Wat is het?

Jaarlijks wordt bij ruim 1500 mensen kanker van de mond of keelholte vastgesteld. Voorbeelden zijn kanker van de tong, de stembanden, de lippen, de speekselklieren of het mondslijmvlies. Vormen van kanker in de mond en keelholte hebben veel overeenkomsten zoals de oorzaak, de manier van groeien, het stellen van de diagnose en de behandelingsmogelijkheden. Er zijn echter ook verschillen tussen sommige van de hierboven genoemde vormen van kanker. Informatie over ‘kanker van de tong’.

Hoe herken ik het?

De belangrijkste oorzaak voor het ontstaan van kanker in de mond of keelholte is alcohol- en tabaksgebruik. Met name het pruimen van tabak en het roken van een pijp (lipkanker) lijken het risico op tumoren te verhogen. Mensen die zowel tabak als alcohol gebruiken, lopen nog eens extra risico. Daarnaast lijkt een slechte mondhygiëne of een slecht passend kunstgebit of prothese de kans op tumoren op de tong en in de mondholte te vergroten.

Blootstelling aan zonlicht vergroot de kans op tumoren aan de lip.

Het is nog niet duidelijk of erfelijkheid een rol speelt bij kanker van de mond of keelholte. Mogelijk is er sprake van aanleg. Dat wil zeggen dat sommige mensen gevoeliger zijn voor bovenstaande oorzaken dan andere mensen.

Diagnose van kanker van de mond of keelholte

Voordat de diagnose kanker in de mond of keelholte gesteld kan worden, moet de arts een aantal onderzoeken doen.

Eerste onderzoek
In eerste instantie zal de huisarts of tandarts de mond of keelholte inspecteren. Wanneer verder onderzoek noodzakelijk lijkt, dan wordt je doorverwezen naar een KNO-arts (een keel-, neus-, en oorarts) of een kaakchirurg.

Onderzoek specialist
Door goed te kijken en te voelen kan de arts al veel informatie krijgen. De arts maakt hierbij soms gebruik van een spiegel waarmee dieper in de mond en keelholte kan worden gekeken. Vaak gebruikt de arts een flexibele laryngoscoop in plaats van een spiegel. Een laryngoscoop is een dun slangetje met aan het uiteinde een camera. Hiermee kan de arts via de neus in de keelholte kijken.

Weefselonderzoek
Om met zekerheid vast te stellen of de tumor goedaardig of kwaadaardig is, moet de arts een klein stukje weefsel uit de tumor wegnemen. Dit wordt een bioptie genoemd. Het stukje weefsel (een biopt) wordt vervolgens onder de microscoop onderzocht. Als een kwaadaardige tumor (kanker) wordt vastgesteld, is verder onderzoek noodzakelijk.

Beeldvormend onderzoek
Door middel van beeldvormend onderzoek kijkt de arts of er uitzaaiingen zijn naar lymfeklieren en/of andere lichaamsdelen. Dit kan gebeuren door een onderzoek met een CT-scan of röntgenonderzoek. De arts kan ook beeldvormend onderzoek doen met behulp van een echografie of een MRI-scan.

Klachten bij kanker van de mond of keelholte

De klachten bij kanker in de mond of keelholte zijn afhankelijk van de plaats van de tumor.

Hoe gaat het verder?

De meest toegepaste behandelingen bij kanker van de mond of keelholte zijn een operatie en bestraling. Soms krijgen patiënten ook een behandeling met kankerremmende medicijnen.

In het laatste geval is het meestal na de operatie om de kans dat de tumor terugkomt, te verkleinen. Bestraling kan zowel inwendig als uitwendig gedaan worden. Uitwendige bestraling is bestraling door de huid heen van buitenaf. Bij inwendige bestraling vindt de bestraling van binnenuit plaats.

Problemen na behandeling
Na een operatie of na bestraling kunnen problemen ontstaan met slikken, praten, mondhygiëne, het gebit of andere klachten in de mondholte. Jouw behandelend arts kan je hiervoor doorverwijzen naar een tandarts, mondhygiënist, kaakchirurg, diëtist of een logopedist.

Wat kan ik doen?

Tips en adviezen bij kanker van de mond of keelholte

Een goede mondverzorging is erg belangrijk om aantasting van het gebit, tandvlees en mondslijmvlies te voorkomen. Daarnaast is mondverzorging extra belangrijk voor patiënten met kanker in de mond of keelholte die bestraald worden. Voor tips en adviezen kunnen patiënten terecht bij hun behandelend arts maar ook bij de tandarts en/of mondhygiënist.

    • Veel mensen hebben na de behandeling (tijdelijk) last van klachten tijdens het eten. Ook een verminderde eetlust en een verminderde smaak kunnen voorkomen. Dit is erg vervelend omdat eten niet alleen noodzakelijk is maar ook een sociale functie heeft. Onderstaande tips kunnen helpen om de klachten te verminderen. Je kunt ook altijd persoonlijk advies vragen aan een diëtist. De diëtist kan helpen bij het samenstellen van gemakkelijk eetbare en toch smakelijke en gevarieerde maaltijden.

      • Slikproblemen
        Vervang brood door pap, vla, yoghurt of drinkontbijt. Pastagerechten (met saus) zijn vaak gemakkelijk door te slikken evenals vis en eieren. Een logopedist kan je helpen als je problemen hebt met de slikreflex na een operatie.
      • Moeilijkheden met kauwen
        Eet brood zonder korsten met zacht beleg of gebruik yoghurt, vla, pap, eieren of drinkontbijt. Kies voor kip of vis in plaats van rundvlees en varkensvlees. Het pureren of fijnstampen van voedsel vergemakkelijkt het kauwen. Wees voorzichtig met het overstappen naar volledig vloeibare voeding omdat kauwen belangrijk is voor de speekselproductie en het bovendien de smaak bevordert.
      • Pijnlijke of geïrriteerde mondholte
        Vermijd ijskoude of erg warme gerechten en dranken. In sommige gevallen kunnen ijskoude dranken overigens wel een verdovend effect hebben. Producten met een erg zoute of zure smaak kunnen de klachten verergeren evenals scherpe kruiden en hele harde voedingsmiddelen. Een goede mondhygiëne is erg belangrijk om irritaties te voorkomen en verminderen.
      • Droge mond
        Drinken bij het eten kan helpen om voedsel weg te spoelen. Het kauwen van kauwgom kan de speekselklieren stimuleren. Eventueel kan de huisarts medicijnen voorschrijven die de vorming van speeksel bevorderen. Bij de apotheek kan je kunstspeeksel of een waterverstuiver vinden.

Kanker.nl

Kanker.nl is de centrale plek voor alle informatie over kanker. Ook is er een community waarin je veilig anderen kan ontmoeten en tips en ervaringen met elkaar delen. Heb je een persoonlijke vraag? Die kun je via de telefoon of chat stellen aan de voorlichters van kanker.nl óf aan een van de professionals. Daarnaast biedt kanker.nl een overzicht van hulpverleners bij jou in de buurt en handige tools om zelf mee aan de slag te gaan.

Gerelateerde onderzoeken en ziekten bij kanker van de mond of keelholte

Colofon

Deze informatie is geschreven door de Maag Lever Darm Stichting

In samenwerking met:
Drs. Jeroen Jansen, MDL-arts
Dr. Alfons Geraedts, MDL-arts
Dr. Rob Ouwendijk, MDL-arts
Dr. Mark  van Berge Henegouwen, GI-chirurg
Dr. Christianne Buskens, GI-chirurg
Joan Rentzing, diëtiste en voedingsdeskundige

Laatst herzien:
2013

Heeft deze informatie je geholpen?

Wij willen je zo goed, betrouwbaar en compleet mogelijk informeren over spijsverteringsziekten en -klachten. Voor het actualiseren van deze website en onderzoek naar spijsverteringsziekten is de Maag Lever Darm Stichting volledig afhankelijk van donateurs. Alleen met jouw steun kunnen wij ons werk blijven doen.

Doneer aan de Maag Lever Darm Stichting

En help ruim 2 miljoen mensen met een spijsverteringsaandoening

Doneer