Amsterdam UMC zoekt in ontlasting naar aminozuren om darmkanker sneller en nauwkeuriger op te sporen

22 oktober 2021

Geschatte leestijd: 3 minuten

De Maag Lever Darm Stichting (MLDS) heeft € 250.000 toegekend aan een onderzoek binnen de subsidielijn ‘Right on Time’ 2020-2021. Het onderzoek, onder leiding van dr. Nanne de Boer en dr. Sofie Bosch (Amsterdam UMC/locatie VUmc), is gericht op het nog sneller en nauwkeuriger opsporen van darmkanker. Hiervoor voeren ze een aanvullende test in de ontlasting uit.  Het totale bedrag dat dit jaar binnen deze subsidielijn is toegekend komt daarmee op € 1.250.000.

Darmkanker staat in Nederland op de negende plaats van doodsoorzaken, zo blijkt uit recente cijfers van het RIVM. Het bevolkingsonderzoek darmkanker is bedoeld om voorstadia van darmkanker zo vroeg mogelijk te ontdekken bij Nederlanders van 55 tot en met 75 jaar. Daarbij wordt gebruik gemaakt van een ontlastingstest om het risico op darmkanker in te schatten. Deelnemers die positief testen – dat wil zeggen, bij wie bloed in de in de ontlasting wordt aangetroffen –  krijgen een doorverwijzing naar het ziekenhuis voor een kijkonderzoek van de darm. Deze screening loopt in Nederland zeer goed.

Het bevolkingsonderzoek redt zo jaarlijks duizenden levens. Toch klopt de uitslag niet altijd. Een derde van de deelnemers krijgt een positieve testuitslag, terwijl dit niet klopt. Hierdoor ondergaan zij onnodig een kijkonderzoek. Daarnaast mist deze test ongeveer 15% van de personen die wel degelijk darmkanker hebben en ongeveer 50% van de personen met vergevorderde poliepen.

Bernique Tool, directeur van de Maag Lever Darm Stichting: ‘Het Bevolkingsonderzoek darmkanker is een goedlopend programma, dat enorm veel gezondheidswinst oplevert. Het zou geweldig zijn als de resultaten nog nauwkeuriger worden. Daarom zetten wij ons in voor meer onderzoek dat de vroegdiagnostiek nóg slimmer maakt.’  

Nanne de Boer en zijn onderzoeksteam willen het bevolkingsonderzoek nauwkeuriger maken door middel van een aanvullende test in de ontlasting. Met een geavanceerde techniek hebben wetenschappers iets in ontlasting gevonden dat op darmkanker kan wijzen: zogeheten ‘aminozuren’. Dit zijn de bouwstenen van eiwitten. Hiermee kan een zeer gevoelige test worden ontwikkeld voor een nóg betere opsporing van darmkanker.

Mogelijk wijzen de aminozuren zelfs op een voorstadium van darmkanker, waardoor ingrijpen al mogelijk wordt vóór mensen de ziekte krijgen. Om zeker te zijn dat de aminozuren écht nauwkeurige uitslagen geven, wordt dit onderzocht door Nanne de Boer en zijn onderzoeksteam. Zij zullen een aanvullende aminozuurtest uitvoeren bij een groep patiënten die na een positieve testuitslag met de huidige ontlastingstest worden doorverwezen voor een kijkonderzoek van de darm. Blijkt uit het onderzoek van Nanne de Boer en zijn team dat darmkanker met deze aanvullende test nauwkeuriger en sneller kan worden opgespoord, dan kan deze test mogelijk in de toekomst in het bevolkingsonderzoek darmkanker worden meegenomen.

‘Wij onderzoeken of we langdurig zuurstoftekort in de darmen kunnen opsporen met twee opeenvolgende testen. Hopelijk kunnen we CMI daardoor straks beter én sneller opsporen – en daarmee een lange lijdensweg voorkomen.’

Dr. Duygu Harmankaya

Toekenning voor onderzoeken naar vroege opsporing van spijsverteringsziekten

Dankzij de aanhoudende steun van donateurs kan de MLDS in totaal € 1.250.000,- toekennen aan veelbelovende onderzoeken gericht op de vroege opsporing van spijsverteringsziekten. Veel spijsverteringsziekten zijn beter te behandelen als ze eerder worden ontdekt. De onderzoeken vallen binnen de subsidielijn ‘Right on Time’ die voor 2020-2021 is ingesteld. Naast darmkanker stimuleert de MLDS binnen deze subsidielijn wetenschappelijk onderzoek dat gericht is op de vroege opsporing van niet-alcoholische leververvetting, slokdarmkanker en het tijdig en juist diagnosticeren van onbegrepen buikklachten.

Doneer voor meer onderzoek naar darmkanker

Gerelateerd nieuws

Samen beslissen: de vernieuwde Dikkedarmkanker keuzehulp

In februari is de vernieuwde versie van de keuzehulp in gebruik genomen. Arts-onderzoeker Sietske van Nassau vertelt er meer over en meneer Wagemaker deelt zijn ervaring als patiënt.

30 maart 2022

Meer levens redden door het bevolkingsonderzoek darmkanker nóg slimmer te maken

De Maag Lever Darm Stichting bestaat 40 jaar. In die 40 jaar zijn er grote stappen gezet in de diagnostiek en behandeling van darmkanker. Ook de invoering van het bevolkingsonderzoek darmkanker in 2014 was revolutionair. Via dit bevolkingsonderzoek kunnen darmtumoren of zelfs de voorlopers daarvan in een vroeg stadium worden ontdekt. Op die manier worden jaarlijks duizenden levens gered. Tijdens de darmkankermaand vragen we extra aandacht voor het belang van vroege opsporing van darmkanker.

1 maart 2022

Hoorzitting Gezondheidsraad over verbeteringen aan bevolkingsonderzoek darmkanker

De MLDS nam eind januari deel aan een hoorzitting van de Gezondheidsraad en pleitte voor verlaging van de leeftijd voor deelname aan het bevolkingsonderzoek darmkanker van 55 naar 50 jaar.

24 februari 2022

Doneer