Richelle Felt

Zit ik wel goed op de WC - Richelle Felt

Hoe moet je nu eigenlijk op een wc zitten? Een WC (Engels: Water Closet) of een toilet is een “pot waarop je kunt zitten om te poepen en te plassen, en met een waterbak om door te spoelen”. Door de eeuwen heen heeft deze pot een behoorlijke evolutie doorgemaakt. Van oudsher heeft de mens uiteraard altijd zijn of haar ontlasting ergens moeten deponeren, waarbij dat oorspronkelijk in een hurkende houding gebeurde, al of niet in afzondering. Wie wel eens in Frankrijk is geweest kent misschien de hurktoiletten nog wel. Ook in eenvoudige culturen wordt nu nog steeds op die manier gepoept. De ontwikkeling in de Westerse wereld maakte dat veel mensen het toch niet handig vonden om buiten te gaan poepen en dat er om hygiënische redenen niet overal maar buiten gepoept kon worden. Daarnaast begon in de Victoriaanse tijd (18e en 19e eeuw) schaamte een rol te spelen. Hierdoor ontstonden er schijthuisjes, plee’s buiten de woning, al of niet gedeeld met anderen. Vervolgens met de ontwikkeling van rioolsystemen werd het aantrekkelijker om een toilet binnen de (verwarmde) woning te hebben met eventueel mogelijkheid om te wassen. Maar zoals met veel goede ontwikkelingen moet ook gekeken worden de bijwerkingen en negatieve aspecten. Dat is in dit geval dat er gewaakt moet worden voor de juiste positie op het toilet. In een hurkende positie gaat de ontlasting vaak gemakkelijker dan op een modern zittoilet, omdat de bekkenbodem in hurkende positie namelijk beter kan ontspannen waardoor de endeldarm gestrekt wordt en de ontlasting makkelijker naar buiten kan.

anus_v22

Toilethouding
Voor een goede stoelgang is vezelrijke voeding en voldoende drinken nodig om de voedselbrij van de mond naar de endeldarm te transporteren. Vervolgens moet het er weer uit op een geschikt moment Daartoe moet de bekkenbodemspier en de uitwendige kringspier, die eigenlijk een geheel vormen, ontspannen om de ontlasting door te laten. De bekkenbodemspier zit boven de kringspieren en knikt de endeldarm in een hoek van 90 graden, zodat de ontlasting niet voortdurend op de anus drukt. Om nu deze spieren goed te kunnen ontspannen moet een toilethouding aangenomen worden waarbij dit ook echt kan. De rug moet licht gebogen zijn en de voeten moeten ondersteund zijn, waarbij de knieën iets omhoog komen waardoor een lichte hurkpositie ontstaat. Dus een verhoogd toilet bij ouderen of mensen met bijvoorbeeld heupklachten is uiteraard goed, maar dan is het wel handig om een klein krukje in het toilet te hebben om een betere toiletpositie te krijgen.

Verstopping
Door een verkeerde leefstijl (vezelarm, te weinig vocht en weinig lichaamsbeweging) wordt ontlasting hard en er ontstaat een vertraagde peristaltiek (‘voortstuwing door de darmen”), waardoor het poepen extra wordt bemoeilijkt. Meestal is er bij verstopping, ook wel obstipatie genoemd, sprake van beide oorzaken, harde ontlasting en een vertraagde peristaltiek in combinatie met niet goed ontspannen van de bekkenbodem en anus. Ook als de ontlasting te lang wordt opgehouden of aandrang wordt genegeerd, kunnen er problemen met poepen ontstaan.

Als er niet goed ontspannen wordt en bij het uitpersen van harde ontlasting, kan de druk in de darm en de anus toenemen. Dit kan ook weer tot andere nare gevolgen leiden: in de darm tot uitstulpingen (divertikels) en in de anus tot aambeien of een scheurtje (fissuur) in het anus slijmvlies. Aambeien kunnen gaan uitpuilen en bloeden en geven soms ook pijnklachten. Een scheurtje in het anusslijmvlies is helemaal pijnlijk. Door die pijn maken is het nog weer lastiger om goed te ontspannen waardoor men juist het toilet gaat mijden en er weer een vicieuze cirkel ontstaat.

Met verandering van leefstijl, een betere ontspanningstechniek en een goede toilethouding zijn de anusproblemen meestal wel te verhelpen. Soms kan een zalf voor de anus verlichting geven en aambeien kunnen met elastiekjes behandeld worden. Maar voorkomen is uiteraard beter dan genezen. De uitstulpingen gaan natuurlijk niet meer weg. We zien in de Westerse wereld een toename van divertikels, wat samengaat met de westerse levensstijl en eetpatroon. Ook mensen uit andere culturen ontwikkelen na immigratie dezelfde “westerse “aandoeningen. Deze divertikels kunnen soms gaan ontsteken, wat buikpijn klachten en soms ernstig ziek zijn kan veroorzaken. Ook kunnen ze gaan bloeden. Deze klachten worden nogal eens bij ouderen gezien.

Privacy en hygiëne
Tenslotte, de houding op het toilet is belangrijk als basis, maar ook het bewust ontspannen in privacy en goede hygiëne. De voornaamste reden voor mensen om het toiletbezoek uit te stellen is een vieze of stinkende wc. Een gebrek aan privacy of wanneer men weet dat andere personen op hen staan te wachten worden ook aangevoerd als belangrijke redenen om het toiletgedrag uit te stellen. Veel afwijkend poepgedrag ligt hieraan ten grondslag. In de middeleeuwen was het wel gezellig om gezellig samen te poepen, maar nu is dat toch ongebruikelijk. Ook jonge kinderen hebben vaak last van poepproblemen, omdat zij niet gaan als ze moeten en hun toiletbezoek uitstellen Jong geleerd is oud gedaan, dus vooral voor kinderen is aanleren van gezond toiletgedrag van belang: gaan wanneer je moet, een goede toilethouding (zet een krukje onder je voeten!) en een schoon toilet. Voor jong en oud geldt: goede toiletvoorziening in privacy en een juiste houding op het toilet voorkomt veel problemen!

Over de auteur: Richelle Felt

Richelle Felt werkt als maag-darm-leverarts in het VUMC te Amsterdam. Daarnaast biedt zij haar expertise aan een kliniek die is gespecialiseerd in aandoeningen van de anus en de endeldarm (proctologie). Richelle wordt enthousiast van de patiëntenzorg en het doen van endoscopieën, functieonderzoek en endo-echografie, waardoor je de patiënt letterlijk van binnen en van buiten leert kennen. Richelle promoveerde op een onderzoek naar anorectaal functieonderzoek en is nog steeds nauw betrokken bij het onderwijs voor MDL-artsen en wetenschappelijk onderzoek op gebied van anale aandoeningen. Bekijk het Linkedin profiel van Richelle Felt

RJF-Felt-bersma2

Ontvang 1x per maand onze gratis e-mail nieuwsbrief

Naar boven