De basis voor kanker al op jeugdige leeftijd gelegd
Als alle Nederlanders gezond zouden leven, zullen er per jaar circa 30.000 minder kankergevallen zijn. Nu krijgen circa 90.000 Nederlanders per jaar te horen dat zij kanker hebben.
Behalve roken en gebrek aan lichaamsbeweging, spelen overgewicht en overmatig alcoholgebruik een rol bij het krijgen van kanker. Vooral jongeren beseffen veel te weinig dat zij met een gezonde leefstijl de kans op kanker aanmerkelijk kunnen verkleinen. Dat zegt prof.dr.ir. Ellen Kampman die op 2 oktober het ambt van persoonlijk hoogleraar Voeding en kanker aan de Universiteit Wageningen aanvaardt. Volgens Kampman beseffen vooral jongeren veel te weinig dat zij met een gezonde leefstijl de kans op kanker aanmerkelijk kunnen verkleinen.
Op jeugdige leeftijd wordt de basis gelegd voor kanker op latere leeftijd, aldus Kampman. De gemiddelde consument lijkt de oorzaak van kanker vaak te zoeken buiten zichzelf. Kampman vindt echter dat de oorzaken vaak in het eigen leefpatroon te vinden zijn, zoals overgewicht of bovenmatig alcoholgebruik.
Kanker ontstaat door fouten of beschadigingen in de genetische informatie in cellen. Bij een op de tien kankerpatiënten is sprake van aangeboren veranderingen in het DNA in hun cellen. Maar bij de overige patiënten ontstaat de beschadiging tijdens hun leven. Het lijkt erop dat voeding een rol kan spelen bij het aan- en uitschakelen van genen, zegt Kampman.
Wereldwijd zijn er meer dan zevenduizend studies uitgevoerd naar de relatie tussen voeding en kanker. Een samenvatting van deze studies is in december 2007 gepubliceerd door het World Cancer Research Fund (WCRF), waaraan ook prof. Kampman heeft meegewerkt.
Uit deze onderzoeken kwamen de risicofactoren voor kanker naar voren, als het gaat om voeding. Goede advieze zijn: voorkom overgewicht, neem dagelijks minimaal een half uur lichaamsbeweging, wees matig met alcohol (mannen maximaal twee glazen per dag, vrouwen één) en kies voor veel groenten, fruit, volkoren en peulvruchten en varieer zoveel mogelijk.
Wat goede voeding is voor kankerpatiënten is volgens Kampman nog niet zo duidelijk. Uit een Amerikaanse studie is gebleken dat mannelijke patiënten met darmkanker die veel varkensvlees, rundvlees, vetrijke en vezelarme producten eten een drie keer zo kleine kans hebben om na vijf jaar nog in leven te zijn dan mannen met andere voedingsgewoonten.
Ongeveer een op de tien kankerpatiënten gebruikt voedingssupplementen of vitaminepreparaten. Hoewel patiënten zich daarbij heel goed kunnen voelen, is het nooit wetenschappelijk bewezen dat het kan bijdragen. Integendeel, hoge doseringen vitaminesupplementen, zoals bètacaroteen of foliumzuur, kunnen juist het kankerproces bevorderen, omdat ook tumoren voor hun groei de extra voedingsstoffen goed kunnen gebruiken.
Op dit moment wordt door de overheid gedacht aan het toevoegen van foliumzuur aan brood, als middel om het risico op open ruggetjes bij baby’s tegen te gaan. Kampman zou dat juist niet willen adviseren omdat ook al door fabrikanten foliumzuur is toegevoegd aan margarine, ontbijtgranen en sinaasappelsap en we daardoor, als we ook nog supplementen zouden gebruiken, een te hoge dosis binnen zouden krijgen. Zij vindt dat zorgelijk: “Het deel van de bevolking dat er dan mogelijk schade door ondervindt is groter dan het deel waarvoor het goed zou zijn.”
Bron: Universiteit Wageningen