Betere kankertherapie door kennis van antistoffen

Gepubliceerd op: 23 december 2014

Betere kankertherapie door kennis van antistoffen

Voor de behandeling van bepaalde soorten kanker worden al langer antistoffen gebruikt. Nederlandse onderzoekers hebben nu met speciale microscopen het werkingsmechanisme van antistoffen in hun bestrijding tegen kanker in kaart gebracht. Met deze kennis is het mogelijk om effectievere antistoffen tegen kanker te maken.

Ons lichaam maakt antistoffen aan als reactie op bijvoorbeeld een verkoudheidsvirus. De gevormde antistoffen binden zich specifiek aan dit virus. Het afweersysteem in het lichaam herkent het virus aan de antistoffen waarna het snel onschadelijk gemaakt en opgeruimd wordt.

Er bestaan ook antistoffen die heel specifiek aan bepaalde kankercellen kunnen binden. Bijvoorbeeld aan borstkankercellen of aan ontspoorde witte bloedcellen bij leukemie. Vervolgens worden deze kankercellen gedood en opgeruimd door ons afweersysteem. De 'opruimdienst' die binnen het afweersysteem een belangrijke rol speelt is het complementsysteem. Geactiveerd complement (bepaald eiwit dat bindt aan antistoffen) zet een kettingreactie in gang waardoor uiteindelijk de tumorcel gedood wordt. Behandelingen met deze antistoffen werken nog niet goed genoeg bij álle kankerpatiënten. Daarom wilden de onderzoekers weten hoe het complementsysteem precies geactiveerd wordt. Met die kennis kunnen misschien effectievere antistoffen gemaakt worden.

Onderzoek
In het laboratorium is onderzocht welke delen van een antistof belangrijk zijn voor het binden van complement. In sommige delen van het antistofmolecuul werden bouwstenen vervangen door andere bouwstenen. De binding van complement aan de oorspronkelijke antistof en de veranderde antistoffen werd vervolgens getest. Ook werd gekeken hoe goed de verschillende antistoffen waren in het doden van tumorcellen door geactiveerd complement. 

Bovendien is er een hypermoderne elektronenmicroscoop gebruikt om de binding tussen antistoffen en complement te bekijken.

Resultaten
Door op bepaalde plekken in het antistofmolecuul een andere bouwsteen te gebruiken, kon complement juist beter of slechter binden. Zo werd duidelijk hoe complement wordt geactiveerd. De beelden van de elektronenmicroscoop lieten zien hoe antistof en complement precies aan elkaar binden. Daaruit bleek dat zes antistoffen samen een ring vormen waaraan complement heel makkelijk kan binden, zodat het geactiveerd wordt.

Conclusies
Dankzij deze resultaten begrijpen onderzoekers beter waarom sommige antistoffen minder goed werken tegen kanker. Bovendien hebben ze nieuwe ideeën opgedaan hoe ze antistoffen nog effectiever kunnen maken. Testen in het laboratorium hebben al laten zien dat antistoffen die makkelijker een ring kunnen vormen, veel effectiever zijn in het vernietigen van tumorcellen. Deze kennis is een eerste stap voor het ontwikkelen van nieuwe antistoffen om mensen met kanker te behandelen.

Schrijf u in voor de nieuwsbrief

Naar boven