Houd uw spijsvertering gezond!

Houd uw spijsvertering gezond

Een deel van uw gezondheid heeft u in eigen hand. Door gezond te leven, is de kans kleiner dat u ziek wordt of klachten krijgt. Er is namelijk een duidelijk verband tussen voeding, leefstijl en het ontstaan van spijsverteringsziekten. U heeft dus zelf invloed op de gezondheid van uw spijsvertering!

Het is helaas niet altijd mogelijk om spijsverteringsziekten te voorkomen. Dat komt doordat vaak ook factoren een rol spelen die u niet kunt beïnvloeden. Zoals bijvoorbeeld erfelijke aanleg. Toch kunt u zelf veel doen om uw spijsvertering gezond te houden. Hieronder vindt u onze adviezen.

Gezonde leefstijl

Een gezonde leefstijl is erg belangrijk voor een gezonde buik. De volgende leefregels helpen u om uw spijsvertering gezond te houden.

spijsverteringskanaal

Voeding

Gezonde voeding is erg belangrijk voor een gezonde buik. Een gezonde voeding bevat alle voedingsstoffen die uw lichaam dagelijks nodig heeft. De Schijf van Vijf van het Voedingscentrum schetst kaders voor een goede, gezonde voeding. De Schijf van Vijf bestaat uit vijf vakken met producten waarmee u elke dag opnieuw gezond en gevarieerd kunt eten. Neem iedere dag voldoende producten uit elk vak. Kies daarnaast niet te vaak voor producten die buiten de Schijf van Vijf vallen.

Hieronder volgt een overzicht van de vijf vakken uit de Schijf van Vijf. Ook wordt de kern van elk vak kort beschreven.

 

SVN000 Schijf van Vijf CMYK_vlak (1)

Als u eet volgens de Schijf van Vijf krijgt uw lichaam voldoende vezels binnen, die belangrijk zijn voor een gezonde buik. Vezels stimuleren namelijk de darmwerking en dragen bij aan een goede stoelgang.

Wilt u meer weten over gezond en gevarieerd eten, volgens de Schijf van Vijf? Kijk dan op de website van het Voedingscentrum.

Drinken

Het is belangrijk dat u dagelijks tenminste anderhalf tot twee liter drinkt. Uw lichaam heeft dit vocht nodig om alle afvalstoffen af te voeren. Voldoende drinken is ook belangrijk voor een goede stoelgang.

Als u te weinig drinkt, kan uw ontlasting hard en droog worden. Hierdoor kunt u last krijgen van verstopping en andere klachten, zoals aambeien. Voor sommige mensen is het verstandig om nog meer te drinken. Bijvoorbeeld als u al last heeft van verstopping. Of als u extra vezels bij uw voeding gebruikt, in de vorm van zemelen of een vezelproduct. Vezels hebben vocht nodig om hun sponswerking goed uit te kunnen oefenen. Als u te weinig drinkt bij een vezelrijke voeding, kunnen vezels juist verstopping veroorzaken.

Ook als u last heeft van diarree en/of braken, moet u meer drinken dan normaal. Door de diarree en het braken verliest u veel vocht. Dit vocht moet ook weer aangevuld worden, anders kunt u uitdrogen. Kleine kinderen en oudere mensen hebben de grootste kans om uit te drogen.

Alcohol
In principe mag u alle vocht meetellen, dat u op een dag binnen krijgt. Dus ook koffie, soep, yoghurt en pap. Maar wees matig met alcohol. Alcohol irriteert het slijmvlies in de slokdarm en de maag. Overmatig alcoholgebruik vergroot daardoor zelfs de kans op ernstige aandoeningen, zoals slokdarmkanker en maagkanker. Daarnaast kan regelmatig alcoholgebruik de lever (blijvend) beschadigen.  

Beweging

Lichaamsbeweging stimuleert de beweging van uw darm. Regelmatig bewegen en sporten is daarom noodzakelijk voor een goede darmwerking. Beweging is ook goed voor andere processen in uw lichaam: het helpt bij het verkrijgen en behouden van een gezond gewicht. Bewegen werkt tevens ontspannend en helpt daardoor bij het tegengaan van stress.

Het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) heeft een beweegnorm vastgesteld. Volwassenen moet vijf dagen in de week tenminste 30 minuten bewegen. Voor kinderen, jongeren en mensen met overgewicht geldt een ander advies. 

Om gezond te blijven moeten zij dagelijks tenminste 60 minuten intensieve beweging hebben. De minuten tellen alleen mee als:

  • Het tenminste in blokken van 10 minuten gebeurt. De trap oplopen, of de vuilnisbak buiten zetten, telt dus niet mee.
  • U voelt dat uw hart sneller gaat kloppen. Rustig wandelen telt dus eigenlijk niet. Stevig doorwandelen, fietsen of sporten telt wel.

Toiletgedrag

Gezond toiletgedrag kan problemen met de stoelgang verminderen en zelfs voorkomen. Door een goede houding aan te nemen op het toilet, kan de darm zich gemakkelijker legen. Door een goed gebruik van uw bekkenbodemspieren heeft u minder kans op klachten zoals verstopping en aambeien.

Gezond toiletgedrag is:

  • Direct naar het toilet gaan als u aandrang heeft. Deze aandrang krijgt u namelijk niet voor niets. Het is een teken dat uw endeldarm vol is, en dat ontlasting 'klaar' is om uw lichaam te verlaten. In de dikke darm wordt vocht aan de ontlasting onttrokken. Door toiletbezoek uit te stellen, blijft ontlasting langer dan noodzakelijk in uw dikke darm. Hierdoor kunt u last krijgen van harde, droge ontlasting en verstopping.
  • Een goede houding aannemen op het toilet. Ga iets voorover gebogen zitten met een krukje onder de voeten, zodat de knieën iets omhoog komen. In deze houding kan uw darm zich gemakkelijk legen.
  • Vermijd hard persen; zachtjes meepersen als u aandrang heeft mag wel. Hard persen kan onder andere aambeien veroorzaken. Als u zich ontspant en zachtjes mee perst als u aandrang voelt, komt de ontlasting vanzelf.

Tips voor gezond toiletgedrag

  • Heeft u last van een moeilijke stoelgang of verstopping? Ga dan kort na de maaltijd naar het toilet. Direct na het eten is de darm extra beweeglijk. Neem de tijd voor het toiletbezoek en ga even rustig op het toilet zitten in de goede houding. Probeer te ontspannen; neem eventueel iets te lezen mee.
  • Het is belangrijk dat u iets voorover gebogen zit met uw voeten op een voetenbankje. De darm kan zich op die manier het beste legen. Dit geldt natuurlijk ook voor kinderen.
  • Probeer toiletbezoek nooit uit te stellen, dus ook niet op vakantie of een andere plek dan thuis. Veel mensen hebben last van verstopping als ze op vakantie gaan. Dit heeft vaak te maken met het (onbewust) uitstellen van toiletbezoek.
  • Vindt u de toiletten vies? Gebruik dan een speciale papieren doeken in de vorm van een toiletbril. Deze kunt u op de toiletbril leggen en na gebruik weggooien. Ze zijn verkrijgbaar bij de drogist. Ga liever niet boven het toilet hangen. In deze hangende houding kan de darm zich moeilijker legen.

Lichaamsgewicht

afbeelding gewicht

Overgewicht, maar ook ondergewicht, kan spijsverteringsklachten verergeren of veroorzaken. Het is daarom belangrijk dat u een gezond lichaamsgewicht heeft.

Overgewicht speelt een rol bij het ontstaan van onder andere leververvetting, brandend maagzuur (reflux) en galstenen. Daarnaast is overgewicht een belangrijke risicofactoren voor ernstige spijsverteringziekten zoals dikkedarmkanker en slokdarmkanker.

In onderstaande figuur kunt u bepalen of u een gezond lichaamsgewicht heeft. Trek een rechte lijn van uw lengte (links), via uw gewicht (midden) naar de balk aan de rechterkant. Op die manier berekent u uw BMI-index (Body Mass Index) genoemd. U kunt uw BMI ook berekenen door uw gewicht te delen door uw lengte in het kwadraat.

Een BMI-index tussen 18,5 en 25 betekent dat u een gezond gewicht heeft. Boven de 25 heeft u last van overgewicht. Is uw BMI lager dan 18,5? Dan bent u te mager en is het verstandig om wat gewicht
bij te komen. Een diëtist kan u helpen bij het verkrijgen van een gezond gewicht.

Roken

Roken heeft een negatieve invloed op het slijmvlies in uw hele spijsverteringskanaal. Ontstekingen in het maagdarmkanaal komen vaker voor bij mensen die roken. Roken vergroot bovendien de kans op verschillende soorten kanker, waaronder keelkanker, slokdarmkanker en darmkanker.

Roken kan daarnaast de werking van het sluitspiertje tussen uw slokdarm en maag beïnvloeden. Als dit sluitspiertje minder goed werkt, kan maaginhoud makkelijker omhoog stromen in de slokdarm. Hierdoor kunt u last krijgen van oprispingen en brandend maagzuur (reflux).

Schrijf u in voor de nieuwsbrief

Naar boven