Hepatitis E

Wat is Hepatitis E?

Hepatitis betekent ontsteking van de lever. Het woord hepatitis is afgeleid uit het Grieks. Hepar betekent lever en itis betekent ontsteking. Hepatitis E wordt veroorzaakt door het hepatitis E-virus. Het gaat hierbij om een ander virus dan bij hepatitis A, B, C en D. Al deze vormen worden veroorzaakt door een virus. Daarom spreken we over virale hepatitis.

Hepatitis E komt wereldwijd voor, ook in Nederland komt de ziekte voor. De ziekteverschijnselen bij hepatitis E lijken op die van hepatitis A.

Er zijn vier typen van het hepatitis E-virus.

Ziekteverloop

Hepatitis E geneest meestal binnen één tot vier weken en verloopt bijna nooit ernstig. Het lichaam ruimt het virus zelf op.

Naar schatting is de tijd tussen besmetting met het virus en het optreden van klachten twee tot acht weken. Dit noemen we incubatietijd. De meeste mensen krijgen geen klachten. Mensen met een verminderde weerstand kunnen wel klachten krijgen.

Hepatitis E kan chronisch worden bij mensen met een sterk verminderde weerstand. Transplantatiepatiënten hebben een verminderde weerstand doordat zij medicijnen krijgen die de afweer onderdrukken. Ook bij chemotherapie of een ernstige ziekte kan de weerstand verminderd zijn, waardoor het lichaam het virus niet kan opruimen.

Feiten en cijfers over hepatitis E

Nederland

In Nederland komt hepatitis E weinig voor. De laatste jaren neemt het aantal besmettingen met hepatitis E toe. De oorzaak hiervan is nog onbekend.

Wereldwijd

Wereldwijd zijn er jaarlijks zo’n 20 miljoen hepatitis E-infecties. Er zijn ruim drie miljoen acute gevallen en zo’n 70.000 doden gerelateerd aan hepatitis E. Deze getallen worden vooral bepaald door uitbraken in ontwikkelingslanden. Hepatitis E komt vooral in landen met slechte sanitaire voorziening en matige hygiënische omstandigheden.

Type 1 komt voor in Azië en Latijns-Amerika

Type 2 komt voor in Afrika en Mexico

Type 3 komt wereldwijd voor, ook in Nederland

Type 4 komt voor in Oost-Azië en Centraal-Europa

JaartalAantal meldingen
van hepatitis E
201137
201250
201367
2014205
2015303
2016307

Wat zijn de klachten bij hepatitis E?

De klachten en het ziekteverloop van hepatitis E komen overeen met die van hepatitis A. Hepatitis E geneest meestal binnen één tot vier weken en verloopt bijna nooit ernstig. De meeste mensen krijgen geen klachten.

Klachten die kunnen optreden bij hepatitis E zijn:

  • misselijkheid
  • moeheid
  • weinig zin in eten
  • koorts
  • spier- en gewrichtspijnen

 

  • een gevoel van griep
  • pijn boven in de buik aan de rechterkant
  • geel worden van het oogwit en de huid
  • donkere urine
  • lichtgekleurde ontlasting (grijs-wit)

Verhoogde kans op een ernstig ziekteverloop

Hepatitis E kan ernstig verlopen bij mensen met een verminderde weerstand. De weerstand kan verminderd zijn door:

  • het gebruik van medicijnen die de afweer onderdrukken, bijvoorbeeld na een transplantatie
  • chemotherapie
  • een ernstige ziekte

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De huisarts kan via bloedonderzoek de diagnose van hepatitis E stellen. Het bloed wordt onderzocht op de aanwezigheid van antistoffen tegen het hepatitis E-virus. Antistoffen zijn vanaf ongeveer twee tot zes weken na besmetting in het bloed aantoonbaar.

Hoe ontstaat hepatitis E?

De oorzaak van hepatitis E is besmetting met het hepatitis E-virus. Het virus veroorzaakt een ontsteking aan de lever. Het virus komt wereldwijd voor. Er zijn verschillende typen van het virus. In Nederland komt alleen type 3 voor. Dit is een ander type dan in ontwikkelingslanden voorkomt. In ontwikkelingslanden komt besmetting via verontreinigd drinkwater en voedsel het meeste voor.

Het is niet precies bekend hoe mensen in Nederland besmet raken met het hepatitis E-virus. Besmetting van mens op mens is zeer klein. Het virus kan voorkomen in vlees en ontlasting van onder andere varkens, herten en wilde zwijnen. Besmetting met hepatitis E kan plaatsvinden door het eten van besmet voedsel, zoals varkensvlees dat onvoldoende verhit is, en via besmet bloed.

 

Toename aantal besmettingen

Sinds 2014 is in Nederland het aantal mensen dat besmet is met hepatitis E sterk gestegen. De oorzaak hiervan is nog niet duidelijk.

Het Centraal Veterinair Instituut (CVI), de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onderzoeken of varkens hierin een rol spelen. Onderzocht wordt of er ook andere besmettingsbronnen zijn.

 

Leverworst en leverpaté besmet met het hepatitis E-virus

Bloedbank Sanquin heeft enige tijd geleden een aantal varkensvleesproducten onderzocht. In 78% van de onderzochte leverworsten en in 80% van de leverpaté’s is het hepatitis E-virus aangetroffen. De NVWA heeft dit met eigen onderzoek bevestigd. Leverworst en leverpaté zijn producten die niet goed zijn verhit.

 

Voedingsadvies van RIVM

Het RIVM heeft naar aanleiding van dit onderzoek in juni 2016 een voedingsadvies opgesteld. Dit advies is voor mensen die een transplantatie hebben gehad en medicijnen gebruiken die de afweer onderdrukken. Bij hen kan hepatitis E ernstig verlopen en is er een grotere kans op chronische hepatitis E.

Het voedingsadvies van het RIVM

Voor transplantatiepatiënten kan hepatitis E wel schadelijk zijn. Daarom adviseert het RIVM mensen die een transplantatie hebben ondergaan geen producten te eten waar varkenslever in zit die niet goed is doorgegaard. Het gaat om leverworst en paté. De reden is dat hierdoor mogelijk een besmetting met het hepatitis E-virus kan worden overgedragen. Bij mensen die afweeronderdrukkende medicijnen slikken is er een grote kans dat zo'n besmetting chronisch wordt en leidt tot leverproblemen.

Behandeling van hepatitis E

Een behandeling is meestal niet nodig. Hepatitis E gaat na verloop van tijd vanzelf over. Gezonde mensen die besmet zijn geraakt met het virus genezen meestal binnen enkele weken. Bij mensen met een verminderde weerstand kan hepatitis E wel ernstig verlopen of chronisch worden.

Oorzaken van een verminderde weerstand kunnen zijn:

  • het gebruik van medicijnen die de afweer onderdrukken bijvoorbeeld na een transplantatie
  • chemotherapie
  • een ernstige ziekte

 

Medicijnen

Er bestaan geen specifieke medicijnen tegen hepatitis E. Wel blijkt het medicijn ribavirine bij een aantal patiënten effectief te zijn. Ribavirine is een virusremmer.

Bij mensen die medicijnen gebruiken die de afweer onderdrukken, kan het verlagen van de dosering daarvan gunstig zijn.

Besmet met hepatitis E

Adviezen

Adviezen voor patiënten met hepatitis E ter voorkoming van besmetting van anderen zijn niet nodig. Iemand met hepatitis E mag gewoon naar het kindercentrum, school of werk. De kans op besmetting van mens op mens is uitermate klein. Als hygiëneadviezen, zoals handen wassen, worden opgevolgd zijn de risico’s minimaal.

Hoe kan ik de kans op hepatitis E verkleinen?

Tips en adviezen om de kans op hepatitis E te verkleinen

  • Goede persoonlijke hygiëne: handen wassen na toiletbezoek, voor het eten en voor het bereiden van eten
  • Wees met name in het buitenland alert op besmetting via voedsel en drinkwater. Let er op dat voedsel en water goed gekookt is
  • Wees voorzichtig met varkensvlees, met name leverworst en leverpaté. Het varkensvlees in Nederland kan besmet zijn met hepatitis E. Verhit varkensvlees daarom altijd goed, zodat de virussen in het vlees worden gedood. Wees voorzichtig met leverworst en leverpaté van varkens. Bloedbank Sanquin heeft kort geleden een aantal varkensvleesproducten onderzocht. In veel van deze producten is het hepatitis E-virus aangetroffen. Meer hierover leest u onder ‘Hoe hepatitis E ontstaat’.

 

Vaccinatie tegen hepatitis E
Er is geen vaccin tegen hepatitis E.

Patiëntenvereniging en meer informatie

Nederlandse Leverpatiënten Vereniging

De Nederlandse Leverpatiënten Vereniging (NLV) een actieve patiëntenorganisatie voor iedereen die met een leverziekte te maken heeft: patiënten, familieleden, zorgverleners en andere betrokkenen. De vereniging verzorgt informatiemateriaal, geeft voorlichting, maakt het delen van ervaringen mogelijk en speelt een belangrijke rol in de belangenbehartiging van leverpatiënten.

Hepatitisinfo.nl

Op hepatitisinfo.nl vindt u informatie over verschillende leveraandoeningen.

Ontvang 1x per maand onze gratis e-mail nieuwsbrief

Naar boven