Eiwitten kunnen screening op darmkanker verbeteren

Gepubliceerd op: 22 november 2017

Eiwitten kunnen screening op darmkanker verbeteren

Het landelijk bevolkingsonderzoek naar darmkanker spaart duizenden levens per jaar, maar kan nog verder worden verbeterd. Op dit moment spoort de test (onzichtbare) bloedspoortjes in de ontlasting op. Door via de test ook een specifieke combinatie van verschillende eiwitten in de ontlasting op te sporen, kunnen veel meer gevallen van darmkanker en voortgeschreden poliepen worden opgespoord. Dat blijkt uit onderzoek van hoogleraar Gerrit Meijer (Antoni van Leeuwenhoek) en hoogleraar Connie Jimenez (VUmc). Het onderzoek is mede gefinancierd door de Maag Lever Darm Stichting.
Gerrit Meijer

In 2014 is het bevolkingsonderzoek darmkanker van start gegaan. Het bevolkingsonderzoek wordt gecoördineerd door het RIVM. De huidige ontlastingstest in het bevolkingsonderzoek ontdekt onzichtbare spoortjes bloed in de ontlasting die kunnen wijzen op darmkanker. Binnen het onderzoek krijgt iedereen tussen 55 en 75 jaar oud om de twee jaar een uitnodiging om de ontlasting te laten controleren. Wanneer daar sporen van bloed in worden gevonden, volgt een uitnodiging voor een aanvullend darmonderzoek. Daarbij onderzoekt een maag-, darm- en leverarts met behulp van een coloscoop de hele dikke darm.

“Eerder opsporen van darmkanker, dat is mijn drijfveer”

– Gerrit Meijer

Onderzoek

De onderzoekers, hoogleraar Gerrit Meijer van het Antoni van Leeuwenhoek en hoogleraar Connie Jimenez van het VUmc, hebben gezocht naar specifieke eiwitten (eiwitmarkers) in de ontlasting, die kunnen wijzen op darmkanker. Dankzij jarenlang wetenschappelijk onderzoek kunnen de onderzoekers nu specifieke eiwitten detecteren, die afkomstig zijn van tumorcellen. Dat zou betekenen dat we elk jaar bij duizenden extra mensen poliepen en darmkanker in een vroeg stadium kunnen opsporen.

De onderzoekers hebben gezocht naar eiwitten die voorkomen in de ontlasting van mensen met dikkedarmkanker of met gevorderde poliepen – de potentiële voorlopers van darmkanker – en bijna níet in de ontlasting van controlepersonen. In de huidige test van het bevolkingsonderzoek wordt gebruik gemaakt van één bloedeiwit, maar met een combinatie van vier specifieke eiwitten konden de onderzoekers in deze studie bijna twee keer zoveel darmkankers en vijf keer zoveel gevorderde poliepen detecteren.

Nieuwe test ontwikkelen

In de huidige studie werd de ontlasting van in totaal bijna vierhonderd proefpersonen onderzocht. Met de resultaten van dit onderzoek in de hand wordt nu een definitieve versie van een nieuwe test ontwikkeld om het bevolkingsonderzoek te verbeteren. Dit vergt nog enkele jaren onderzoek. Als dat ook succesvol is zal de nieuwe test eenvoudig ingevoerd kunnen worden omdat deze gebruik zal maken van dezelfde methode als de bestaande test om eiwit aan te tonen in de ontlasting. Daardoor zullen er weinig logistieke aanpassingen aan het screeningsprogramma nodig zijn.

Over onderzoek werd deze maand in het wetenschappelijk tijdschrift Annals of Internal Medicine gepubliceerd.

Bron: Maag Lever Darm Stichting

Schrijf u in voor de nieuwsbrief

Naar boven