Leven met kanker

Leven met kanker is niet makkelijk. Het is een angstige en onzekere periode en je kunt allerlei ongemakken ervaren, zoals misselijkheid of diarree als gevolg van de behandeling of extreme vermoeidheid. Lees meer over ‘leven met kanker’ in het algemeen.

Heb je endeldarmkanker dan kunnen zich aanvullend nog specifieke problemen voordoen, deze worden hieronder omschreven.

Marcel

”Mijn klachten begonnen met eerder moe zijn. Ook was mijn stoelgang niet meer zo regelmatig als voorheen. Bij een onderzoek in het ziekenhuis was het heel duidelijk dat fout was”

Vernauwing of darmafsluiting

Een tumor in de endeldarm kan de doorgang voor ontlasting verminderen en op den duur een darmafsluiting veroorzaken. Aanpassingen in het voedingspatroon en het gebruik van laxeermiddelen kunnen dan de klachten verminderen. Een acute darmafsluiting wordt ook wel ileus genoemd, een gedeeltelijke afsluiting een sub-ileus. Als het mogelijk is, zal de arts bij een darmafsluiting voorstellen om de tumor te verwijderen met een spoedoperatie. Dit is echter niet bij iedereen (direct) mogelijk. Bijvoorbeeld als je conditie niet goed genoeg is om een zware operatie te ondergaan. Een goed alternatief is dan om een stent (buis) in de dikke darm te plaatsen. Daardoor kan de ontlasting beter de dikke darm passeren.

Verklevingen

Een (gedeeltelijke) darmafsluiting kan ook veroorzaakt worden door verklevingen. Verklevingen zijn strengen van littekenweefsel, die kunnen ontstaan na een darmoperatie. Dit kan leiden tot een vernauwing, waardoor de doorgang voor ontlasting verminderd is. Verklevingen zijn moeilijk te behandelen. Een operatie waarbij het littekenweefsel verwijderd wordt, geeft namelijk vrijwel altijd weer nieuwe verklevingen.

Sondevoeding

Soms is het noodzakelijk om (tijdelijk) over te stappen op vloeibare voeding, sondevoeding of voeding die via de bloedbaan toegediend wordt (parenterale voeding).

Voor meer informatie kun je ook altijd terecht bij uw diëtist of voedingsverpleegkundige.
Voor informatie en lotgenotencontact over parenterale voeding, kun je terecht bij de Patiëntenvereniging voor Parenterale Thuisvoeding.

Voedingstips bij een vernauwing van de darm:

  • Als een operatie niet mogelijk is, als je niet geopereerd wilt worden of als er een stent (buisje) in je darm is geplaatst, kunnen onderstaande voedingstips helpen:
    • Eet rustig en kauw het eten goed

    • Drink voldoende

  • Drink dagelijks tenminste anderhalf tot twee liter. Drink ook tijdens de maaltijden.
    • Verdeel de maaltijden goed over de dag

  • Eventueel kun je meerdere kleine maaltijden gebruiken, in plaats van drie grote.
    • Gebruik geen grove volkorenproducten

  • Grove volkorenproducten zijn: volkorenbrood, cruesli, muesli, roggebrood en producten met pitten, noten, krenten en zaden. Je kunt wel lichtbruin brood eten, fijn volkorenbrood, witbrood en beschuit. Ook Brinta, griesmeelpap, rijstepap en havermout kun je gebruiken.
    • Eet geen taai, draderig vlees of vis met graten

  • Als het vlees, ondanks goed kauwen, als een ‘bal’ in je mond achterblijft, slik het dan niet door. Gebruik alleen kip of wild zonder vel of botjes.
    • Maak groenten goed schoon en verwijder harde, vezelige delen. Kook de groente gaar en eet geen rauwe groenten

    • Gebruik geen peulvruchten en vezelige groenten

  • Vezelige groenten zijn: asperges, aubergine, bleekselderij, champignons, grote doperwten, maïs, rabarber, taugé, grote tuinbonen, venkel en zuurkool. Groenten die je wel kunt eten zijn bijvoorbeeld bloemkool, broccoli, boerenkool, prei, ui, paprika, ontvelde tomaat, spinazie, sperziebonen en worteltjes.
    • Aardappels (gekookt, gebakken en puree), (witte) rijst, pasta en mie zijn wel geschikt.

    • Eet alleen geschild fruit zonder harde, vezelige stukken en pitten

  • Gebruik geen ananas, bessen, bramen, citroen, druiven, grapefruit, mandarijn en sinaasappel. Ook gedroogd fruit, zoals abrikozen, dadels, krenten, rozijnen, pruimen, tutti frutti en vijgen, is niet geschikt. Citrusvruchten kun je wel uitpersen en het gezeefde sap opdrinken. Ook geschikt zijn onder andere aardbeien, kiwi, appel, banaan, frambozen, kersen, mango, meloen, nectarine, peer en perzik.

Incontinentieproblemen

Bestraling, al dan niet gecombineerd met chemotherapie, kan zenuwschade tot gevolg hebben. Dit kan ook gebeuren als gevolg van de endeldarmoperatie, vooral bij heel laaggelegen tumoren. Daarnaast is het zo dat hoe meer er van het rectum moet worden weggehaald tijdens een operatie, hoe minder opslagcapaciteit voor ontlasting er overblijft. Ook moet soms (een deel van) de blaas weggehaald worden, als de tumor door de darmwand in de blaas is gegroeid. Het gevolg kan zijn dat je last krijgt van incontinentie van urine (ophouden van urine) en/of ontlasting. Soms zijn deze problemen tijdelijk en vindt er in de maanden na de operatie nog herstel plaats, maar de problemen kunnen ook blijvend zijn. Je kunt met jouw behandelaar bespreken welke mogelijkheden er dan zijn om zo goed mogelijk te leven met jouw incontinentieproblemen.

Seksuele problemen

Soms is het niet te voorkomen dat door een behandeling voor endeldarmkanker de zenuwen van de geslachtsorganen worden beschadigd. Het operatie- en bestralingsgebied ligt dicht bij de zenuwen die zorgen voor de seksuele functies. Mannen die een uitgebreide endeldarmoperatie of voorbehandeling met radiotherapie hebben ondergaan, hebben daarna soms last van erectiestoornissen. Bij vrouwen kan bestraling leiden tot vaginale droogheid. Soms is de zenuwschade tijdelijk en treedt in de maanden na de operatie nog herstel op.

Maar de schade kan ook blijvend zijn. Met als gevolg seksuele problemen zoals erectiestoornissen, problemen met klaarkomen, vaginale droogheid en pijn bij het vrijen. Ook psychologische aspecten kunnen leiden tot seksuele problemen. Een verminderde zelfwaardering, een veranderd lichaamsbeeld (bijvoorbeeld door een stoma of incontinentie), depressiviteit en verlies van zelfstandigheid. Al deze zaken hebben invloed op je seksleven. Afhankelijk van de aard van uw seksuele problemen kun je worden doorverwezen naar een uroloog of seksuoloog.

Stichting Darmkanker

Stichting Darmkanker is de plek waar mensen die worden of zijn geconfronteerd met darmkanker terecht kunnen. De Stichting staat hen bij, in welke fase van het proces zij zich ook bevinden. Van diagnose tot behandeling, van herstel tot leven met de gevolgen ervan, en óók als geen genezing mogelijk is. De kwaliteit van leven staat in al deze fases centraal.

Kanker.nl

Kanker.nl is de centrale plek voor alle informatie over kanker. Ook is er een community waarin je veilig anderen kan ontmoeten en tips en ervaringen met elkaar delen. Heb je een persoonlijke vraag? Die kun je via de telefoon of chat stellen aan de voorlichters van kanker.nl óf aan een van de professionals. Daarnaast biedt kanker.nl een overzicht van hulpverleners bij jou in de buurt en handige tools om zelf mee aan de slag te gaan.



Doneer voor vroegere opsporing van endeldarmkanker

Colofon

Deze informatie is geschreven door de Maag Lever Darm Stichting.

In samenwerking met:

Dr. Liesbeth Kager, MDL-arts
Dr. Debby Geijsen, radiotherapeut
Dr. Pieter Tanis, gastro-enterologisch chirurg
Drs. Judith de Vos-Geelen, internist-oncoloog

Laatst herzien:
September 2016

Bronnen:
Handboek Colorectaal Carcinoom. C.J.A. Punt, 2013
Richtlijn Colorectaal carcinoom. Versie: 3.0, gewijzigd 16-04-2014
Cijfers: Nederlandse Kankerregistratie, beheerd door IKNL © augustus 2016

Doneer