Dieetadvies bij PDS: oplosbare vezels, geen zemelen
Veel huisartsen adviseren hun patiënten met het prikkelbare darm syndroom meer vezels te gebruiken, en dan met name in de vorm van zemelen. Het bewijs dat vezelrijk voedsel PDS-klachten daadwerkelijk verlicht is echter beperkt, en er zijn zelfs aanwijzingen dat niet-oplosbare vezels de symptomen kunnen doen verergeren. Het Utrechtse Julius Centrum deed onderzoek in de eerste lijn.
Aan de gerandomiseerde, placebogecontroleerde trial deden 275 patiënten met het prikkelbare darm syndroom mee, in de leeftijd van 18-65 jaar. Zij kregen 12 weken lang dagelijks 10 g oplosbare vezels (psyllium), 10 g zemelen, of 10 g placebo (rijstebloem) voorgeschreven. Het primaire eindpunt was adequate symptoomverlichting in de laatste twee weken van de voorafgaande maand.
Gemeten na zowel één maand als na twee maanden bleek psyllium beter te werken dan placebo, met responspercentages van resp. 57% vs. 35% (1 maand) en 59% vs. 41% (2 maanden). Alleen in de derde maand van de behandeling bleken zemelen effectiever dan placebo, maar dit verschil was niet significant. De ernst van de klachten was na drie maanden in de psyllium-groep met 90 punten afgenomen, tegenover 49 punten in de placebo-groep en 58 punten in de groep die extra zemelen kreeg. Vroegtijdige uitval was het grootst in de zemelen-groep, met als belangrijkste reden verergering van de klachten.
De onderzoekers concluderen dat oplosbare vezels een effectieve behandeling vormen voor IBS-patiënten in de eerste lijn. Patiënten die voldoen aan de ROME-II criteria lijken het meeste baat te hebben bij psyllium. Huisartsen dienen voorzichtig te zijn met het voorschrijven van zemelen, omdat de klachten hierdoor erger kunnen worden, vooral in de beginfase van de behandeling.
Bron: British Medical Journal, online First