Een basis voor gezonde voeding kan bestaan uit de aanbevolen hoeveelheden uit de Schijf van Vijf. Het gaat om groente, fruit, brood, aardappelen, graanproducten, zuivel, vis, vlees(vervangers), noten, peulvruchten, water/thee/koffie en de goede vetten. Als je eet volgens de Schijf van Vijf krijgt jouw lichaam voldoende vezels, wat erg belangrijk is voor een gezonde buik. Ook krijgt je op deze manier voldoende mineralen, vitaminen, eiwitten, koolhydraten en vetten binnen. Het is belangrijk om daarnaast niet te vaak voor producten te kiezen die buiten de Schijf van Vijf vallen. Er is een richtlijn opgenomen van hoe we met voeding buíten de Schijf van Vijf om kunnen gaan: de zogeheten dag- en weekkeuzes. Hier lees je hoe het zit met deze producten.

Groenten hapjes

In of buiten de Schijf van Vijf?

Bij elke productgroep uit een vak van de Schijf van Vijf zijn criteria geformuleerd. Neem bijvoorbeeld ‘brood en broodvervangers’. Daar is gekeken naar de hoeveelheid vezels (gunstig) en naar de minder goede stoffen in de producten, zoals verzadigd vet, zout en suikers. Bevat het product voldoende vezels en niet te veel van de ongunstige stoffen? Dan valt het binnen de Schijf van Vijf, en anders daarbuiten.

In Schijf van Vijf Buiten Schijf van Vijf
Volkoren brood Wit brood
Bruin brood Krentenbrood
Volkoren knäckebröd Licht/wit knäckebröd
Volkoren krentenbrood en - mueslibrood Beschuit
Roggebrood Croissant

Buiten de Schijf en dan?

Valt een product buiten de Schijf van Vijf, dan betekent dit niet dat je het niet meer mag eten. Je lijf wordt er alleen niet zo blij van en daarom is het handig om het niet te vaak en niet te veel te doen. Als je kijkt naar je energiebehoefte heb je 15% ruimte voor eten en drinken van buiten de Schijf van Vijf. De overige 85% van je energie krijg je al binnen via de aanbevolen hoeveelheden uit de Schijf van Vijf. Daarop bezuinigen is niet slim, want met die producten krijg je al je benodigde voedingsstoffen binnen om gezond en fit te blijven.

Dag- en weekkeuzes

Nu kan je niet alles van buiten de Schijf van Vijf over één kam scheren. Zo is een biscuitje iets heel anders dan een gevulde koek en een stukje chocolade wat anders dan een candybar. Daarom is het onderscheid gemaakt tussen een dagkeuze: iets kleins buiten de Schijf van Vijf en een weekkeuze: wat groters buiten de Schijf van Vijf.

Kies als volwassene elke dag niet vaker dan 3 tot 5 keer voor een dagkeuze - iets kleins buiten de Schijf van Vijf - en daarnaast hooguit 3 keer per week voor wat groters.

Hoe weet ik wat dag- en weekkeuzes zijn?

Er wordt bij de indeling van producten van buiten de Schijf van Vijf altijd gekeken naar een portie. Als een portie meer dan 75 calorieën (kcal) bevat en/of meer dan 1,7 gram verzadigd vet en/of meer dan 0,5 gram zout dan is het een weekkeuze. Alles wat daar onder valt, zijn dagkeuzes. Bij dranken is de grens gesteld op 4 calorieën per 100 ml. Kijkend naar de voorbeelden uit bovenstaande tabel dan valt één beschuit en één licht/wit knäckebrödje onder een dagkeuze en de overige producten onder weekkeuze. Gelukkig hoef je niet zelf te berekenen of iets een dag- of weekkeuze is: het Voedingscentrum heeft uitgebreide uitleg over dag- en weekkeuzes per productgroep, deze vind je hier.

Meer lezen

Het Voedingscentrum heeft uitgebreide uitleg over dag- en weekkeuzes per productgroep, deze vind je hier. Tip: varieer volop met voedingsmiddelen uit de Schijf van Vijf, en probeer voor jezelf te achterhalen wat jouw ‘guilty pleasures’ daarbuiten zijn. Leer er verantwoord mee om te gaan, door ze in te zetten als dag- of weekkeuzes. Zo zal gezonder eten minder moeilijk zijn dan je misschien denkt! 

Doneer