De wondere wereld van je spijsvertering

De wondere wereld van je spijsvertering

Je spijsvertering, wat is dat eigenlijk? En sta jij wel eens stil bij je eigen spijsvertering? Iedere dag is je spijsvertering voor je aan het werk. Het woord spijsvertering betekent ‘’het verteren van spijs’’, je eten dus. Het is het afbreken van het eten in kleine nuttige stofjes voor je lichaam. Deze nuttige stofjes geven jou energie, zodat jij een potje kan voetballen of je goed kunt concentreren op een lastige rekenvraag. Het is belangrijk om goed voor je spijsvertering te zorgen. Wij vertellen je er graag meer over! Want zonder dat je het door hebt, gebeurt er van alles in deze onbekende binnenwereld.

Wij willen dat iedereen weet hoe belangrijk de spijsvertering voor je is en hoe het werkt!

De spijsvertering

Je spijsvertering betekent dus het afbreken van je eten tot hele kleine stukjes (voedingsstoffen) die je lichaam kan opnemen en gebruiken. De voedingsstoffen leveren energie, of je lichaam gebruikt ze als bouwstoffen. Die bouwstoffen zijn nodig om te groeien of kapotte cellen in je lichaam te vervangen.

Nadat de voedingsstoffen zijn opgenomen, wordt wat je niet kunt gebruiken ingedikt en dat poep je uit. Het hele proces van spijsvertering duurt 24 tot 48 uur. Dit hangt af van wat je precies eet en hoe makkelijk dat te verteren is.

Spijsvertering spreekbeurt

Voor gezonde mensen geldt, dat wat je ook eet of drinkt, je spijsvertering er wel raad mee weet. Gelukkig maar, want een goede spijsvertering is belangrijk om je fit te voelen en om gezond te blijven!  Het is eigenlijk zo; Je bent wat je eet! Want het stukje brood dat je hebt gegeten wordt zo klein gemaakt dat je lichaam het kan opnemen en stuurt het naar een andere plek in het lichaam waar het op dat moment nodig is. Misschien komt er wel een stukje terecht bij je kleine teen!

Je spijsvertering is onmisbaar en super slim! Het is een goed georganiseerd team van organen, die erg gemotiveerd zijn om je lichaam gezond te houden. Maar je spijsvertering kan het niet alleen. Als jij je spijsverteringsteam niet een handje helpt, kan het zijn werk niet goed doen. Door gezond te eten, met onder andere veel groente, fruit en volkoren producten en door genoeg drinken en te bewegen, help je dit team flink.

Maar het kan helaas ook mis gaan

Soms heb je weleens last van je buik. Dit kan je bijvoorbeeld merken wanneer je diarree hebt. Een keertje diarree is vervelend, maar meestal onschuldig. Bij sommige mensen werkt de spijsvetering niet zo goed. Deze mensen hebben bijvoorbeeld vaak diarree, of hebben juist veel last van verstopping, of buikpijn. Zij hebben een prikkelbare darm. De spijsvertering kan ook ernstiger verstoord worden door bijvoorbeeld een darmontsteking, zoals bij de ziekte van Crohn. Dit geeft heel vervelende klachten en daarnaast maken de ontstekingen het lastig voor de darm om alle voedingstoffen op te kunnen nemen.

Spreekbeurt over de wondere wereld van je spijsvertering

Wil jij op je school vertellen hoe bijzonder je spijsvertering is? Hoe het precies werkt, welk team van organen er betrokken is en tips hoe je goed voor je spijsvertering kunt zorgen? Wij willen je graag helpen bij het maken van je spreekbeurt. Je kunt de spijsvertering ook goed uitbeelden met allerlei voorbeelden. Wist je dat je spijsverteringsstelsel wel 8 meter lang is? Dit kun je laten zien door een meetlint door het klaslokaal te laten gaan! En zo zijn er nog veel meer leuke manieren. Lees hier de 5 spreekbeurten tips.

Wil je materialen ontvangen, zoals een leuke poster of boekje over de spijsvertering? Dan kun je de volgende materialen downloaden:

Wie horen er allemaal bij het spijsverteringsteam?

Na de eerste hap legt het eten nog een weg af van ongeveer 8 meter. Wat? 8 meter!? Dat is best lang hè. En misschien ook een raar idee dat dit allemaal in jouw lichaam zit. Onderweg komt het eten verschillende organen tegen. Het begint bij de mond en komt achtereenvolgens langs de slokdarm, de maag, de dunne darm, dikke darm en endeldarm. Er zijn ook nog andere organen betrokken bij de spijsvertering, namelijk de alvleesklier, galblaas en de lever. Deze organen zijn belangrijk voor het werk van je spijsvertering en helpen door onder andere spijsverteringssappen te maken.

  • De mond: In je mond kauw je je eten fijn en wordt het vermengd met je speeksel. Als het klein genoeg gemaakt is slik je het door. Wist je dat je spijsvertering al begint voordat je iets eet? Al bij het zien, denken, ruiken kan het speeksel je al in de mondlopen.
  • De slokdarm: De slokdarm brengt het eten naar de maag. Binnen 3-5 seconden is het al in de maag. Super snel toch!
  • De maag: De maag is heel gespierd. Jouw eigen krachtpatser. Deze spieren zijn nodig om het eten flink te kneden, zodat het eten steeds kleiner en fijner wordt.
spijsverteringskanaal
  • De dunne darm: De dunne darm heeft de belangrijke taak om het eten op te nemen. Het eten is inmiddels al zo klein dat het uit miljoenen stukjes bestaat. De lengte van 8 meter is leuk, maar je dunne darm spant de kroon. Je dunne darm heeft namelijk een heel groot oppervlakte, namelijk 200m2. Dit is net zo groot als een tennisveld! De dunne darm krijgt deze grote oppervlakte door zijn bijzondere darmwand. De binnenkant van de dunne darm is bekleed met plooien en op deze plooien zitten vlokken en daarop zitten ook weer vlokjes. De dunne darm is geen uitslover. Het oppervlakte is nodig om alle voedingsstoffen op te kunnen nemen. En daar heeft die nu voldoende ruimte voor.
  • De dikke darm: Hier komt het eten terecht dat niet verteerd kon worden. Wist je dat er triljoenen kleine beestjes in de dikke darm wonen? Deze kleine beestjes worden ook wel het microbioom genoemd en bestaan voornamelijk uit bacteriën. Deze bacteriën zijn belangrijk voor je gezondheid. De dikke darm zorgt ervoor dat je ontlasting wordt ingedikt en doorgestuurd wordt naar je endeldarm. En de endeldarm geeft vervolgens aan jou een seintje dat je naar de wc kunt voor de grote boodschap.
  • De alvleesklier: De alvleesklier maakt spijsverteringssappen. Deze sappen zijn nodig om het eten in kleine stukjes te knippen, zodat het klein genoeg is om opgenomen te kunnen worden.
  • De lever: De lever kun je zien als een grote fabriek. De lever controleert het eten dat binnenkomt via de darm, filtert het bloed en daarnaast kan het ook stofjes opslaan, maken en vervoeren. Echt een alleskunner! Je kunt hem ook wel zien als een bewaker.
  • De galblaas: De galblaas is een opslagplaats van gal dat de lever heeft gemaakt. Gal is nodig bij de vertering (kleiner maken) van vetten. Je kunt gal vergelijken met afwasmiddel.

Goed voor je spijsvertering zorgen doe je met deze tips!

Je spijsvertering houdt van gezond eten

  • Eet gezond en gevarieerd! Voor een goede spijsvertering is belangrijk dat je kiest voor gezond eten en dat je veel varieert. Gezond eten zijn producten die zo min mogelijk bewerkt zijn, zoals groente, maar ook volkorenbrood. Bewerkte producten zijn bijvoorbeeld koekjes of frisdrank. Door voldoende te variëren met voeding zorg je ervoor dat je alle belangrijke stoffen binnen krijgt die jij nodig hebt. Zo is het goed om te variëren in je ontbijt. De ene keer een boterham met appelstroop en de andere keer neem je een bakje met yoghurt, muesli en fruit. Lekker variëren!
Foto spijsvertering Test
  • Eet genoeg vezels! Vezels zijn plantendeeltjes die vooral zitten in volkorengraanproducten zoals volkorenbrood, volkorenpasta, maar in ook groente en fruit, peulvruchten, aardappelen en noten en zaden. Vezels zijn heel gezond voor je. En wist dat je microbioom, de bacteriën in je darm vezels het lekkerste vinden wat er is?! Het is hun lievelingskostje.
  • Drink voldoende! Je lichaam heeft iedere dag voldoende vocht nodig om al zijn taken uit te kunnen voeren. Zo helpt het onder andere bij het transport van voedings- en afvalstoffen. Belangrijk dus dat je voldoende drinkt. Ook in combinatie met vezels is vocht belangrijk. Vezels gebruiken vocht. Ze nemen vocht op als een soort spons en zorgen ervoor dat je poep soepel wordt. Drink vooral water of thee, want dit is veel beter voor je dan frisdrank.

Je spijsvertering houdt van beweging

  • Beweeg! Je spijsvertering vindt het fijn als je in beweging bent. Het is heel gezond voor je en door bewegen voel je je fitter. Dit houdt in dat je hartslag ligt verhoogt. Een voorbeeld is een stukje fietsen of wandelen. Daarnaast is het advies om 3x in de week intensief te bewegen, zoals voetballen, hockeyen, tennissen, dansen, buiten spelen en noem maar op!
shutterstock_757286815

Je spijsvertering houdt van een gezond toiletgedrag

  • Luister naar je endeldarm! Als je voelt dat je moet poepen, ga dan naar de wc. Het is een teken van je endeldarm dat die vol zit en graag wilt dat die geleegd wordt. Door je wc-bezoekje uit te stellen kan het zijn dat je last krijgt van harde, droge poep. En dat maakt het poepen moeilijker.
  • Niet persen! Het is niet zo goed om heel hard te persen. Zachtjes mag wel. Als je voelt dat je moet poepen, komt het vanzelf.
Openbaar toilet
  • Juiste zithouding! Een juiste zithouding kan helpen om het poepen makkelijker te maken. Dit kan met behulp van een voetenbankje. Zet je voeten op het bankje, ga iets voorover gebogen zitten, zodat je knieën iets omhoog komen. Op deze manier kan de endeldarm zich helemaal ontspannen.

Het microbioom – het all-inclusive resort

In de dikke darm is het echt ontzettend druk. Er huist namelijk een grote kolonie aan beestjes, zoals bacteriën en schimmels. Al deze beestjes samen wordt het microbioom genoemd. Totaal draag je zo’n 1,5 kilo aan microben met je mee. De dikke darm is uiterst geschikt voor deze beestjes. Ze gebruiken onze dikke darm als een all-inclusive resort! De dikke darm heeft een aangename temperatuur (37°C), bevat water en het meest luxe van alles: het eten komt vanzelf langs. Zo’n all-inclusive resort trekt vele gasten en daarom leven er zoveel bacteriën in onze darm. Zie je het al voor je?

Microbioom afbeelding

Er zijn zowel goede als slechte bacteriën. De goede bacteriën doen veel voor ons. Zo helpen ze mee om het eten te verteren, trainen ze ons afweersysteem en spelen ze een rol bij het gevoel dat je vol zit. In ruil daarvoor geeft de darm eten en onderdak. Een gezond microbioom bestaat uit veel bacteriën van veel verschillende soorten. Welke bacteriesoorten er in jou darm leven, verschilt per persoon. Iedereen heeft een ander microbioom. Sterker nog, jouw microbioom is net zo uniek als je vingerafdruk!


Topteam – microbioom en het afweersysteem

Je microbioom en afweersysteem zijn een topteam. Ze werken veel samen en dat is maar goed ook. Ongeveer 70% van je afweersysteem bevindt zich in je dikke darm en hier zit ook het grootste gedeelte van je microbioom. Het microbioom helpt onder andere bij de groei en deling van afweercellen. Deze afweercellen komen in actie als er indringers het lichaam binnen treden. Zo helpt jouw microbioom mee om een groot en sterk leger paraat te hebben om ziekteverwekkers tegen te gaan. Je microbioom ondersteunt dus je afweersysteem bij het bestrijden van een virus of andere ziekteverwerker.

Wanneer je microbioom in balans is, kan het bijdragen aan het verstevigen van de afweer en zo aan je gezondheid. Een goede afweer kan ervoor zorgen dat je minder snel ziekt wordt, je klachten milder zijn en dat je sneller beter wordt. Het is belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Hoe kun je dit doen? Lees de tips over ‘’hoe kun je goed voor je spijsvertering zorgen’’.


Je afweersysteem

Wat is nu eigenlijk je afweersysteem? Je afweersysteem is jouw persoonlijke leger tegen indringers die je ziek willen maken. Als een virus je lichaam binnendringt, gaan meteen alle alarmbellen af. Je afweersysteem komt in actie door soldaten in te zetten. Soldaten met ieder zijn specialiteiten. De een is een verkenner, die zoekt naar alles wat vreemd is en ruimt dat op. De ander verzamelt informatie om instructies te geven aan andere soldaten. En dan heb je nog de sluipschutters. Zij doden de indringers. Het afweersysteem heeft twee hoofdtaken; 1 het verdedigen van je lichaam, 2 het slagveld opruimen. Je afweersysteem onthoudt van elke type indringer hoe deze aangepakt moet worden. Wanneer de indringer opnieuw het lichaam binnenkomt, dan weet je afweersysteem precies hoe ze deze indringer kunnen verjagen. En zo wordt voorkomen dat je opnieuw ziek wordt.

Coronavirus en je afweersysteem

Het lichaam van de meeste mensen kent het coronavirus dat nu rondgaat niet. Niemands afweersysteem heeft eerder tegen deze indringers gevochten. Daarom worden helaas zoveel mensen ziek. Het is een super moeilijke puzzel om voor je afweersysteem op te lossen. Alle soldaten worden ingezet om zo goed mogelijk te werk te gaan.

Wil je meer leren over het afweersysteem en het coronavirus? Bekijk dan deze animatie.

Ontvang 1x per maand onze gratis e-mail nieuwsbrief

Naar boven