Zoeken in WO bij de MLDS
Meer informatie
De Maag Lever Darm Stichting wil maag-, darm- en leverziekten helpen voorkomen en bestrijden en de kwaliteit van leven van patiënten verbeteren. Om dit doel te bereiken kunnen Nederlandse onderzoekers subsidie aanvragen bij de Maag Lever Darm Stichting.
Hier kunt u meer lezen over de onderzoeksprojecten waaraan de afgelopen 5 jaar subsidie is verleend.
Het verbeteren van de uitkomst van levertransplantaties
Projectleider: Dr. ir. H.W. Verspaget - Leids Universitair Medisch Centrum
Start: 1 april 2008, afgerond in juli 2010
Oorspronkelijke titel: Role of the Lectin Complement Pathway in the outcome of orthotopic liver transplantation. A unique target to improve the outcome of liver transplantation
Samenvatting
Het afweersysteem beschermt ons lichaam tegen schadelijke indringers, zoals bacteriën, door deze aan te vallen en onschadelijk te maken. Het afweersysteem bestaat uit een aangeboren en een verworven deel. De aangeboren afweer is al bij de geboorte aanwezig. De verworven afweer ontwikkelt zich tijdens je leven, afhankelijk van de ziekteverwekkers waarmee je in aanraking komt.
Grote problemen die voorkomen bij levertransplantaties zijn infecties en afstoting van de lever. Wanneer patiënten een nieuwe lever krijgen, krijgen ze medicijnen die het afweersysteem onderdrukken. Hiermee wordt voorkomen dat het afweersysteem de nieuwe lever aanvalt en de lever wordt afgestoten. Deze medicijnen onderdrukken de verworven afweer, waardoor de patiënten afhankelijk worden van hun aangeboren afweer om infecties te voorkomen.
Het aangeboren afweersysteem maakt gebruik van verschillende eiwitten om indringers te herkennen. Gebleken is dat de hoeveelheid van in elk geval één van deze eiwitten in het bloed kan veranderen na transplantatie, namelijk het zogenaamde mannose-bindende lectine (MBL). De donorlever is na de transplantatie bepalend voor de hoeveelheid mannose-bindende lectine die een patiënt in het bloed heeft. MBL is een belangrijk onderdeel van de aangeboren afweer. Wanneer een donorlever ervoor zorgt dat er minder van dit eitwit in het bloed komt na de transplantatie, zorgt dat voor een vermindering van de aangeboren afweer. Hierdoor heeft de ontvanger van deze lever een grotere kans op (levensgevaarlijke) infecties.
Het doel van dit onderzoek is om van twee andere eiwitten te onderzoeken of die een soortgelijk effect hebben op de uitkomst van levertransplantaties. Wanneer de kennis hierover uitgebreid wordt, kan hier in de toekomst rekening mee worden gehouden. De donor en de ontvanger kunnen dan bijvoorbeeld beter op elkaar afgestemd worden. Dit zou een aanzienlijke verbetering van de uitkomst van levertransplantaties kunnen betekenen.
Resultaten
Infecties en afstoting zijn de belangrijkste oorzaken van morbiditeit en mortaliteit na orthotope (vervangende) levertransplantatie. Om afstoting na een levertransplantatie te voorkomen krijgen patiënten medicatie die de afweer, met name het verworven immuunsysteem, onderdrukken. Hierdoor worden die patiënten meer afhankelijk van hun aangeboren immuunsysteem, waaronder ook de afweer via het lectine complementsysteem. Dit complementsysteem levert in het bijzonder een belangrijke bijdrage aan de afweer tegen infecties. De lever is verantwoordelijk voor de productie van specifieke eiwitten die betrokken zijn bij complement-activatie. Een lever van een donor met erfelijke deficiënties aan deze lectine-eiwitten geeft een verhoogd risico op zowel bacteriële als virale infecties na transplantatie, soms ook afhankelijk van de complement status van de ontvanger. In dit project zijn de onderzoekers erin geslaagd genetische risicoprofielen van dit lectine complement activatie-systeem te identificeren die voorspellen welke donor en/of ontvanger een verhoogd risico heeft op bacteriële en virale infecties na levertransplantatie.
Publicaties
De Rooij BJ, van der Beek MT, van Hoek B, Vossen AC, Rogier Ten Hove W, Roos A, Schaapherder AF, Porte RJ, van der Reijden JJ, Coenraad MJ, Hommes DW, Verspaget HW.
Mannose-binding lectin and ficolin-2 gene polymorphisms predispose to cytomegalovirus (re)infection after orthotopic liver transplantation.
J Hepatol. 2011 Oct;55(4):800-7. Epub 2011 Feb 18.
De Rooij BJ, van Hoek B, ten Hove WR, Roos A, Bouwman LH, Schaapherder AF, Porte RJ, Daha MR, van der Reijden JJ, Coenraad MJ, Ringers J, Baranski AG, Hepkema BG, Hommes DW, Verspaget HW. Lectin complement pathway gene profile of donor and recipient determine the risk of bacterial infections after orthotopic liver transplantation.
Hepatology. 2010 Sep;52(3):1100-10.