Onderzoekers willen therapie op maat voor patiënten met stadium II dikke darmkanker

7 september 2021

Patiënten met stadium II dikke darmkanker ondergaan vaak een operatie waarbij een deel van de dikke darm wordt verwijderd. Een deel van deze patiënten heeft baat bij aanvullende (adjuvante) chemotherapie. Het doel van aanvullende chemotherapie is om de kans op terugkeer van de ziekte te verkleinen. De onderzoekers van de PATTERN-studie willen voor deze groep patiënten adviezen op maat kunnen geven. Door gegevens uit verschillende bronnen te verzamelen kunnen ze met behulp van een beslismodel een goede keuze maken voor de patiënt. 

De PATTERN-studie

PATTERN staat voor Personalized Adjuvant TreaTment in eaRly stage coloN cancer. Het project wordt uitgevoerd door onderzoekers van het Decision Modeling Center (DMC) van de afdeling Epidemiologie en Data Science van het Amsterdam UMC in samenwerking met onderzoekers van Integraal kanker centrum Nederland (IKNL) en Utrecht Universitair Medisch Centrum.

Om te bepalen wie baat heeft bij deze aanvullende chemotherapie zijn gegevens van patiënten nodig, die kunnen helpen om inzichtelijk te maken welke behandeling het beste past bij de patiënt. Chemotherapie op maat kan de overlevingskans vergroten en bijwerkingen van onnodige chemotherapie besparen. Nu gebeurt dit op basis van klinische en pathologische factoren, zoals de grootte van de tumor. Maar inmiddels zijn er aanwijzingen dat aan de hand van moleculaire eigenschappen van de tumor, zoals de biomarkers MMR, BRAF en KRAS,  kan worden bepaald bij welke patiënten aanvullende chemotherapie zinvol is.

Het doel van de studie is dan ook om de selectie van stadium II dikke darmkankerpatiënten die voor aanvullende chemotherapie in aanmerking komen te verbeteren. Dit gebeurt met behulp van een beslismodel waarmee de gezondheidswinst op lange termijn wordt geëvalueerd als ook de doelmatigheid van nieuwe, op moleculaire afwijkingen afgestemde behandelstrategieën.   

Wat is stadium II darmkanker?

Bij stadium II is de tumor door de spierwand van de darm heen gegroeid in het vetweefsel om de darm of in de buikholte of een omliggend orgaan. De tumor is niet uitgezaaid naar de lymfeklieren.

PATTERN-beslismodel

In een beslismodel worden gegevens over gezondheidseffecten, kwaliteit van leven en medische kosten samengevoegd. Deze gegevens helpen om zo tot een besluit te komen welke behandeling het beste past bij de patiënt. In het PATTERN-model worden gegevens uit de Nederlandse Kanker Registratie (NKR) gebruikt om patronen van terugkeer van de ziekte en overleving in te schatten. Het model is verder uitgebreid met schattingen van de effectiviteit van aanvullende chemotherapie. Ook bevat het model schattingen voor de voorspellende waarde van relevante biomarkers (MSS, BRAF en KRAS). Om schattingen voor kwaliteit van leven van de patiënt te integreren in het model worden schattingen uit het Prospectief Landelijk CRC cohort (PLCRC) gebruikt.

In het PATTERN-model zijn verschillende patiënt- en tumorkenmerken opgenomen, zoals leeftijd, het stadium van darmkanker, het aantal onderzochte  lymfeklieren van de patiënt, de plek waar de tumor zit en biomarkers. Een biomarker is een meetbare indicator van de medische status van een patiënt. In totaal worden van 216 patiënten de profielen bekeken.  Met het beslismodel kan er een goed beeld geschetst worden van het ziekteproces voor deze groep patiënten. Uiteindelijk kan het model helpen bij het maken van een beslissing over een aanvullende behandeling van de patiënt.

Resultaten

De onderzoekers hebben verschillende aanvullende chemotherapieën met elkaar vergeleken en op basis daarvan bepaald wat de optimale behandelduur is met de therapieën FOLFOX en CAPOX. De bevindingen komen overeen met de recent wijzigingen in de Nederlandse richtlijnen voor darmkanker. Ze bevestigen dat 6 maanden de optimale behandelduur is voor FOLFOX en dat met CAPOX in 3 maanden al een optimaal resultaat kan worden behaald bij hoog risico stadium II-patiënten. Hierdoor hoeven deze patiënten 3 maanden minder lang chemotherapie te ondergaan, wat de kwaliteit van leven verhoogt.

Daarnaast heeft deze studie laten zien dat selectie van hoog-risico stadium II-patiënten verbeterd kan worden door, naast de klinische en pathologische kenmerken, ook te kijken naar de biomarkerstatus van de patiënt. Ook kan gezondheidswinst behaald worden en kan de doelmatigheid van zorg verbeterd worden door de  huidige Nederlandse richtlijnen voor de selectie van patiënten voor aanvullende behandeling beter na te leven.

Wil je op de hoogte blijven van de resultaten binnen het PATTERN-project en de toepassing hiervan?

De laatste updates kun je vinden op de twitter van het Decision Modeling Center.

Gerelateerd nieuws

Gezocht: ervaringsdeskundigen!

We zoeken ervaringsdeskundigen met een spijsverteringsaandoening voor de beoordeling van onderzoeksaanvragen. We zijn met name op zoek naar ervaringsdeskundigen op het gebied van leververvetting. Elk jaar ontvangt de Maag Lever Darm Stichting aanvragen voor wetenschappelijk onderzoek. Om deze aanvragen goed te kunnen beoordelen worden we bijgestaan door wetenschappelijke adviescommissies en panels met ervaringsdeskundigen. Het panel […]

31 maart 2022

Samen beslissen: de vernieuwde Dikkedarmkanker keuzehulp

In februari is de vernieuwde versie van de keuzehulp in gebruik genomen. Arts-onderzoeker Sietske van Nassau vertelt er meer over en meneer Wagemaker deelt zijn ervaring als patiënt.

30 maart 2022

Meer levens redden door het bevolkingsonderzoek darmkanker nóg slimmer te maken

De Maag Lever Darm Stichting bestaat 40 jaar. In die 40 jaar zijn er grote stappen gezet in de diagnostiek en behandeling van darmkanker. Ook de invoering van het bevolkingsonderzoek darmkanker in 2014 was revolutionair. Via dit bevolkingsonderzoek kunnen darmtumoren of zelfs de voorlopers daarvan in een vroeg stadium worden ontdekt. Op die manier worden jaarlijks duizenden levens gered. Tijdens de darmkankermaand vragen we extra aandacht voor het belang van vroege opsporing van darmkanker.

1 maart 2022

Doneer