Levertransplantatie
De lever is één van de belangrijkste organen in ons lichaam. Zonder lever kan een mens niet leven. De lever is te vergelijken met een chemische fabriek. Er spelen zich allerlei processen af die te maken hebben met de stofwisseling, o.a. koolhydraat-, eiwit- en vetstofwisseling. Andere processen in de lever zijn de aanmaak van gal, stapeling van vitaminen en mineralen en het onschadelijk maken van medicijnen en giftige stoffen.
Een levertransplantatie wil zeggen dat door middel van een operatie een zieke lever wordt vervangen door een gezonde lever van een orgaandonor.
De volgende ziekten kunnen leiden tot een levertransplantatie:
- Chronische infecties met het hepatitis B of C virus
- Acuut leverfalen (door medicijnen of vergiftiging)
- Leverkanker
- Galgangatresie (een aangeboren afwijking, waarbij de galwegen niet (goed) zijn aangelegd)
- Primaire biliaire cirrose (kleine galkanaaltjes in de lever zijn chronisch ontstoken)
- Primaire scleroserende cholangitis (een aandoening waarbij de galwegen binnen en buiten de lever ontstoken zijn)
- Ziekte van Wilson (een stofwisselingsziekte waarbij er ophoping van koper plaatsvindt in de lever)
- Auto-immuun hepatitis
- Levercirrose als gevolg van alcoholmisbruik
In Nederland zijn er drie centra die levertransplantaties uitvoeren, namelijk de academische ziekenhuizen in Groningen, Rotterdam en Leiden. Alleen in het UMC Groningen worden transplantaties bij kinderen uitgevoerd.
Er zijn verschillende vormen van levertransplantatie.
Orthotope levertransplantatie (OLT)
De zieke lever wordt in zijn geheel verwijderd en vervangen door een donorlever. Deze methode wordt het meest toegepast.
Split-livertransplantatie
Hierbij wordt de donorlever gesplitst, waardoor twee patiënten getransplanteerd kunnen worden. De kleine linkerkwab van de donorlever kan aan een kind worden gegeven, terwijl de grotere rechterkwab bij een volwassene getransplanteerd kan worden. Juist omdat het aanbod van kinderlevers (gelukkig) erg klein is, is dit een uitkomst voor ernstig zieke kinderen. Deze methode wordt in alle drie centra toegepast.
Auxilaire transplantatie
De donorlever wordt naast de eigen lever van de patiënt geplaatst. Hierbij wordt de eigen lever van de patiënt dus niet verwijderd. Dit gebeurt alleen bij patiënten met acuut leverfalen, waarbij op zeer korte termijn getransplanteerd moet worden. In de acute fase neemt de donorlever de functie over van de zieke lever maar na verloop van tijd zal de eigen lever weer herstellen. De donorlever verschrompeld en wordt verwijderd.
Deze methode wordt weinig en alleen in Leiden toegepast.
Levende donor levertransplantatie
Bij deze operatie wordt een deel van de lever van een levende donor getransplanteerd. De lever van de donor groeit binnen een paar maanden weer aan.
Deze operatie wordt in Nederland nauwelijks uitgevoerd. Vooral voor de donoren zijn er gezondheidsrisico’s aan verbonden. Er vindt een uitgebreide en zorgvuldige screening plaats van zowel donor als ontvanger. Uit de praktijk blijkt dat deze methode slechts voor een beperkte groep toepasbaar is. Bij de levertransplantatiecentra kan specifieke informatie over dit onderwerp worden verkregen.
Dominotransplantatie
Een dominotranplantatie betekent dat de lever bij de patiënt wordt getransplanteerd, maar dat de eigen lever ook weer aan iemand anders kan worden gegeven. Bij zeer zeldzame ziekten, b.v. amyloide polyneuropathie, kan de patiënt een levertransplantatie nodig hebben om te zorgen dat de betreffende ziekte niet verergert. De lever van deze patiënten is wel geschikt om als donorlever voor een andere patiënt te dienen.
Vragen?