Verwijderen van (een deel) van de slokdarm

Wat is een verwijderen van (een deel) van de slokdarm?

Bij deze slokdarmoperatie wordt een stuk slokdarm weggehaald en vervolgens wordt er weer een verbinding gemaakt met de maag. Dit kan op verschillende manieren die onder het kopje ‘tijdens de operatie’ uitgelegd zullen worden. Deze operatie wordt uitgevoerd als u een tumor heeft in uw slokdarm die niet is ingegroeid of uitgezaaid naar andere organen. Met behulp van deze operatie  kan deze tumor dan operatief verwijderd worden.

Voor de operatie

Eerst krijgt u een aantal onderzoeken om te kijken hoe ver de tumor zich heeft uitgebreid en of deze is uitgezaaid. De volgende onderzoeken kunnen nodig zijn:

  • Gastroscopie (eventueel met  biopsie): kijkonderzoek van de slokdarm waarbij wat weefsel kan worden weggenomen voor verder onderzoek.
  • CT-scan: Met een CT-scan worden gedetailleerde afbeeldingen gemaakt met behulp van röntgenstralen. Deze scanner laat afbeeldingen zien in de vorm van ‘plakjes’ van bijvoorbeeld de slokdarm.
  • PET-scan: met een radioactieve stof en een speciale scanner kunnen uitzaaiingen in een vroeg stadium zichtbaar worden gemaakt.
  • Echografie: een onderzoek met behulp van geluidsgolven, waarmee de tumor en eventuele uitzaaiingen in beeld kunnen worden gebracht.
  • Echo-endoscopie: Via een gastroscopie (kijkonderzoek van de slokdarm) wordt in de slokdarm een echo gemaakt. Aan de gastroscoop zit een echoapparaatje bevestigd.
  • MRI: een beeldvormend onderzoek waarbij gebruik wordt gemaakt van een magneetveld en korte radiogolven. Er komt geen röntgenstraling aan te pas.

Indien u geopereerd gaat worden, zult u in optimale conditie moeten zijn. Het is een hele zware operatie. Mocht u door de tumor niet meer kunnen eten, dan krijgt u een tijdje sondevoeding toegediend. Dit is vloeibare voeding die door een dun slangetje (via de neus of via de buikwand) in de maag of dunne darm wordt gebracht. Hierdoor krijgt u alle voedingsstoffen die nodig zijn.

Om in optimale conditie te komen voor de operatie is het belangrijk dat als u rookt u hiermee stopt. De kans op nabloeding en trombose is veel groter als u rookt. Ook is het verstandig voldoende te bewegen, hiermee verbetert u uw conditie van uw hart en longen.

maag_en_slokdarm_v1

Tijdens de operatie

Op de operatiekamer krijgt u meestal  een ruggeprik. Dit heet epidurale anesthesie. Er wordt een heel dun slangetje in uw rug tussen de ruggenwervels geplaatst waardoor op een effectieve manier  pijnstilling  gegeven kan worden. Hierdoor heeft u een minder zware narcose nodig en heeft u na de operatie minder pijn. Daarnaast zorgt deze manier van pijnstilling voor minder bijwerkingen dan pijnstilling via het infuus. Na de voorbereidingen wordt u in slaap gebracht (algehele anesthesie) via een infuusnaaldje en krijgt u uit voorzorg ook antibiotica.
Er wordt geopereerd om u te genezen. Dit heet een curatieve behandeling. Het kan echter voorkomen dat er tijdens de operatie toch uitzaaiingen worden gevonden. Dan wordt er besloten om andere behandelmethoden (palliatieve behandeling) te kiezen.

De chirurg zal eerst een opening in de buik maken. Verder wordt er ook een opening in de hals net boven het borstbeen gemaakt. Soms is er ook een opening in de borstkas nodig.
De chirurg zal behalve de tumor ook gezond weefsel eromheen verwijderen. Ook nabijgelegen lymfeklieren zullen verwijderd worden.  Dit is nodig om eventuele kleine uitzaaiingen die niet direct te zien zijn te verwijderen.

Om het overgebleven stuk slokdarm met de maag te verbinden, zijn verschillende technieken mogelijk:

  • De maag wordt omhoog gehaald en omgevormd tot een buis, de buismaag. De buis wordt aan het resterende deel van de slokdarm vastgehecht. Deze techniek, de buismaagoperatie,  wordt het meest gebruikt.
  • Ook de dikke darm kan gebruikt worden voor een nieuwe verbinding. Als een deel van de maag verwijderd moet worden, is er niet voldoende over voor een verbinding. Er wordt dan een stuk dikke darm tussen de maag en de rest van de slokdarm gezet.
  • Het zieke deel van de slokdarm wordt weggehaald. Er wordt een stuk dunne darm gebruikt voor een nieuwe verbinding. Deze methode kan worden gebruikt als de tumor in het bovenste deel van de slokdarm zit.

Na de operatie

Na een slokdarmoperatie zal u meestal 1-2 dagen op de intensive care verblijven. Vervolgens gaat u naar de verpleegafdeling.
Op de intensive care zult u merken dat u nog een buisje in uw keel heeft. Dit is om u te helpen met ademhalen. Verder heeft u een neussonde (een buisje die via uw neus naar de maag gaat, om vocht af te voeren). Ook heeft u eventueel een aantal drains (afvoerbuisjes) in uw buik- en/ of borstholte. Hierdoor wordt bloed en wondvocht afgevoerd. In de loop van uw herstel worden al deze ‘hulpmiddelen’ verwijderd. Na ongeveer drie tot vijf dagen wordt er een controle slikfoto gemaakt. Dit is een röntgenfoto met contrastvloeistof. Hierop kan de nieuwe aansluiting tussen slokdarm en maag/darm beoordeeld worden. Als dit goed is mag u voorzichtig beginnen met iets te  drinken en in de dagen daarna gaat u geleidelijk aan vloeibaar eten en vervolgens mag u beginnen met vast voedsel.
Bewegen bevordert het herstel. Het is aan te raden zo snel als het mogelijk is het bed uit te komen. Het helpt het maagdarmstelsel weer op gang te komen en zorgt ervoor dat het bloed goed doorstroomt en helpt daarom tegen trombose (bloedpropje). Om trombose te voorkomen krijgt u tijdens uw verblijf in het ziekenhuis elke dag een prikje in uw been. Soms moet u thuis ook nog tabletjes slikken.
Verder is het belangrijk dat u goed op uw ademhaling let. Probeer goed door te ademen. Vaak is het lastig, aangezien de buik pijnlijk kan aanvoelen door de operatie. Het is echter wel belangrijk, want zo verkleint u de kans enorm om een longembolie (bloedpropje in de bloedvaten van de longen) of longontsteking te ontwikkelen.
Na 2-3 weken mag u naar huis.

Aan elke operatie kleven risico’s. De kans is klein, maar de arts zal voor de operatie de complicaties met u bespreken.
Algemene complicaties van elke operatie zijn:

  • Nabloeding
  • Wondinfectie
  • Longontsteking
  • Trombose; er kunnen kleine stolsels in de bloedvaten ontstaan. Op deze plek is de doorbloeding dan verminderd. Ook kunnen ze door het lichaam gaan zwerven en ergens vast komen te zitten, bijvoorbeeld in de longen. Dit heet een longembolie. 

Na deze operatie kunnen zich de volgende specifieke complicaties voordoen:

  • Beschadiging of perforatie (doorboring) van nabijgelegen organen
  • Naadlekkage (lekkage op de plaats waar gehecht is)
  • Vernauwingen in de slokdarm, als gevolg van ontstekingen of vorming van littekenweefsel.

Door de nieuwe situatie kunt u ook last krijgen van een aantal klachten:

  • Minder beweeglijk maagdarmstelsel. De zenuw die zorgt voor de zuurproductie en maagontlediging (nervus vagus) kan bij deze operatie worden doorgesneden. De maag heeft daardoor problemen om het voedsel af te voeren naar de dunne darm. Soms is een nieuwe operatie aan de uitgang van de maag (portier) noodzakelijk om het voedsel beter te laten zakken. Door deze ingreep kunnen weer dumpingklachten ontstaan. Het voedsel komt dan te snel in de dunne darm, waardoor allerlei klachten ontstaan. Elders op de site kunt u meer lezen over dit dumpingsyndroom.
  • Reflux (voedsel en maagzuur stromen terug de slokdarm in). Dit komt voor bij de buismaag en als er een deel van de maag is verwijderd. Er is dan geen sluitspier meer aanwezig tussen de maag en de slokdarm. Er is dus een open verbinding. Door het zuur kan het overgebleven deel van de oorspronkelijke slokdarm gaan ontsteken.
  • (tijdelijke) heesheid

De meeste klachten verdwijnen vanzelf. Het maagdarmkanaal zal zich zo snel mogelijk aan de nieuwe situatie proberen aan te passen.

Waarschuw een arts indien:

  • U aanhoudende koorts heeft van meer dan 38ºC
  • U aanhoudend misselijk bent of moet overgeven
  • U blijvende verergering van pijn heeft
  • Uw litteken rood wordt, opzwelt of lekt
  • U last heeft van verstopping, diarree of opgezette buik

Tips en adviezen

De arts kan geneesmiddelen voorschrijven om de maagontlediging en de bewegingen van het maagdarmkanaal te verbeteren. Ook worden vaak maagzuurremmende medicijnen voorgeschreven om slokdarmontsteking als gevolg van het terugstromen van maagzuur (reflux) te voorkomen.

Om problemen en klachten met de voeding te voorkomen, volgen hieronder een aantal adviezen. Deze adviezen gelden niet als er sprake is van 'dumping' (als voedsel te snel in de dunne darm komt):

  • frequente kleine maaltijden nuttigen om een goede doorstroming te houden en de maag niet teveel te belasten;
  • goed rechtop zitten tijdens het eten en na de maaltijd niet meteen gaan liggen;
  • veel drinken tijdens de maaltijd, ook weer voor die doorstroming;
  • koolzuurhoudende dranken, alcohol, chocolade, pepermunt, sinaasappelsap, druivensap en appelsap kunnen klachten veroorzaken. In dat geval deze producten zoveel mogelijk vermijden.

Meer informatie

In sommige ziekenhuizen is het mogelijk om een kijkoperatie te ondergaan. Er worden dan enkele kleine openingen in de borstkas en de buik gemaakt. Door een opening gaat een kijkbuis en door de andere openingen worden operatie-instrumenten ingebracht. Via deze kleine openingen kan dan worden geopereerd. Op een beeldscherm kan de chirurg zijn eigen handelingen volgen.

Voordeel van deze methode ten opzichte van de 'klassieke' operatie is dat de opnameduur en de herstelperiode vaak korter zijn. Er is geen grote operatiewond. Nadeel is het feit dat deze operatie zeer complex is.
Vraag uw behandelend arts of u in aanmerking komt voor een kijkoperatie en waar deze wordt uitgevoerd.

Operatie toegepast bij

Synoniemen

  • Buismaagoperatie
  • Operatie slokdarmkanker
  • Slokdarmoperatie

Schrijf u in voor de nieuwsbrief

Naar boven