Identificeren van behandelmethoden tegen opkomende maagdarm- en lever virussen door middel van een screening van “off-patent” medicijnen 

Het onderzoek

Waarom is dit onderzoek belangrijk?

Het rotavirus en Hepatitis E zijn virussen die voornamelijk de darm en de lever infecteren. Momenteel is er geen geregistreerde medicatie voor beide virussen.  

Het rotavirus is wereldwijd de meest voorkomende oorzaak van ernstige diarree onder jonge kinderen en zuigelingen, maar ook de voornaamste doodsoorzaak bij deze groep 

Hepatis E is de meest voorkomende vorm van hepatitis. In Nederland is er een flink aantal mensen die een orgaan doneren via transplantatie besmet met Hepatitis E, wat kan leiden tot een chronische Hepatitis E infectie. Dit kan resulteren in snelle toename van de fibrose en cirrose in de levers van donor ontvangers, wat een belangrijke oorzaak is van afstoting van de lever. De enige oplossing voor dit probleem is opnieuw een levertransplantatie te ondergaanwaarvan de kosten en impact erg hoog zijn. 

Wat is het doel van dit onderzoek?

Het is goed mogelijk dat bestaande medicijnen deze virussen wel kunnen bestrijden. In dit project proberen ze nieuwe geneesmiddelen tegen rotavirus en HEV infectie te vinden, door het screenen van een verzameling van goedgekeurde medicatie, waarvan de patentbescherming is verlopen. 

Wat gaan de onderzoekers doen?

De onderzoeker heeft een verzameling van ongeveer 1000 medicijnen die in het verleden goedgekeurd zijn voor gebruik bij mensen, maar waarvan de patentbescherming is verlopen. Omdat medicijnen vaak meerdere werkingen tegelijkertijd hebben, is het goed mogelijk dat er tussen deze 1000 stoffen medicijnen zitten die het Hepatitis E virus of het rotavirus remmen. De onderzoeker heeft daarom een high-throughput systeem opgezet waarin hij het effect van deze stoffen op virus-groei kan testen. Als hij interessante kandidaten vindtzal hij die vervolgens verder testen in ‘mini darmen’ in het laboratorium waarin virale infectie kan worden nagebootst in cellen.  

Wat zijn de verwachte resultaten?

De beste antivirale kandidaten die geïdentificeerd zullen worden in dit project, zullen tijdens of kort na het project in klinische trials geïmplementeerd gaan worden. De antivirale therapieën die ze met dit project ontwikkelen, geven hoop voor het behandelen en genezen van patiënten die een ernstige infectie met deze virussen doormaken. De onderzoeker hoopt voor het eerst medicatie te vinden waarmee het rotavirus en Hepatitis E bestreden kunnen worden. Door te concentreren op bestaande medicatie kan een kostbaar traject met klinische proeven vermeden worden, wat leidt tot een sneller toepasbaar resultaat. Het gebruik van eerder toegepaste geneesmiddelen zorgt ervoor dat de behandelingen erg goedkoop en dus gangbaar kunnen zijn voor zowel de ontwikkelde- als de ontwikkelingslanden. In Nederland zal het de noodzaak tot het opnemen van kinderen besmet met het rotavirus drastisch verlagen en het aantal levertransplantaties ten gevolge van Hepatitis E infecties in orgaantransplantatie patiënten reduceren. 

Het eindresultaat

Dit onderzoek is inmiddels afgerond, dit is het eindresultaat:

Geneesmiddelen om een rotavirus-infectie te bestrijden waren er voorheen nauwelijks, er was immers geen experimenteel model waarin mogelijke medicatie getest kon worden en klinische testen bij kinderen zijn altijd lastig. Gebruikmakend van ‘mini darmen’ in het laboratorium heeft de onderzoeker een experimenteel model opgezet. Dit was ook al succesvol: gebruikmakend van dit model kon hij het infectieproces van het rotavirus in kaart brengen. Het bleek dat het rotavirus gebruik maakt van eiwitten waar al medicatie tegen beschikbaar is. Hierdoor kon hij een rationele therapie voorstellen die gebruikt kan worden in de kliniek om rotavirus-infectie te behandelen. 

Daarnaast heeft de onderzoeker zich ook bezig gehouden met het Hepatitis E virus. Ook voor Hepatitis E was er geen geregistreerde medicatie beschikbaar. De onderzoeker heeft gevonden dat sommige geregistreerde medicatie voor andere ziekten Hepatitis E virus in experimentele setting kan remmen en dit opent de deur maar nieuwe behandelingen. 

Resultaten van wetenschappelijk onderzoek

Om van een idee tot een toepassing te komen is veel onderzoek nodig. Dit kost tijd. Ook wanneer een onderzoek andere resultaten oplevert dan verwacht, leren we daar veel van. Daardoor is ieder resultaat een stap vooruit.

Projectinformatie

Orgaan: Lever
Aandoening: Infecties (rotavirus & hepatitis)
Titel project: Identificeren van behandelmethoden tegen opkomende maagdarm- en lever virussen door middel van een screening van “off-patent” medicijnen
Projectleider: Qiuwei Pan
Instantie: Erasmus Medisch Centrum Rotterdam
Gestart in: 2014
Looptijd: 4 jaar
Status: Afgerond

Veelgestelde vragen over wetenschappelijk onderzoek

Kan ik ook meedoen aan dit onderzoek?

In de meeste gevallen werven de onderzoekers hun eigen deelnemers. De meeste onderzoeken in onze database lopen al enige tijd of zijn afgerond. De onderzoekers hebben dan al voldoende patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kunt je dat niet meer aanmelden. Over het algemeen werven de onderzoekers zelf nu eigen deelnemers. Als het onderzoek net is gestart is ons advies om de website van het ziekenhuis/instelling in de gaten te houden of contact op te nemen met op te nemen met de contactpersoon van het onderzoek. Dit staat op de site van de onderzoeksinstelling. 

Kan ik in contact komen met de onderzoeker?

Wij brengen geen patiënten in contact met de onderzoekers. Het contact dat wij hebben met de onderzoeker is inhoudelijk en verwijzen niet iemand door tenzij de onderzoekers dit hebben aangegeven. Dan is dit aangegeven in de bovenstaande tekst. 

Waarom kost onderzoek doen zoveel tijd?

Het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek is een ingewikkeld proces dat vaak meerdere jaren duurt. Wetenschappelijk onderzoek moet zorgvuldig uitgevoerd worden om uiteindelijk conclusies te kunnen trekken. Er bestaan veel verschillende type onderzoeken die allemaal weer zijn voor- en nadelen hebben. Uiteindelijk draagt ieder onderzoek bij aan het verhogen van de kennis over een bepaald onderwerp. Je hebt veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. En het dus wetenschappelijk is bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat nieuwe een behandeling of bepaalde medicatie in de reguliere behandelingen toegepast kan worden.

Ik wil graag meedoen aan wetenschappelijk onderzoek

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Deelname aan een wetenschappelijk onderzoek kan gunstig zijn omdat je bijvoorbeeld een nieuwe behandeling krijgt die de klachten kan verminderen of waardoor het mogelijk is om (sneller) beter te worden. Ook voor anderen is deelname waardevol omdat je een bijdrage levert aan onderzoek naar bijvoorbeeld nieuwe behandelingen. Er kunnen ook nadelen zitten aan deelname, zoals risico’s die je loopt omdat het een nieuwe behandeling betreft, eventuele bijwerkingen en de tijd en moeite die je erin stopt.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van proefpersonen die deelnemen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie met betrekking tot het meedoen aan onderzoek. 

Aanvullende informatie vind je op de website van Rijksoverheid 

Daarnaast kun je ook je behandelend arts vragen of hij/zij weet welke onderzoeken er op dit moment lopen voor de aandoening die je hebt. De arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek en welke onderzoeken mogelijk geschikt kunnen. 

Stroke 1 Created with Sketch.

Samen strijden

Een gezonde spijsvertering voor iedereen, dat is onze droom. Door zorgtrajecten te verbeteren en projecten mogelijk te maken die zorgen voor een betere kwaliteit van leven. Dat doen we niet alleen, maar samen met artsen, onderzoekers, patiënten, hun familie en vrienden, met donateurs en vrijwilligers.

meer over onze strategie, onderzoeken en behaalde resultaten

Alleen met jouw gift kunnen we onderzoeken zoals deze steunen. Help je mee?

Doneer