Beschrijving van Alvleesklierkanker

Download alle informatie over Alvleesklierkanker (pdf)

Synoniemen

Alvleesklier carcinoom
Pancreascarcinoom

De alvleesklier
De alvleesklier is een langgerekte trosvormige klier die een belangrijke rol speelt bij de spijsvertering. De medische naam voor alvleesklier is pancreas. Bij volwassen mensen is de lengte van de pancreas ongeveer 12 tot 15 centimeter en de dikte ongeveer 1 tot 3 centimeter. De alvleesklier ligt achter in de bovenbuik vlak voor de wervelkolom. Aan de onderzijde van de alvleesklier ligt de dunne darm.

De alvleesklier kan in de lengte opgedeeld worden in 3 delen:

  • Het gedeelte van de alvleesklier dat het dichtst bij de dunne darm ligt heet ‘de kop’ van de alvleesklier. Deze ligt in het midden van de buik onder de lever en tegen de twaalfvingerige darm.
  • Het middengedeelte of  ‘het lichaam’ van de alvleesklier ligt daarachter en bevindt zich achter de maag.
  • Het laatste deel heet  ‘de staart’ van de alvleesklier en ligt links in de buikholte dicht bij de milt en de linker nier.

De alvleesklier heeft 2 belangrijke functies:

  • Spijsvertering (exocriene functie)
    De alvleesklier produceert spijsverteringssappen. Deze sappen bevatten enzymen die nodig zijn voor de vertering van eiwitten, suikers en vetten. Door de alvleesklier lopen veel kleine afvoerkanaaltjes die uiteindelijk samenkomen in de grote afvoergang van de alvleesklier. De spijsverteringsenzymen die de alvleesklier produceert, worden door deze kanaaltjes naar de afvoergang van de alvleesklier getransporteerd. Deze afvoergang van de alvleesklier mondt samen met de grote galgang uit in de papil van Vater. Dit is een sluitspiertje aan het uiteinde van de alvleesklierbuis. Deze ligt ter hoogte van de kop van de alvleesklier in de wand van de twaalfvingerige darm. De alvleeskliersappen en galsappen worden daar afgegeven aan de twaalfvingerige darm en zorgen voor een goede vertering van het voedsel. De spijsverteringsenzymen in het alvleeskliersap werken in op de voedselbrij in de dunne darm. Hierdoor komen belangrijke voedingsstoffen vrij. Deze voedingsstoffen kunnen vervolgens via de wand van de dunne darm in ons lichaam worden opgenomen.
  • Bloedsuiker regulatie (endocriene functie) 
    In de alvleesklier zitten kleine klieren die onder andere het hormoon insuline produceren. Deze kliertjes heten de Eilandjes van Langerhans. Naast insuline produceren ze ook glucagon. Glucagon en insuline spelen een belangrijke rol bij de suikerstofwisseling in ons lichaam. De alvleesklier reageert op de hoeveelheid suiker in het bloed. Is het suikergehalte verhoogd, bijvoorbeeld na een maaltijd, dan wordt er meer insuline aangemaakt. Bij een laag suikergehalte gaat de alvleesklier juist minder insuline en meer glucagon produceren. Bij suikerziekte is er sprake van een slechte regulatie van dit suikergehalte. Dit komt doordat er geen of onvoldoende insuline wordt geproduceerd. Hierdoor kan het bloedsuikergehalte sterk verhoogd raken.  

Wat is alvleesklierkanker?
De diagnose alvleesklierkanker wordt ieder jaar bij bijna 2200 Nederlanders gesteld. De aandoening komt vooral voor bij mensen boven de zestig jaar. In enkele gevallen komt de aandoening ook voor op jongere leeftijd. Alvleesklierkanker komt ongeveer evenveel voor bij mannen als bij vrouwen.

Alvleesklierkanker is een kwaadaardige tumor in de alvleesklier. Er bestaan verschillende soorten alvleesklierkanker afhankelijk van het type weefsel waaruit de tumor ontstaat. De meest voorkomende soort alvleesklierkanker is kanker die ontstaat in de afvoerkanaaltjes van de alvleesklier, een zogenoemd adenocarcinoom. Een adenocarcinoom is een kwaadaardige tumor die gevormd wordt uit klierweefsel. In twee derde deel van de gevallen ontstaat deze tumor in de kop van de alvleesklier. Dit wordt een pancreaskopcarcinoom genoemd.
 
In en rondom de kop van de alvleesklier kunnen ook tumoren ontstaan die niet afkomstig zijn van het alvleesklierweefsel zelf. Een tumor kan bijvoorbeeld ontstaan in het weefsel van de papil van Vater, het bovenste deel van de dunne darm (de twaalfvingerige darm) of van het onderste deel van de galweg. De naam van deze tumoren is dan afhankelijk van het soort weefsel waaruit de tumor oorspronkelijk is ontstaan. Zo onderscheidt men een tumor van de alvleesklier, een tumor van de papil van Vater, een galwegtumor of een dunnedarmtumor. Soms kan met weefselonderzoek niet precies worden bepaald uit welk type weefsel een tumor in of rond de kop van de alvleesklier is ontstaan. In dat geval spreken we van een periampullaire tumor.

Groeiwijze van de tumor
Als een alvleeskliertumor groter wordt, kan deze door de wand van de alvleesklier heen groeien. Doorgroei van de tumor in aangrenzende organen en weefsels is dan mogelijk, vooral in het bovenste deel van de dunne darm (twaalfvingerige darm), in zenuwen en bloedvaten en in de buikholte. Rondom de alvleesklier bevindt zich een uitgebreid systeem van lymfeklieren. Naarmate een tumor verder doorgroeit, is de kans groter dat er cellen losraken. Deze cellen kunnen in de lymfeklieren terechtkomen en daar uitgroeien tot tumoren. Dit zijn uitzaaiingen van alvleesklierkanker in de lymfeklieren. Bij verspreiding via het bloed kunnen er uitzaaiingen ontstaan in andere organen, bijvoorbeeld in de lever en de longen.


 

Deel deze informatie

Operaties bij Alvleesklierkanker

Gerelateerde brochures Alvleesklierkanker
  • ERCP

    Een kijkje in de galbuis en de afvoergang van de alvleesklier.


Gerelateerde ziekten Alvleesklierkanker

Meer informatie over Alvleesklierkanker
Websites
Patiëntenverenigingen
Stichting voor PatiŽnten met Kanker aan het Spijsverteringskanaal (SPKS)
Postbus 8152
3503 RD Utrecht
Tel: 088-0226622
Website: http://www.spks.nl

Alvleeskliervereniging
Postbus 420
9400 AK Assen
Tel: 0900-2585337
Website: http://www.alvleeskliervereniging.nl