als gevolg van de bloeddrukdaling kun je hartkloppingen krijgen, gaan transpireren of duizeligheid of suf worden.
  • Late dumpingklachten
    Deze klachten ontstaan zo’n anderhalf tot twee uur na de maaltijd. Normaal gesproken blijft ons voedsel ongeveer twee tot drie uur in de maag waar het wordt fijngemalen en gekneed. Na een maagoperatie kan voedsel veel sneller in de dunne darm terecht komen. Late dumpingklachten ontstaan omdat de dunne darm nog niet klaar is voor de voedselbrij. De productie van insuline door de alvleesklier en de stijging van de bloedsuikerspiegel door het eten zijn daardoor niet op elkaar afgestemd. Dit geeft klachten die lijken op een suikertekort bij mensen met diabetes (suikerziekte): zweetaanvallen, trillen, duizeligheid, geeuwhonger (hongerklop) en soms flauwvallen.

kleine maag

Als (een deel van) de maag is verwijderd, is de opslagcapaciteit van de maag afgenomen. Hierdoor kun je al na een kleine maaltijd een vol gevoel hebben. Ook kun je last hebben van misselijkheid of braken na het eten. Probeer de maaltijden zoveel mogelijk te spreiden over de dag en meerdere kleine porties te eten. Op die manier krijg je toch voldoende calorieën en belangrijke voedingsstoffen binnen.

gewichtsverlies

Veel mensen hebben na een maagoperatie moeite om een stabiel lichaamsgewicht te houden. Vanwege klachten die tijdens of na het eten ontstaan, gaan sommige mensen (ongemerkt) minder eten. Andere mensen hebben na de operatie minder eetlust of snel een vol gevoel na het eten.

Probeer meerdere kleine maaltijden per dag te eten in plaats van drie grote maaltijden. Neem daarnaast regelmatig een energierijk tussendoortje. Als je last hebt van gewichtsverlies neem dan contact op met een diëtist. Een diëtist kan je tips geven om op een gezonde manier meer calorieën binnen te krijgen.

gallige reflux

Gallige reflux is het terugstromen van de dunne darminhoud naar de maag of slokdarm. Gallige reflux kan ontstaan als gevolg van een maagoperatie waarbij de normale overgang van de maag naar de dunne darm is verwijderd. Het sluitspiertje op deze overgang dat moet zorgen voor eenrichtingsverkeer is bij de operatie ook weggenomen. Hierdoor kan de inhoud van de dunne darm makkelijk terugstromen naar het resterende deel van de maag of slokdarm. Het voedsel in de darm is dan al vermengd met galvloeistof en alvleeskliersap. De inwerking van deze spijsverteringssappen op de maag- of slokdarmwand kan klachten veroorzaken. Zoals pijn of een branderig gevoel in de maagstreek, misselijkheid en soms (gal)braken. De behandeling van deze klachten is moeilijk. Je arts kan een medicijn voorschrijven om de klachten te verminderen.

brandend maagzuur

Brandend maagzuur of zuurbranden wordt veroorzaakt door het terugstromen van maaginhoud in de slokdarm. De medische naam hiervoor is reflux. Bij de overgang van de slokdarm naar de maag zit een sluitspiertje. Dat sluitspiertje zorgt ervoor dat maaginhoud niet omhoog kan stromen in de slokdarm. Als je geopereerd bent vanwege een tumor in het bovenste deel van de maag, dan is ook het onderste deel van de slokdarm met het sluitspiertje verwijderd. Na deze operatie (cardiaresectie) krijgen veel mensen last van brandend maagzuur. Maaginhoud stroomt gemakkelijk terug in het resterende deel van uw slokdarm. Dit kan klachten veroorzaken zoals oprispingen, pijn in de buurt van het borstbeen, een geïrriteerde keel en hoesten. Je arts kan je voedingsadviezen en andere tips geven om de klachten te verminderen. Daarnaast kan de arts maagzuurremmende medicijnen voorschrijven.

vitamine B12 tekort

Als de maag of een deel van de maag verwijderd is, kun je een vitamine B12 tekort  krijgen. De maag produceert maagsap. In maagsap zit onder andere het stofje ‘intrinsic factor’. Dit stofje is nodig voor de opname van vitamine B12 uit de voeding. Als (een deel van) de maag verwijderd is, kun je niet of nauwelijks vitamine B12 opnemen uit je voeding. Op den duur ontstaat hierdoor een tekort. Dit kan verschillende klachten veroorzaken. Als het tekort langere tijd aanhoudt, kan blijvende schade aan het zenuwstelsel ontstaan. Na een maagoperatie hebben de meeste mensen daarom vitamine B12 injecties nodig. Als injecties niet mogelijk of bezwaarlijk zijn, kun je vitamine B12 ook slikken. Regelmatige controle van de Vitamine B12 waarden is nodig.

diarree

Door veranderingen in het spijsverteringsstelsel, komt voedsel sneller dan normaal in de dunne darm terecht. De productie van spijsverteringssappen door de alvleesklier is daar niet goed op afgestemd. Hierdoor wordt het voedsel minder goed vermengd met spijsverteringssappen. Dit kan diarree veroorzaken. Bij diarree is het belangrijk dat je veel drinkt en vezelrijke voeding eet. Vezels houden het vocht vast in de ontlasting. Vezels zitten met name in groente, fruit en volkorenproducten. Een diëtist kan je helpen met het samenstellen van een persoonlijk voedingspatroon en dieet dat is afgestemd op jou klachten.

verstopping stent

Als je een stent hebt gekregen is het belangrijk dat deze niet verstopt raakt. Je kunt dit voorkomen door de volgende adviezen te volgen:

  • Eet rustig en kauw het eten goed
  • Prak of snijd het eten klein
  • Zit tijdens de maaltijden goed rechtop
  • Verdeel de maaltijden over de dag. Eet regelmatig iets tussendoor
  • Drink bij iedere maaltijd, zodat het eten goed doorstroomt. Spoel het eten echter niet weg zonder het goed te kauwen
  • Drink een uur na de maaltijd nogmaals om de stent goed door te spoelen
  • Koolzuurhoudende dranken, zoals mineraalwater en cola, kunnen het opboeren van lucht makkelijker maken. Dit kan opluchting geven.
  • Wees voorzichtig met taai en draderig eten, zoals een runderlapje, rookvlees, rosbief, fricandeau en citrusfruit (citroen, grapefruit, mandarijn en sinaasappel)

Je staat er niet alleen voor

Kanker is niet alleen een aanslag op het lichaam. Je krijgt ook met allerlei emoties te maken, zoals angst, verdriet, boosheid en machteloosheid. Het is best moeilijk om daar goed mee om te gaan. Merk je dat je er zelf niet uitkomt? Blijf er dan vooral niet mee rondlopen, maar zoek ondersteuning bij professionals of bij lotgenoten.

Inloophuizen en psycho-oncologische centra
Veel mensen die met kanker geconfronteerd worden, hebben behoefte aan een luisterend oor of begeleiding bij de verwerking van wat hun is overkomen. Inloophuizen en psycho-oncologische centra bieden mensen met kanker en hun naasten deze begeleiding en ondersteuning. Psycho-oncologische zorg is beschikbaar vanaf het moment dat de diagnose wordt gesteld tot ver na afronding van de medische behandeling.

Vaak komt pas na afloop van het medische traject het emotionele verwerkingsproces echt op gang. Ook wanneer er geen genezing meer mogelijk is, kan psycho-oncologische zorg van grote steun zijn. De behandelingen in de begeleidingscentra zijn een aanvulling op de medische behandeling. Meer informatie en adressen vind je op www.ipso.nl.

Kanker.nl
Wil je ervaringen over je ziekte delen of heb je vragen? Dat kan op het platform Kanker.nl. Hier vind je discussiegroepen en blogs van mensen die te maken hebben met kanker. Zo kun je mensen ontmoeten, en kennis en ervaringen online delen.

Als genezing niet meer mogelijk is

Maagkanker is een ernstige ziekte, die helaas soms niet te genezen is. Als de arts je heeft verteld dat je niet meer beter wordt, breekt er een moeilijke en emotionele periode aan. Niet alleen voor jou, maar ook voor je naasten. Het naderende einde kan angstig maken. Allerlei zaken schieten dan door je hoofd. Hoe lang heb ik nog te leven? Wat wil ik de komende tijd nog doen? Krijg ik pijn? Hoe moet het met de mensen die ik achterlaat? Hoe wil ik afscheid nemen? Sommige mensen bereiden zich samen met hun naasten voor op het afscheid. Andere mensen hebben in deze periode juist behoefte aan gesprekken met de huisarts of een andere professionele hulpverlener. Soms praat het makkelijker met mensen die niet zo dicht bij je staan.

Op de website van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiënten organisaties (NFK) vind je adviezen over verschillende thema’s in de palliatieve fase van kanker. Deze adviezen zijn gericht op patiënten en hun naasten.

Patiëntenvereniging maagkanker

De Stichting voor Patiënten met Kanker aan het Spijsverteringskanaal (SPKS) is een patiëntenvereniging die zich richt op patiënten met kanker aan het spijsverteringskanaal.  Binnen de SPKS zijn er patiëntgroepen voor darmkanker, slokdarmkanker, maagkanker en alvleesklierkanker.

De belangrijke activiteiten van de SPKS zijn:

De SPKS heeft hiervoor verschillende communicatiemiddelen, zoals de website en een verenigingsblad. Ook organiseren zij , of zijn betrokken bij verschillende bijeenkomsten.

Dit doen wij voor maagkanker

De Maag Lever Darm Stichting zet zich in om maagkanker te voorkomen, te bestrijden en de gevolgen ervan voor patiënten te verminderen. Hoe eerder maagkanker wordt ontdekt, hoe beter de behandelmogelijkheden zijn. Daarom richten we ons vooral op vroege opsporing van maagkanker.

Doneer voor vroegere opsporing van maagkanker

Colofon

Deze informatie is geschreven door de Maag Lever Darm Stichting.

In samenwerking met:

Dr. B.P.L. Wijnhoven, chirurg Erasmus Medisch Centrum
Dr. M.C.W. Spaander, MDL-arts Erasmus Medisch Centrum
Drs. S. Nikkessen, MDL-arts Erasmus Medisch Centrum
Drs. R.L.A. van Eijk, MDL-arts in opleiding Erasmus Medisch Centrum

Laatst herzien:
Juni 2018

Bronnen:
Richtlijn maagcarcinoom, Versie 2.2, laatst gewijzigd 01-03-2017
KWF
Cijfers: Nederlandse Kankerregistratie, beheerd door IKNKL © februari 2017 en Wereld Kanker Onderzoekfonds (WCRF) 2016 en Oncoline.nl

Doneer