‘Verlaag leeftijd deelname bevolkingsonderzoek’

12 december 2019

Maag Lever Darm Stichting en artsen pleiten voor verlaging deelnamegrens bevolkingsonderzoek darmkanker

Het bevolkingsonderzoek darmkanker spoort in Nederland duizenden gevallen van darmkanker op en weet op termijn 1 op de 3 sterfgevallen van deze ziekte te voorkomen. Om het bevolkingsonderzoek nog succesvoller te maken pleit de Maag Lever Darm Stichting samen met artsen voor het vervroegen van de deelnameleeftijd naar 50 jaar. Dat is in lijn met Europese richtlijnen, levert gezondheidswinst op en is relatief eenvoudig in te voeren.

Van 2014 tot en met 2019 zijn alle Nederlanders tussen de 55 en 74 jaar door het RIVM uitgenodigd om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek. Bernique Tool, directeur van de Maag Lever Darm Stichting: ‘Vijf jaar na invoering kunnen we spreken van een groot succes. Met een deelnamegraad van 72 procent is Nederland internationaal koploper deelname bevolkingsonderzoek, zijn er duizenden gevallen van darmkanker opgespoord en is er veel onnodig leed voorkomen. Dat komt omdat er een goed lopend bevolkingsonderzoek is. Wat ons betreft de ideale basis om vroege opsporing nog effectiever te maken. Er zijn verschillende mogelijkheden om het programma te optimaliseren. Een van die mogelijkheden is de leeftijdsgrens te verlagen naar 50 jaar. Op basis van eerdere onderzoeken blijkt dat daarmee meer mensen met darmkanker worden opgespoord en iedere persoon bij wie we er op tijd bij kunnen zijn telt. Daarnaast zijn de kosten voor een ontlastingstest waarmee nu darmkanker wordt opgespoord relatief laag.’

Europese richtlijn

De Europese richtlijn schrijft voor dat een bevolkingsonderzoek begint op 50-jarige leeftijd. In Nederland bestaat het bevolkingsonderzoek uit een ontlastingstest. Worden in die test sporen van bloed gevonden, dan wordt de deelnemer doorgestuurd voor een darmkijkonderzoek (coloscopie). Prof. Dr. Ernst Kuipers, bestuursvoorzitter van het Erasmus MC: ‘Bij de invoering van het bevolkingsonderzoek is van de Europese richtlijn afgeweken. Belangrijke reden daarvoor was dat destijds de capaciteit van de coloscopiecentra onvoldoende was om ook de groep van 50 – 55 jarigen te screenen. Doordat er extra artsen en verpleegkundigen zijn opgeleid kunnen we de extra coloscopieën nu echter goed aan. Alle reden om nu de leeftijdsgrens te verlagen.’

‘Het bevolkingsonderzoek darmkanker loopt goed. Wat ons betreft de ideale basis om de leeftijdsgrens te verlagen.’

Gezondheidswinst

Prof. Dr. Evelien Dekker, verbonden aan het Amsterdam UMC: ‘We zijn het bevolkingsonderzoek in 2014 gestart met een wat beperkte leeftijdscategorie omdat we zeer veel extra coloscopieën verwachtten. Nu loopt het bevolkingsonderzoek heel goed. We weten daarnaast dat de gezondheidswinst er ook voor de leeftijdsgroep 50 tot 55 jaar zal zijn. Uitbereiding is dus mogelijk én wenselijk.’

Dr. Monique van Leerdam, maag-darm-leverarts in het Antoni van Leeuwenhoek, riep eerder in Europees verband namens de UEG op dat alle Europese mannen en vrouwen van 50 jaar of ouder zich moeten laten screenen: ‘Vroege opsporing voorkomt duizenden onnodige sterfgevallen. Nu het bevolkingsonderzoek in Nederland volledig is uitgevoerd is het goed te kijken hoe we het nog effectiever kunnen maken. Leeftijdsverlaging, aanpassing van de afkapwaarde of het interval, verbetering van de testmethoden: alles wat helpt om meer gevallen van darmkanker op te sporen is welkom.’

Nederlander ontvankelijk voor verlaging

Uit een peiling van de Maag Lever Darm Stichting blijkt dat 80 procent van de Nederlanders het een goed idee vindt dat de leeftijdsgrens wordt verlaagd naar 50 jaar. De eerdere proefbevolkingsonderzoeken, die gehouden werden voordat het bevolkingsonderzoek in 2014 werd ingevoerd,  toonden deze belangstelling ook aan.

Gezondheidsraad

Het bevolkingsonderzoek darmkanker wordt uitgevoerd door het RIVM. De Gezondheidsraad is het adviserend orgaan aan de minister. De minister van VWS besluit over de inzet van het bevolkingsonderzoek. Tool:  ‘Wij dringen er op aan dat de Gezondheidsraad versneld laat zien hoe we het bevolkingsonderzoek te optimaliseren en intensiveren. We kunnen aan verschillende knoppen draaien en het verlagen van de leeftijdsgrens ligt daarin erg voor de hand. We zijn er van overtuigd dat dit veel gezondheidswinst kan opleveren. Daar komt bij dat er bij de bevolking voldoende draagvlak is.’

Darmkanker

In 2018 kregen meer dan 14.000 mensen de diagnose darmkanker: dagelijks zijn dat 40 mensen. In 56% van de gevallen betrof het een man. In 2018 overleden er 5038 mensen aan de ziekte. Dat zijn  14 doden per dag. Het bevolkingsonderzoek werd in 2014 ingevoerd. Het RIVM verwacht dat in de toekomst 1 op de 3 sterfgevallen voorkomen kan worden, en 1 op de 5 kankers eerder wordt opgespoord.

Darmkanker ervaringsverhalen

John

”Als de poliepen niet waren verwijderd, had het slecht kunnen aflopen. Gelukkig is het nooit zover gekomen. Ik was er op tijd bij.”

Loes

”Je gaat verzinnen wat het allemaal zou kunnen zijn, maar aan darmkanker heb ik nooit gedacht”

Margriet

”Met de camerapil werden poliepen bij mij ontdekt.”

Marlijn Weerdenburg

”Dankzij het bevolkingsonderzoek leeft mijn vader nog.”

Hans

”De uitslag van het bevolkingsonderzoek was een verrassing. Ik kreeg het signaal dat verder onderzoek noodzakelijk was.”

Wolter

”Toen ik de bezorgde blik van de assistente zag, wist ik dat het niet goed zat.”

Marcel

”Liever een zakje op je buik dan een tuintje.”

Bénédicte

”Eerst liep ik een halve marathon met een darmtumor ter grootte van een mandarijn uit en later bleek mijn lever ook nog besmet.”

Dit doen wij voor darmkanker

De Maag Lever Darm Stichting zet zich in om darmkanker te voorkomen, te bestrijden en de gevolgen ervan voor patiënten te verminderen. Dit doen wij door voorlichting te geven en onderzoek te financieren. Darmkanker is vaak goed te behandelen als je er op tijd bij kunt zijn. Daarom hebben wij er mede voor gezorgd dat het bevolkingsonderzoek darmkanker er is gekomen. Ook financieren wij innovatieve onderzoeken. Wij kunnen ons werk echter alleen doen met hulp van jouw steun.

Doneer voor meer onderzoek naar darmkanker

‘Wij onderzoeken of we langdurig zuurstoftekort in de darmen kunnen opsporen met twee opeenvolgende testen. Hopelijk kunnen we CMI daardoor straks beter én sneller opsporen – en daarmee een lange lijdensweg voorkomen.’

Dr. Duygu Harmankaya

Gerelateerd nieuws

Meer levens redden door het bevolkingsonderzoek darmkanker nóg slimmer te maken

De Maag Lever Darm Stichting bestaat 40 jaar. In die 40 jaar zijn er grote stappen gezet in de diagnostiek en behandeling van darmkanker. Ook de invoering van het bevolkingsonderzoek darmkanker in 2014 was revolutionair. Via dit bevolkingsonderzoek kunnen darmtumoren of zelfs de voorlopers daarvan in een vroeg stadium worden ontdekt. Op die manier worden jaarlijks duizenden levens gered. Tijdens de darmkankermaand vragen we extra aandacht voor het belang van vroege opsporing van darmkanker.

1 maart 2022

Steeds meer grip op de spijsvertering

In het afgelopen jaar hebben we belangrijke stappen kunnen zetten voor iedereen met een spijsverteringsziekte. We kijken graag terug op wat we bereikt hebben en waar we ons in 2022 op gaan richten.

11 januari 2022

Amsterdam UMC zoekt in ontlasting naar aminozuren om darmkanker sneller en nauwkeuriger op te sporen

De Maag Lever Darm Stichting heeft € 250.000 toegekend aan een onderzoek binnen de subsidielijn ‘Right on Time’ 2020-2021. Het onderzoek, onder leiding van dr. Nanne de Boer en dr. Sofie Bosch (Amsterdam UMC/locatie VUmc), is gericht op het nauwkeuriger maken van het huidige bevolkingsonderzoek darmkanker.

22 oktober 2021

Doneer