“De pijn die je ziet bij een slechte diagnose went nooit”

Prof. dr. Manon Spaander is hoogleraar gastro-intestinale oncologie bij het Erasmus MC. Ze is naast MDL-arts ook Sectiehoofd Maag- & Darmziekten en richt zich speciaal op screening en vroege opsporing. Manon is ook landelijk adviseur voor het bevolkingsonderzoek darmkanker. Enkele van haar onderzoeken zijn (mede) betaald met donaties aan de Maag Lever Darm Stichting.

“Onderzoek maakt een belangrijk deel uit van mijn dagelijks werk. Hoe meer we weten over een bepaalde spijsverteringsaandoening, des te beter en gerichter we kunnen behandelen. En als we er door vroege opsporing snel bij zijn, dan zijn de kansen om de ziekte te overleven uiteraard veel groter. Met dat uitgangspunt zijn we vier jaar geleden het onderzoek gestart met de camerapil om te kijken of de camerapil een plaats kan hebben in het BVO darmkanker. De camerapil kan een CT scan of zelfs een kijkonderzoek vervangen. Als dat zo is kun je een patiënt thuis in zijn eigen omgeving onderzoeken en hoeft diegene niet naar het ziekenhuis te komen voor een kijkonderzoek.”

“Een ander onderzoek is de Helistudie. Bij deze studie gaat het om een bacterie die in de maag voorkomt en een relatie heeft met maagkanker. De resultaten van dit onderzoek waren positief. We hebben namelijk ontdekt dat de ontlastingstest die gebruikt wordt in het BVO darmkanker ook gebruikt kan worden voor het opsporen van deze bacterie in de ontlasting.  Op deze manier kan je met een simpele test screenen op zowel maag- als dikke darmkanker. Dat is in Nederland niet nodig, want in Nederland komt maagkanker gelukkig niet zoveel voor. Maar voor andere landen waar het aantal patiënten met maagkanker hoger ligt is dat een mooie uitkomst.”

Manon is ook klinisch MDL arts en spreekt en ziet dagelijks patiënten met maag-, darm- en slokdarm klachten en aandoeningen. In de spreekkamer, maar natuurlijk ook aan het bed na een scopie.

“Bij al die onderzoeken vind ik het belangrijk dat de uitslag het verschil kan maken voor de patiënt in mijn spreekkamer. Vroege opsporing, betere behandeling, kwaliteit van leven: het draait allemaal om  mensen. Vaak is dat de patiënt samen met een familielid. Het is verschrikkelijk als je dan slecht nieuws moet brengen zoals uitgezaaide darm- of slokdarmkanker waarbij behandeling niet meer mogelijk is. De pijn en het verdriet die je dan ziet, dat went nooit. Het heeft zoveel impact op de patiënt en op zijn of haar omgeving. Vaak heeft een patiënt het gevoel dat er direct afscheid genomen moet worden, maar dat is gelukkig niet altijd zo. Het proces van de laatste levensfase (palliatieve fase) is daarom heel belangrijk. Om samen te kijken wat nog kan en wat de laatste periode zo waardevol mogelijk maakt.”

Met dank aan het BVO darmkanker kan Manon gelukkig veel vaker goed nieuws brengen. Het onderzoek is in de afgelopen vijf tot tien jaar sterk verbeterd. De technologische ontwikkelingen maken het mogelijk om nog sneller onrustige cellen op te sporen. Een genezende behandeling is dan vaak nog mogelijk of de patiënt is er zelfs zo vroeg bij dat je nog niet van darmkanker kunt spreken.

“Iedere Nederlander vanaf 55 jaar kan meedoen aan het BVO. Het is geen vervelend onderzoek, je moet alleen wat ontlasting opvangen en dat opsturen. Toch zijn er mensen die we met een uitnodiging op hun mat niet bereiken. Ze doen bijvoorbeeld niet mee met het onderzoek omdat ze de informatie in de uitnodiging niet begrijpen of niet kunnen lezen. Misschien moet de uitnodiging wel voorzien worden van tekeningen en beschikbaar zijn in verschillende talen. Pas dan kan iedereen op basis van de juiste informatie een beslissing nemen.”

Helaas zijn er nog veel verschillende spijsverteringskankers waar een landelijk bevolkingsonderzoek niet voor werkt. Een voorbeeld daarvan is slokdarmkanker. Daarom wordt het steeds belangrijker om beter vast te kunnen stellen wie een groter risico heeft op een bepaalde kanker.

“Je kunt natuurlijk niet iedereen zomaar op alles testen. Onderzoeken zijn duur en de zorg mag er niet overbelast door raken. De zorg is er in eerste instantie voor mensen die ziek zijn. Daarom onderzoeken we alleen mensen bij wie dat nodig is. Maar om precies te weten wie dat zijn, moeten we eerst meer weten over een ziekte. Daarnaast zijn bijvoorbeeld kijkonderzoeken heel belastend en ingrijpend voor de mensen. We blijven daarom zoeken naar alternatieven die net zo betrouwbaar zijn. Voor toekomstig onderzoek zijn voor mij drie punten belangrijk: 1. dat we op zoek blijven gaan wie nu wel en wie niet een verhoogd risico heeft op het krijgen van kanker, 2. we inzetten op het ontwikkelen van betere testen en gebruik maken van nieuwe technologieën, die minder ingrijpend zijn om kanker in een vroeg stadium op te kunnen sporen en 3. we zorgen dat informatie over screenen en vroege opsporing van kanker voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk is!”

“De ontwikkelingen zijn in de afgelopen jaren snel gegaan en daardoor kunnen we kanker vaak voorkomen of genezen. Dat is natuurlijk geweldig. Met meer onderzoek dat betaald wordt vanuit giften en donaties aan de MLDS kunnen de teams in het ziekenhuis echt het verschil maken. Binnen en buiten de muren van het ziekenhuis, werken we samen. Ook aan de onderzoeken die de MLDS financiert!”

Help mee

icon-klok Created with Sketch.

met tijd

Stroke 1 Created with Sketch.

met geld

Group 7 Created with Sketch.

help anders

Doneer