Wees alert

Risicofactoren

Risicofactoren zijn factoren die de kans op een bepaalde ziekte vergroten. Door risicofactoren te vermijden, kunt u sommige ziektes voorkomen. In de meeste gevallen spelen echter ook factoren een rol die u zelf niet kunt beïnvloeden. Bijvoorbeeld uw leeftijd of erfelijke aanleg. Door rekening te houden met de risicofactoren die u zelf kunt beïnvloeden, kunt u uw kans op deze ziektes wel verkleinen.

Er zijn twee soorten risicofactoren: beïnvloedbare risicofactoren en niet-beïnvloedbare risicofactoren. Voorbeelden van beïnvloedbare risicofactoren zijn een ongezond voedingspatroon, roken, alcoholgebruik en te weinig beweging. Dit zijn risicofactoren die u zelf kunt veranderen; deze risicofactoren hebben te maken hebben met uw gedrag.

Niet beïnvloedbare risicofactoren
Niet-beïnvloedbare risicofactoren zijn factoren waar u zelf geen invloed op heeft. Bijvoorbeeld uw leeftijd of de aanwezigheid van een andere ziekte of aandoening. Ook de familiegeschiedenis kan bij sommige ziektes een belangrijke rol spelen. Sommige ziektes, of aanleg voor ziektes, kunnen van ouder op kind overgedragen worden. Dit worden erfelijke of familiaire ziektes genoemd.

Op de niet-beïnvloedbare risicofactoren heeft u zelf niet direct invloed. Toch zijn er dingen die u kunt doen. Als een bepaalde ziekte bij meerdere familieleden voorkomt, dan is het goed om dit met uw huisarts te bespreken. De huisarts kan inschatten of er sprake kan zijn van erfelijkheid. Een andere mogelijkheid is dat bepaalde gewoontes of omgevingsfactoren de kans op die ziekte vergroten. De huisarts kan u en uw familieleden hierover informeren.

Alert op klachten & risicofactoren

U kunt nog meer doen met niet-beïnvloedbare risicofactoren. Als u weet dat u een verhoogde kans heeft op een bepaalde ziekte, door een hogere leeftijd of familiegeschiedenis, dan is het extra belangrijk om alert te zijn. Door te letten op zogenaamde alarmsignalen, kunt u namelijk vroege opsporing van de ziekte bevorderen. Alarmsignalen zijn klachten die kunnen wijzen op een ernstige ziekte. Als u last heeft van één of meerdere alarmsignalen, dan is het belangrijk om naar de huisarts te gaan. De huisarts kan inschatten of verder onderzoek nodig is.

Alert op klachten
Als u klachten heeft, die niet binnen enkele weken vanzelf overgaan, dan is het altijd verstandig om naar de huisarts te gaan. Bij sommige klachten is het zelfs verstandig om snel contact op te nemen met de huisarts. Zulke klachten heten alarmsignalen of alarmsymptomen. Deze alarmsignalen hoeven niet altijd te wijzen op een ernstige aandoening. Het is echter wel belangrijk om alarmsignalen met de huisarts te bespreken. De huisarts kan beoordelen of verder onderzoek nodig is.

Veel klachten kunnen verminderen door aanpassingen in het voedingspatroon of uw leefstijl. Voor sommige klachten zijn ook zogenaamde zelfzorgmiddelen verkrijgbaar bij de apotheek of drogist. Zelfzorgmiddelen zijn medicijnen die zonder recept verkrijgbaar zijn. Gebruik deze medicijnen nooit voor langere tijd op eigen houtje. 

Bespreek de klachten met uw huisarts, als ze niet binnen enkele weken vanzelf verdwijnen.

Alert op risicofactoren
Sommige mensen hebben een verhoogd risico op een bepaalde (ernstige) ziekte, bijvoorbeeld vanwege leeftijd, hun eigen ziektegeschiedenis of de familiegeschiedenis. Als u weet dat u een verhoogd risico hebt, dan is het verstandig om extra alert te zijn. U kunt ook met uw huisarts praten over dit risico. Misschien zijn er dingen die u kunt doen om uw risico te verkleinen.

Als een bepaalde ziekte bij meerdere van uw familieleden voorkomt, dan is het verstandig om dit eens met uw huisarts te bespreken. Uw huisarts kan inschatten of de ziekte erfelijk kan zijn en of u mogelijk een verhoogd risico loopt.

Neem klachten serieus

Veel mensen zijn terughoudend met doktersbezoek, zeker bij klachten van het spijsverteringskanaal. Mensen vinden het gênant om over ontlastingsproblemen of darmklachten te praten, zelfs met hun huisarts. Ook gaan veel mensen niet naar de dokter, omdat ze opzien tegen een vervelend onderzoek. Of omdat ze bang zijn voor een verkeerde uitslag en een ernstige ziekte blijken te hebben.

Dat is allemaal heel begrijpelijk, maar het is zeker niet goed. Door het uitstellen van doktersbezoek, vermindert de kans op een vroege opsporing. Vroege opsporing wil zeggen dat de ziekte in een zo’n vroeg mogelijk stadium wordt vastgesteld. Vroege opsporing is belangrijk voor de patiënt, omdat bij veel ziekten de vooruitzichten gunstiger zijn als deze in een vroeg stadium wordt ontdekt. Het is dus belangrijk om alert te zijn op klachten, maar het is minstens zo belangrijk om vervolgens alert te reageren en naar de huisarts te gaan.

Kijk achterom!

Het is goed om na toiletbezoek af en toe 'achterom te kijken'. Door uw ontlasting geregeld te bekijken, krijgt u informatie over de gezondheid van uw spijsverteringsstelsel. Voor veel mensen is dit een gênant onderwerp; ze vinden het vervelend of vies om hun ontlasting te bekijken, en al helemaal om erover te praten. Dat is jammer. De spijsvertering en stoelgang zijn normale lichaamsprocessen. Net zoals de ademhaling en bloedcirculatie. Op deze website vindt u informatie over spijsvertering en het belang van een alerte houding.

Kijk regelmatig achterom na toiletbezoek
De frequentie van uw ontlasting zegt iets over uw spijsvertering en stoelgang. Moet u vaker dan drie keer per dag naar het toilet voor ontlasting? Dan heeft u misschien last van diarree. Gaat u minder dan drie keer per week, dan spreken we van verstopping.

Ook de vorm en kleur van uw ontlasting geven informatie over de gezondheid van uw spijsvertering. Normaal gesproken is ontlasting bruin en smeuïg. Afhankelijk van onder andere uw voedingspatroon kan dit veranderen. Na het eten van spinazie, wordt de ontlasting groenig. Als u rode bieten of rode kool heeft gegeten, kan uw ontlasting rood kleuren. Dat is normaal. 

Veranderingen in uw ontlasting kunnen ook wijzen op een aandoening. Het is daarom belangrijk om uw ontlasting geregeld te bekijken. Merkt u iets vreemds op? Bespreek het dan met uw huisarts.

Hieronder vindt u een aantal kenmerken van ontlasting, die kunnen wijzen op een bepaalde klacht of aandoening.

Schrijf u in voor de nieuwsbrief

Naar boven